Συγκεκριμένα, το σχήμα των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας, «Atlantic SEE LNG Trade», προχώρησε σε πλήρη δέσμευση χωρητικότητας, με το προϊόν δυναμικότητας Route 1 να ολοκληρώνεται με ισχυρό ενδιαφέρον.
Σύμφωνα με πληροφορίες, δεσμεύθηκε σχεδόν 25 GWh, δηλαδή περίπου το 98% της διαθέσιμης ποσότητας (25,5 GWh) που είχε προσφερθεί από τον ΔΕΣΦΑ μέσω του τερματικού της Ρεβυθούσα.
Η θετική έκβαση της δημοπρασίας της κοινοπραξίας των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας συνδέεται με την εμπορική συμφωνία που σύναψε η Atlantic στα τέλη Ιανουαρίου με την κρατική εταιρεία φυσικού αερίου της Ουκρανίας Naftogaz για την πώληση φορτίου αμερικανικού LNG (με προμηθευτή την BP).
Όπως είχε γίνει γνωστό τότε, το φορτίο θα έφτανε στη Ρεβυθούσα και θα μεταφερόταν μέσω του Route 1, επομένως η δέσμευση της δυναμικότητας συνδέεται με την υλοποίηση της συγκεκριμένης συμφωνίας. Αυτό εξηγεί και το ότι στο Route 1 υπήρξε η μεγαλύτερη δέσμευση δυναμικότητας που έχει καταγραφεί από τότε που ξεκίνησαν οι δημοπρασίες τον περασμένο Μάιο, ενώ αντίθετα στα προϊοντα Route 2 (με σημείο αφετηρίας το FSRU της Αλεξανδρούπολης) και Route 3 (με σημείο αφετηρίας την Κομοτηνή) δεν υπήρξε ενδιαφέρον για ακόμα ένα μήνα.
Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, η επιτυχία της σημερινής δημοπρασίας, ενόψει μιας σειράς κρίσιμων συναντήσεων για το θέμα που ξεκινούν αύριο στην Ουάσιγκτον, υπογραμμίζουν τη δυναμική του Κάθετου Διαδρόμου να εδραιωθεί ως η νέα ενεργειακή ραχοκοκαλιά της Ευρώπης — μια αξιόπιστη και ανταγωνιστική εναλλακτική διαδρομή για την προμήθεια διαφοροποιημένων ποσοτήτων φυσικού αερίου από το Νότο στον Βορρά. Ταυτόχρονα, αναδεικνύουν τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη.
Η κίνηση αυτή έρχεται να «σπάσει» το αρνητικό σερί των προηγούμενων μηνών, όταν οι δημοπρασίες για τον Κάθετο Διάδρομο κατέγραφαν χαμηλό ή μηδενικό ενδιαφέρον. Αυτή τη φορά, η σχεδόν πλήρης κάλυψη της χωρητικότητας δίνει διαφορετικό τόνο, παραμονή της κρίσιμης συνόδου στην Ουάσιγκτον και της Υπουργικής Συνάντησης των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου που θα διεξαχθεί στο πλαίσιό της την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου.
Το αυριανό κρίσιμο ραντεβού
Το θερμόμετρο ανεβαίνει ένα μόλις εικοσιτετράωρο πριν από τη συνάντηση της 24ης Φεβρουαρίου στις ΗΠΑ, όπου θα τεθούν επί τάπητος όλα τα ανοικτά ζητήματα για την ενεργοποίηση του Διάδρομου.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων δεν βρίσκεται μόνο η τεχνική διασύνδεση των υποδομών, αλλά κυρίως η εμπορική βιωσιμότητα του εγχειρήματος. Ρυθμιστικές αγκυλώσεις, διαφορετικές μεθοδολογίες τιμολόγησης και η έλλειψη μακροχρόνιων συμβολαίων αποτελούν μέχρι σήμερα βασικά εμπόδια για την πλήρη λειτουργία του Διαδρόμου.
Η εβδομάδα που προηγήθηκε χαρακτηρίστηκε από πυκνές επαφές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Στον Λευκό Οίκο αναμένεται να συναντηθούν οι υπουργοί Ενέργειας και Εσωτερικών των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ και Νταγκ Μπέργκαμ, με τους ομολόγους τους από τις χώρες που συμμετέχουν στο project, καθώς και με διαχειριστές συστημάτων και ρυθμιστικές αρχές. Παρούσα θα είναι και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την επικεφαλής της DG Energy, Ντίτε Γιόργκενσεν, στοιχείο που αναδεικνύει τη βαρύτητα των αποφάσεων.
Από ελληνικής πλευράς, στο τραπέζι θα βρεθούν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR, Αλ. Εξάρχου και ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κώστας Ξιφαράς. Η Αθήνα επιδιώκει να «κλειδώσει» τόσο μακροπρόθεσμες όσο και βραχυπρόθεσμες ποσότητες LNG, ώστε ο Διάδρομος να αποκτήσει άμεσο εμπορικό αποτύπωμα.
Παράλληλα, η στάση της Κομισιόν παραμένει κρίσιμη. Οι Βρυξέλλες έχουν επισημάνει ότι τα υφιστάμενα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, καθώς επιτρέπουν ενιαία κράτηση σε όλη τη διαδρομή. Μέχρι στιγμής έχουν δοθεί κατ’ εξαίρεση παρατάσεις για μηνιαία προϊόντα, προκειμένου να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες της Ουκρανίας.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ εντείνουν τη στήριξή τους, επιδιώκοντας πολυετείς δεσμεύσεις 10–20 ετών που θα διασφαλίσουν εμπορική προβλεψιμότητα. Ο ανταγωνισμός από εναλλακτικές διαδρομές, με αιχμή την Πολωνία, καθιστά το στοίχημα ακόμη πιο απαιτητικό.
Τα παραπάνω καλούνται να επιλύσουν οι συμμετέχοντες στην αυριανή διήμερη συνάντηση του Λευκού Οίκου με την άκρως επιτυχημένη σημερινή δημοπρασία για τη Διαδρομή 1 του Κάθετου Διαδρόμου να εκπέμπει σημαντικό βήμα προόδου.
Financial Times: Η Ελλάδα στοχεύει σε κεντρικό ρόλο στην διανομή φυσικού αερίου της Ευρώπης
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, σημειώνεται ότι η εφημερίδα Financial Times κάνει ειδική αναφορά στον ρόλο της Ελλάδας, γύρω από τη νέα αρχιτεκτονική φυσικού αερίου.
Συγκεκριμένα, στο άρθρο αναφέρεται ότι «η Ελλάδα τοποθετείται ως η νότια πύλη της Ευρώπης για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις ΗΠΑ, καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται για πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027. Η Αθήνα ποντάρει στο ότι η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την επέκταση της δυναμικότητας LNG, τις αναβαθμίσεις υποδομών και τους στενούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, μπορεί να της εξασφαλίσει κεντρικό ρόλο στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου μετά την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης».
Η εφημερίδα τονίζει ότι «πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα προμήθευε περίπου το 40% του φυσικού αερίου της ΕΕ. Μέχρι το 2024, το μερίδιο αυτό είχε μειωθεί σε περίπου 11%. Μεγάλο μέρος του κενού καλύφθηκε από LNG των ΗΠΑ, το οποίο πλέον αντιπροσωπεύει σχεδόν το 60% των εισαγωγών LNG της ΕΕ»
Πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα κάλυπτε περίπου το 40% των αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε φυσικό αέριο. Μέχρι το 2024, το ποσοστό αυτό είχε υποχωρήσει στο 11%. Το μεγαλύτερο μέρος του κενού καλύφθηκε από αμερικανικό LNG, το οποίο πλέον αντιστοιχεί σχεδόν στο 60% των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου της ΕΕ.
