Για παράδειγμα λέξεις όπως «δημοκρατία», «δικαιώματα» και «φασισμός» συχνά «μικραίνουν» ή «μεγαλώνουν» ανάλογα με το ποιος τις χρησιμοποιεί και ποιος θέλει να καταγγείλει ποιόν. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι παραπάνω έννοιες να μην λειτουργούν ως αντικειμενικά πολιτική κριτήρια, αλλά να χρησιμοποιούνται ως «εργαλεία ιδεολογικής νομιμοποίησης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα όσα συνέβησαν στην πρόσφατη επίσκεψη του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο της Νίκαιας. Για όσους συγκεντρώθηκαν στην είσοδο του νοσηλευτικού ιδρύματος προκειμένου να εμποδίσουν την είσοδό του στον χώρο της ανακαινισμένης μονάδας, «δημοκρατία» είναι να τραμπουκίζουν ελεύθερα όποιον θέλουν, ό,τι ώρα θέλουν. Αντίστοιχα η επιβολή των στοιχειωδών κανόνων τάξης, όταν δηλαδή τους απαγορεύεται να προπηλακίζουν τους πολιτικούς αντιπάλους τους, τότε αυτόματα βαφτίζεται ως «φασισμός». Είναι, λοιπόν, προφανές ότι για ένα μεγάλο μέρος της εγχώριας Αριστεράς οι έννοιες υπάρχουν για να υπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες και τη δική τους «πραγματικότητα».
Στη δημοκρατία ισορροπούν δικαιώματα και υποχρεώσεις
Αντιλαμβάνονται τη «δημοκρατία», όπως τουλάχιστον την έχουν προσαρμόσει στα δικά τους δεδομένα, ως ένα πολίτευμα εντός του οποίου επιτρέπονται τα πάντα σε όσους αυτοπροσδιορίζονται ως «προοδευτικοί». Σε όσους, δηλαδή, σύμφωνα με τη δική τους θεώρηση των πραγμάτων, έχουν το περίφημο… ηθικό πλεονέκτημα. Μόνο που η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική. Η πραγματική «δημοκρατία» είναι ένα σύστημα ισορροπίας δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, όπου η ελευθερία του ενός σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Προφανώς η δυνατότητα μιας διαμαρτυρίας είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε κοινωνικής ή επαγγελματικής ομάδας. Ωστόσο, η παρεμπόδιση της θεσμικής λειτουργίας του κράτους με το «έτσι θέλω» αποτελεί άρνηση της ίδιας της δημοκρατικής νομιμότητας.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η ευκολία με την οποία το ίδιο μέρος της εγχώριας Αριστεράς χρησιμοποιεί αλόγιστα ως ταμπέλα τον όρο «φασισμός». Ένας όρος που ιστορικά περιγράφει ολοκληρωτικά καθεστώτα έχει μετατραπεί με περισσή ευκολία σε έναν καθημερινό πολιτικό χαρακτηρισμό που «κολλάει» σε οποιαδήποτε ενέργεια δεν είναι αρεστή ή συμβατή με τα δικά τους «θέλω». Με αυτόν τον τρόπο, σκοπίμως, όχι μόνο διαστρεβλώνεται η ιστορική σημασία της λέξης, αλλά υποβαθμίζεται και η σοβαρότητα του ίδιου του φαινομένου που υποτίθεται ότι καταγγέλλεται.Αυτή η επιλεκτική αντίληψη περί δημοκρατίας και φασισμού έχει και μια ευρύτερη συνέπεια. Δηλητηριάζει τον δημόσιο διάλογο, οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον εκτροχιασμό του και υποβιβάζει την πολιτική σε πεδίο ηθικής δαιμονοποίησης, όπου δεν υπάρχουν αντίπαλοι αλλά «εχθροί».
Από το Γενικό της Νίκαιας στο ΑΠΘ
Κάτι αντίστοιχο φέρεται να συνέβη πρόσφατα και στο ΑΠΘ, όπου μέλη της ΔΑΠ ΝΔΦΚ κατήγγειλαν επεισόδιο εις βάρος τους κατά την αποχώρηση τους από τον χώρο της βιβλιοθήκης, όταν ομάδα μελών της Πανσπουδαστικής φέρεται να τους επιτέθηκε φραστικά και σωματικά. Μάλιστα, τα μέλη της ΔΑΠ ΝΔΦΚ αναφέρουν ότι μέλη της Πανσπουδαστικής βιντεοσκοπούσαν το περιστατικό με κινητά τηλέφωνα, με σκοπό «τη δημόσια στοχοποίηση» και προσθέτουν πως μέλος της «γαλάζιας» οργάνωσης δέχτηκε γροθιά στο πρόσωπο όταν ζήτησε να σταματήσει η βιντεοσκόπηση.
Τελικά τέτοιου είδους σκηνές, όπως αυτές που εκτυλίχθηκαν στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο της Νίκαιας, αλλά και σαν αυτές που καταγγέλλεται ότι έλαβαν χώρα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, έχουν ως «θύμα» την ίδια τη δημοκρατία. Ο λόγος είναι ότι από κοινός αγώνας για το γενικό συμφέρον γίνεται μια ακόμα τυπική λέξη την οποία ο καθένας διαμορφώνει όπως τον εξυπηρετεί. Το πιο ανησυχητικό, δε, στοιχείο είναι ότι τέτοιου είδους πρακτικές τείνουν να κανονικοποιούνται. Φτάσαμε στο σημείο η ένταση να παρουσιάζεται ως «αγωνιστικότητα», η επιθετικότητα ως τρόπος «πολιτικής δράσης» και η στοχοποίηση πολιτικών αντιπάλων ως «ακτιβισμός». Έτσι, διαμορφώνεται σταδιακά μια κουλτούρα όπου η θεσμική ομαλότητα χαρακτηρίζεται ως «ύποπτη», ενώ η σύγκρουση ανάγεται σε αυτονόητη μορφή πολιτικής συμμετοχής.
Δημοκρατία σημαίνει «ακούω»
Η δημοκρατία, όμως, δεν μπορεί να είναι α λα καρτ. Η ουσία της, ο πυρήνας της, βρίσκεται ακριβώς στην αποδοχή της πολιτικής διαφορετικότητας. Με λίγα λόγια, αν η πολιτική αντιπαράθεση μετατρέπεται σε προσπάθεια εκφοβισμού, ξυλοδαρμού ή αποκλεισμού του εκφραστή της αντίθετης άποψης, τότε μιλάμε για εκφυλισμό της δημοκρατίας. Και μακροπρόθεσμα, αυτή η λογική δεν πλήττει μόνο τους εκάστοτε πολιτικούς αντιπάλους. Υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς. Σε τελική ανάλυση, δημοκρατία δεν είναι το δικαίωμα να φιμώνεις, να μπουγελώνεις, να υβρίζεις τον αντίπαλο. Είναι η υποχρέωση να τον ανέχεσαι και να τον ακούς ακόμη και όταν διαφωνείς ριζικά μαζί του.
