Στην Άγκυρα ήλθε να επιβεβαιωθεί πως αμφότερες Ελλάδα και Τουρκία δεν θέλουν εισέλθουν σε μια διαδικασία που θα διαταράξει το υπάρχον κλίμα υπό τις παρούσες συνθήκες. Δεν χαρακτηρίζεται η κατάσταση αυτή επακριβώς «ήρεμα νερά», αλλά και δεν χαρακτηρίζεται από την υψηλή ένταση που συνήθως υπάρχει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, επισημαίνει ο κ. Συρίγος, καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας στην Α’ Αθηνών.
Η συνέντευξη αναλυτικά
Κύριε Συρίγο, σαφείς οι θέσεις για τις μείζονες διαφορές· σαφής και η πρόθεση διατήρησης ήρεμου κλίματος στις τοποθετήσεις αμφότερων των κ.κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν. Θα θέλαμε την αποτίμησή σας, ξεκινώντας από τo «αν όχι τώρα, πότε;» του πρωθυπουργού για το casus belli σε συνάρτηση και με την αναφορά του κ. Ερντογάν για την επιδίωξη της Τουρκίας να ενταχθεί στη νέα ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική άμυνας.
Η Ελλάδα έχει θέσει ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή της Τουρκίας στο Πρόγραμμα SAFE την άρση του casus belli. Αυτό είναι κάτι πολύ συγκεκριμένο και απλό - όχι περίπλοκο. Η Τουρκία πίστευε ότι αυτό είναι κάτι που μπορεί να ξεπεράσει. Στην πράξη διαπίστωσε πως δεν μπορεί. Συνεπώς, συνάγω πως είναι ένα από τα ζητήματα που τέθηκαν επί τάπητος μεταξύ των δύο πλευρών, με την Ελλάδα να διαμηνύει πως για την ίδια η άρση του αποτελεί απαράβατο κανόνα. Θεωρώ αυτονόητο πως αυτό θα είναι κανόνας και προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμμετοχή της Τουρκίας σε αμυντικά προγράμματος της Ευρώπης.
Δεν μπορείς να απειλείς με πόλεμο και ταυτοχρόνως να ζητάς από την Ευρώπη να σε χρηματοδοτήσει. Παραμένει η απαίτηση για την άρση του casus belli. Δεν προχωρά η συμμετοχή της Τουρκίας σε οποιοδήποτε αμυντικό πρόγραμμα όσο υπάρχει ενεργή η απειλή του casus belli.
Το κεφάλαιο της συμμετοχής της Τουρκίας για την ευρωπαϊκή Άμυνα θα είναι και από τα πιο απαιτητικά για την ελληνική διπλωματία στο εξής, όπως μας έχετε ήδη επισημάνει
Για πολιτικούς αλλά και οικονομικούς λόγους -καθώς η Τουρκία διαθέτει σοβαρές αμυντικές βιομηχανίες- κάποια ευρωπαϊκά κράτη θα θελήσουν να την εντάξουν σε αυτό το σχήμα της Άμυνας. Εμείς, όπως επισημάναμε και στην προηγούμενη συνομιλία μας στο Liberal εν όψει της σύγκλησης του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, καλούμαστε να επιδείξουμε ιδιαίτερη εγρήγορση, να αξιοποιήσουμε και τη διπλωματία και τις σχέσεις μας με τις άλλες χώρες ώστε να αποτρέψουμε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Τόσο ο κ. Μητσοτάκης, όσο και ο κ. Ερντογάν ανέδειξαν το ρευστό γεωπολιτικό σκηνικό διεθνώς, προφανώς από διαφορετικές αφετηρίες. Θα θέλαμε το σχόλιό σας
Βρισκόμαστε σε μια περιοχή όπου, σε απόσταση αναπνοής από εμάς, εξελίσσονται δύο μείζονες πολεμικές συγκρούσεις. Είναι αυτονόητο ότι αυτό ενδιαφέρει τις δύο χώρες, από διαφορετική σκοπιά την καθεμία. Αλλά είναι αυτονόητο. Οπότε, στο ερώτημα που άκουσα από πολλούς -«μα τι θα συζητήσουν;»- η απάντηση είναι: και μόνο αυτές τις συγκρούσεις να συζητήσουν, είναι αρκετό.
Δεν υπάρχουν «άλυτα θέματα» δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος. Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε με σαφήνεια τη μόνη διαφορά με την Τουρκία που μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου
Για την Ελλάδα η διαφορά είναι μία και μοναδική. Η Τουρκία έχει «δέκα» διαφορές και λέει «ελάτε να τις λύσουμε ειρηνικά». Είναι βασικό σημείο διαφοροποίησης των δύο πλευρών. Δεν υπάρχει πιθανότητα να βρεθεί συμφωνία πάνω σε αυτό το ζήτημα.
Η Ελλάδα ορίζει παγίως ως μοναδικό θέμα προς συζήτηση την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Η Τουρκία δεν το δέχεται. Την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο, που θα ήταν ευχής έργον, η Τουρκία, όπως έχουμε επισημάνει ξανά, την συνδέει με ζητήματα κυριαρχίας, κάτι που φυσικά είναι εκτός συζήτησης.
Όσον αφορά το Κυπριακό και την προοπτική συνέχισης των συνομιλιών που έθεσε ο πρωθυπουργός από το σημείο που έμειναν στο Κραν Μοντανά και στη βάση πάντα των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, διακρίνετε το όποιο πεδίο εξελίξεων;
Το δεδομένο είναι πως η Τουρκία παραμένει αδιάλλακτη στις θέσεις της. Το θέτει μεν η ελληνική πλευρά, αλλά η τουρκική εμμένει σε αυτά που υποστηρίζει.
Ποιο ήταν το συνολικό στίγμα και ποια η επόμενη ημέρα του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας;
Επιβεβαιώθηκε ότι οι δύο χώρες δεν θέλουν να διαταράξουν ιδιαίτερα το παρόν επίπεδο των σχέσεών τους - όποιο κι αν είναι αυτό. Δηλαδή, παραμένουν στις θέσεις τους. Δεν θέλουν να εισέλθουν σε μια διαδικασία που θα διαταράξει το υπάρχον κλίμα υπό τις παρούσες συνθήκες. Αυτό, για εμένα, μετράει.
Διατηρείται δηλαδή η παρούσα κατάσταση πραγμάτων - η ελεγχόμενη ένταση. Δεν θέλουν οι δύο ηγέτες περαιτέρω ένταση στις διμερείς σχέσεις. Δεν χαρακτηρίζεται η κατάσταση αυτή επακριβώς «ήρεμα νερά», αλλά δεν χαρακτηρίζεται από την υψηλή ένταση που συνήθως υπάρχει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Στο σκέλος των τοποθετήσεων για τη Μέση Ανατολή, τη Γάζα, τη λύση των δύο κρατών και την έμφαση του πρωθυπουργού στον αφοπλισμό της Χαμάς, τι διακρίνετε;
Είναι σαφές ότι ο Ερντογάν έχει ως προμετωπίδα του το θέμα της Λωρίδας της Γάζας και στρέφεται κατά του Ισραήλ. Η Ελλάδα βλέπει το ζήτημα κυρίως από ανθρωπιστική πλευρά και επισημαίνει επίσης αυτό που δεν λέει ο Ερντογάν: τον ρόλο της Χαμάς.
Ήταν σαφές από την ομιλία Ερντογάν πού εστιάζει τη δεδομένη στιγμή η Τουρκία. Ένα σχόλιό σας για τη Συρία και τις ακόλουθες αναφορές και του κ. Μητσοτάκη
Οι προσεγγίσεις των δύο χωρών είναι εντελώς διαφορετικές σε σχέση με τη Συρία. Η Τουρκία θέλει να επιβληθεί στη Συρία. Η Ελλάδα ενδιαφέρεται για τους χριστιανικούς πληθυσμούς της Συρίας και για την ανοικοδόμηση της χώρας. Είναι εντελώς διαφορετικές οι στοχεύσεις της κάθε πλευράς.
Τα κείμενα που υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου ΑΣΣ
- Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας
- Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού
- Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου
- Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye»
- Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία
- Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών
- Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης
