Η Σοφία Ζαχαράκη αναφερόμενη στον πυρήνα του σχεδίου νόμου, χαρακτήρισε ιστορική τομή την ίδρυση της ΑΣΠΤΕ που «απαντά σε ένα αίτημα δεκαετιών του καλλιτεχνικού και δημιουργικού κόσμου της χώρας. Ενός κόσμου για τον οποίο είμαστε υπερήφανοι, γιατί με το έργο του, επί σειρά γενεών, ανέδειξε την Ελλάδα και τον ελληνικό πολιτισμό πολύ πέρα από τα όρια της χώρας».
Η Πολιτεία οφείλει σε αυτούς τους ανθρώπους ένα σταθερό, δημόσιο και υψηλών προδιαγραφών πλαίσιο εκπαίδευσης, δημιουργίας, έρευνας και εξέλιξης, είπε η υπουργός Παιδείας και πρόσθεσε ότι θεμελιώνεται ένα ίδρυμα σχεδιασμένο για τη φύση των παραστατικών τεχνών, που οργανώνει πρώτο, δεύτερο και τρίτο κύκλο σπουδών, αναπτύσσει έρευνα και παρέχει παιδαγωγική εκπαίδευση και εξειδίκευση. Ένα ίδρυμα στο οποίο η καλλιτεχνική πράξη και η δεξιότητα αναγνωρίζονται ως πυρήνας του γνωστικού αντικειμένου.
Η νέα Σχολή, ανέφερε η υπουργός, οργανώνεται σε πέντε Τμήματα, που συνδέονται οργανικά με πέντε ιστορικούς δημόσιους φορείς του πεδίου, το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.
«Οι φορείς αυτοί δεν μένουν έξω από το νέο εγχείρημα. Αποτελούν ενεργό μέρος του, μέσα από προγραμματικές συμβάσεις, κοινή αξιοποίηση εμπειρίας, τεχνογνωσίας και υποδομών, με σεβασμό στο αυτοδιοίκητο του νέου ιδρύματος», υπογράμμισε η κ. Ζαχαράκη.
Κρίσιμο στοιχείο είναι, όπως είπε, ότι η μετάβαση δεν γίνεται με θεσμικό κενό. Η ΑΣΠΤ μπορεί να ξεκινήσει άμεσα, με χρήση υφιστάμενων υποδομών και με ρεαλιστικούς όρους εφαρμογής, χωρίς να εξαρτάται από την προηγούμενη ολοκλήρωση νέων κτιριακών εγκαταστάσεων. «Αυτό σημαίνει σοβαρή μεταρρύθμιση. Όχι μόνο να θεσπίζεις, αλλά και να μπορείς να εφαρμόζεις», ανέφερε, σε αυτό το πνεύμα, η υπουργός Παιδείας.
Παράλληλα, επισήμανε, θεσπίζεται ειδικό σύστημα εισαγωγής, προσαρμοσμένο στη φύση των σπουδών, με ειδικές εξετάσεις, υποχρεωτική δια ζώσης αξιολόγηση καλλιτεχνικών δεξιοτήτων και συμπληρωματική γραπτή και προφορική δοκιμασία. Προβλέπεται δε ειδικό πλαίσιο για το διδακτικό προσωπικό, όπου συνεκτιμώνται όχι μόνο τα ακαδημαϊκά προσόντα, αλλά και το διακεκριμένο καλλιτεχνικό ή επιστημονικό έργο, η επαγγελματική εμπειρία και η αυτοδύναμη διδασκαλία.
«Προβλέπεται επίσης Ειδικό Καλλιτεχνικό Προσωπικό, ώστε το ίδρυμα να μπορεί να εντάσσει εξέχουσες προσωπικότητες της ημεδαπής και της αλλοδαπής. Στο ίδιο πνεύμα συστήνεται και Καλλιτεχνικό Συμβούλιο, στο οποίο εκπροσωπούνται και οι πέντε φορείς», σημείωσε.
«Το νομοσχέδιο όμως δεν εξαντλείται στην ίδρυση της ΑΣΠΤ. Ρυθμίζει συνολικά το τοπίο της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης με κανόνες, διαβάθμιση και πραγματικές προοπτικές συνέχειας», είπε η κ. Ζαχαράκη και πρόσθεσε ότι συστήνεται νέα κατηγορία Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης, αντίστοιχη μισθολογικά και υπηρεσιακά με την κατηγορία ΤΕ. Οι τίτλοι των Ανώτερων Σχολών Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης και των Ανώτερων Σχολών Μουσικής Εκπαίδευσης εντάσσονται στο επίπεδο 5 του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων.
«Η πρόβλεψη που φέρνουμε είναι σε απόλυτη συμμόρφωση με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δεν κινούμαστε έξω από το θεσμικό και συνταγματικό πλαίσιο. Αντιθέτως, ερχόμαστε να δώσουμε καθαρή και ασφαλή λύση εκεί που για χρόνια υπήρχε ασάφεια. Στην πράξη, εξομοιώνουμε τα πτυχία αυτά με τα πτυχία των ΤΕΙ ως προς τα επαγγελματικά και υπηρεσιακά αποτελέσματα που ρυθμίζονται με το παρόν πλαίσιο, και βεβαίως δίνουμε τη δυνατότητα της διαπερατότητας, ώστε με σαφείς ακαδημαϊκές γέφυρες να μπορεί κανείς να οδηγηθεί και στο επίπεδο 6.
Για πρώτη φορά, λοιπόν, δημιουργούνται σαφείς και θεσμοθετημένοι ακαδημαϊκοί διάδρομοι προς το επίπεδο 6, είτε μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων σε ΑΕΙ είτε μέσω ειδικών προγραμμάτων σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, διάρκειας τεσσάρων εξαμήνων. Αυτή είναι η ουσία της διαπερατότητας με όρους σοβαρούς, εφαρμόσιμους και ακαδημαϊκά έντιμους», είπε η Σοφία Ζαχαράκη και υπογράμμισε: «Θέλω πραγματικά να καλέσω όλους να μελετήσουν προσεκτικά τις διατάξεις. Θα δουν ότι έχει υπάρξει κάθε δυνατή μέριμνα, ώστε οι άνθρωποι της τέχνης να βρουν τον δρόμο της ΑΣΠΤ διάπλατα ανοιχτό, με πλήρη επίγνωση της ιδιαιτερότητας του χώρου της τέχνης, αλλά και με την αναγκαία ισορροπία που απαιτεί η συγκρότηση ενός ιδρύματος ανώτατης εκπαίδευσης. Αυτό ακριβώς ήταν το δύσκολο. Να συναντηθούν δημιουργικά η ιδιομορφία του καλλιτεχνικού πεδίου με τις απαιτήσεις ενός ΑΕΙ. Και αυτό ακριβώς επιχειρούμε με υπευθυνότητα.
Εξίσου σημαντική είναι και η μεταφορά της αρμόδιας Διεύθυνσης Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης στο υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, μαζί με τις αρμοδιότητες, το προσωπικό, τις οργανικές θέσεις και την υλικοτεχνική της υποδομή. Για πρώτη φορά συγκεντρώνεται σε ένα υπουργείο η ευθύνη σχεδιασμού, εποπτείας και εφαρμογής της πολιτικής για την καλλιτεχνική εκπαίδευση».
Η υπουργός Παιδείας αναφέρθηκε και στις προβλέψεις του σχεδίου νόμου για το δημόσιο σχολείο και το εκπαιδευτικό σύστημα συνολικά και επισήμανε ότι:
- Στις σχολικές βιβλιοθήκες εισάγεται πλήρες θεσμικό πλαίσιο και υποστηρίζεται μια παρέμβαση 60 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027. Ο σχεδιασμός αφορά 652 σχολικές βιβλιοθήκες, από τις οποίες 252 είναι νέες και 400 αναβαθμίζονται, ενώ 8.143 σχολικές μονάδες ενισχύονται με συλλογές φιλαναγνωσίας. Προβλέπεται επίσης στελέχωση με 400 βιβλιοθηκονόμους και ψηφιακή διασύνδεση με την Εθνική Βιβλιοθήκη και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες.
- Στο δημόσιο σχολείο εισάγεται και το International Baccalaureate, με πλήρες πλαίσιο οργάνωσης και λειτουργίας. «Εδώ χρειάζεται σαφήνεια. Δεν φέρνουμε τώρα το ΙΒ στο δημόσιο σχολείο ως άγνωστο ή νέο τίτλο. Το International Baccalaureate προβλέπεται ήδη από τον ν. 2327/1995 ως τίτλος ισότιμος προς το απολυτήριο λυκείου. Αυτό που κάνουμε σήμερα είναι κάτι διαφορετικό και πολύ πιο ουσιαστικό. Φέρνουμε στην πράξη τη δυνατότητα υλοποίησης αυτού του πλαισίου μέσα στη δημόσια εκπαίδευση, με συγκεκριμένους όρους οργάνωσης, στελέχωσης και πιστοποίησης. Έχουν ήδη επιλεγεί δεκατρία υποψήφια σχολεία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Βόλο και Ηράκλειο, έχουν πραγματοποιηθεί επιμορφώσεις εκπαιδευτικών και έχει δρομολογηθεί η διαδικασία πιστοποίησης, ώστε από τον Σεπτέμβριο του 2026 τα πρώτα πιστοποιημένα δημόσια σχολεία να μπορούν να ξεκινήσουν το πρόγραμμα. Και βεβαίως, καμία συζήτηση δεν γίνεται για ένταξη στο δημόσιο πανεπιστήμιο μέσω ΙΒ. Στα δημόσια πανεπιστήμια της χώρας η εισαγωγή γίνεται μόνο μέσω των Πανελλαδικών Εξετάσεων, και αυτό το γνωρίζετε πολύ καλά», είπε η κ. Ζαχαράκη.
Αναφερόμενη στους άλλους πυλώνες του σχεδίου νόμου, η υπουργός Παιδείας επισήμανε ότι:
- Ο επαγγελματικός προσανατολισμός αναβαθμίζεται ουσιαστικά. Επεκτείνεται και στη Γ΄ Γυμνασίου, οι ατομικές συνεδρίες αυξάνονται από μία σε δύο και προβλέπεται ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή μέσω του gov.gr, που αναπτύσσεται από τον ΕΟΠΠΕΠ για λογαριασμό του υπουργείου.
- Στη γλωσσομάθεια, θωρακίζεται και ψηφιοποιείται το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας. Για την περίοδο 2026-2030 προβλέπεται προϋπολογισμός 20,8 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού ΚΠΓ, με νέα πλατφόρμα εξετάσεων, προσαρμοστικές εξετάσεις μέσω υπολογιστή και Κέντρα Ηλεκτρονικών Εξετάσεων. Από το σχολικό έτος 2026-2027, οι μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου θα μπορούν να συμμετέχουν δωρεάν στις εξετάσεις για μία από τις γλώσσες που διδάσκονται στο σχολείο τους.
- Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για κρίσιμα ζητήματα διοικητικής και ακαδημαϊκής λειτουργίας, για την παιδαγωγική και διδακτική επάρκεια, για κοινά μεταπτυχιακά με ιδρύματα της αλλοδαπής, για την απασχόληση υπαλλήλων του δημόσιου τομέα ως εντεταλμένων διδασκόντων, για ζητήματα ακαδημαϊκής ισοδυναμίας, αλλά και για την ελληνόγλωσση εκπαίδευση στο εξωτερικό. Και εκεί παρεμβαίνουμε σε ένα πεδίο με πραγματικό μέγεθος και πραγματικές ανάγκες, που σήμερα αριθμεί 930 εκπαιδευτικές μονάδες, 14 Συντονιστικά Γραφεία και 752 αποσπασμένους εκπαιδευτικούς, ενισχύοντας τη διοικητική ευελιξία, τη διαφάνεια στην επιλογή στελεχών και τη δυνατότητα παραμονής έμπειρων εκπαιδευτικών όπου αυτό είναι αναγκαίο για τη συνέχεια του εκπαιδευτικού έργου.
«Με το παρόν νομοσχέδιο λύνουμε μια εκκρεμότητα δεκαετιών για τις παραστατικές τέχνες. Οργανώνουμε με κανόνες ένα πεδίο που για χρόνια παρέμενε κατακερματισμένο. Δημιουργούμε πραγματικές εκπαιδευτικές και επαγγελματικές διαδρομές. Επενδύουμε στη δημιουργία, στην ποιότητα, στη διαπερατότητα και στη θεσμική σοβαρότητα. Το όραμα πενήντα ετών γίνεται πλέον πραγματικότητα. Και είμαστε εδώ όχι απλώς για να το εξαγγείλουμε, αλλά για να το υλοποιήσουμε μαζί», σημείωσε η υπουργός Παιδείας καλώντας τις πολιτικές δυνάμεις να προσέλθουν σε έναν διάλογο αντάξιο σε μια νομοθετική παρέμβαση η οποία «έρχεται να υλοποιήσει ένα όραμα ετών για τον καλλιτεχνικό και δημιουργικό κόσμο της χώρας, ο οποίος μας κάνει περήφανους».
Σήμερα πρώτη ημέρα συζήτησης του σχεδίου νόμου στην επιτροπή της Βουλής, η εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας, Αγγελική Δεληκάρη είπε ότι η Ελλάδα αποκτά, για πρώτη φορά, ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα αποκλειστικά για τις παραστατικές τέχνες, με σαφή οργάνωση και ενιαία δομή, που θα παρέχει σπουδές πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου, δηλαδή προπτυχιακές, μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές, που θα προωθεί και θα αναπτύσσει παράλληλα την έρευνα, παρέχοντας παιδαγωγική εκπαίδευση και εξειδίκευση.
Η βουλευτής της ΝΔ είπε ότι η διαδικασία εισαγωγής στα τμήματα θα γίνεται μέσω ειδικών εξετάσεων, συμπεριλαμβανομένων δια ζώσης εξετάσεων ή ακροάσεων ενώ η φοίτηση θα διέπεται από ειδικούς κανόνες προσαρμοσμένους στις απαιτήσεις των παραστατικών τεχνών. Η σχολή θα στελεχώνεται από μέλη ΔΕΠ, συμπεριλαμβανομένων καταξιωμένων καλλιτεχνών καθώς και αποφοίτων ανώτερης καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.
Οι απόφοιτοι της ΑΣΠΤ θα λαμβάνουν πτυχίο ΑΕΙ, ενισχύοντας τη θεσμική ένταξη των παραστατικών τεχνών στην ανώτατη δημόσια εκπαίδευση και τη διεθνή αναγνώριση του πεδίου, με στόχο υψηλά πρότυπα ποιότητας, καλλιτεχνικής αριστείας και ερευνητικής προοπτικής, είπε η κ. Δεληκάρη.
Σε παρέμβασή του ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσονας Φωτήλας αντέτεινε όμως ότι οι φορείς που άμεσα τους αφορά το νομοσχέδιο το είχαν στα χέρια τους πολύ προτού αυτό μπει στη διαβούλευση και ότι προηγήθηκαν πολλές συναντήσεις κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας του νέου πλαισίου που συνδιαμορφώθηκε από εκείνους που τους αφορά.
«Είναι λυπηρό για εμένα, να έρχεται ένα νομοσχέδιο πραγματικά καλό, μια μεταρρύθμιση που δεν έχει κανέναν χαμένο, να ακούω την αντιπολίτευση να λέει όσα είπε, με εξαίρεση τον ειδικό αγορητή της "Νίκης" που παρά τις επιφυλάξεις που διατύπωσε, είπε ότι κινείται στη σωστή κατεύθυνση», σχολίασε ο κ. Φωτήλας και πρόσθεσε ότι «δεν υπάρχει κανένας φορέας που να βγαίνει χαμένος από το νομοσχέδιο».
