Η ανακήρυξη της Ιαπωνίας ως Τιμώμενης Χώρας στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης 2026 (ΔΕΘ) τον Σεπτέμβριο του 2026, η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου συνεργασίας και η αυξανόμενη παρουσία ιαπωνικών εταιρειών δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα νέο κύμα επενδύσεων σε τομείς όπως τα logistics, η ενέργεια, η τεχνολογία και η καινοτομία.
Σε συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα, ο Πρέσβης της Ιαπωνίας στην Ελλάδα, Koichi ITO, περιγράφει ένα περιβάλλον που μεταβαίνει από το παραδοσιακό εμπόριο σε πιο σύνθετες στρατηγικές συνεργασίες, με ιδιαίτερη έμφαση στη μεταφορά τεχνογνωσίας, τις επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας και τη σύνδεση επιχειρήσεων και ερευνητικών οικοσυστημάτων.
Πρέσβης της Ιαπωνίας στην Ελλάδα, Koichi ITO
Από τη ναυτιλία στις στρατηγικές επενδύσεις
Όπως επισήμανε ο κ. Koichi Ito, οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας – Ιαπωνίας δεν περιορίζονται πλέον στη ναυτιλία, που για δεκαετίες αποτελούσε τον βασικό πυλώνα συνεργασίας. Αντιθέτως, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια σαφής μετατόπιση προς πιο πολυδιάστατες οικονομικές σχέσεις. «Οι σχέσεις έχουν ενισχυθεί σημαντικά μέσω θεσμικών αναβαθμίσεων, όπως η Συμφωνία Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης Ιαπωνίας – ΕΕ του 2019, η ανακήρυξη Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης το 2023 και η νέα Φορολογική Συνθήκη Ελλάδας – Ιαπωνίας που τέθηκε σε ισχύ το 2024», είπε χαρακτηριστικά.
Τα εργαλεία αυτά έχουν δημιουργήσει ένα πιο σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον, μειώνοντας δασμούς, διευκολύνοντας τις επενδύσεις και αποτρέποντας τη διπλή φορολογία, κάτι που ήδη αποτυπώνεται στην αύξηση της επιχειρηματικής παρουσίας.
Σήμερα, περίπου 40 ιαπωνικές εταιρείες διαθέτουν θυγατρικές ή υποκαταστήματα στην Ελλάδα, ενώ άλλες τόσες δραστηριοποιούνται μέσω συνεργασιών με τοπικούς αντιπροσώπους. Παράλληλα, ελληνικές επιχειρήσεις ενισχύουν την παρουσία τους στην ιαπωνική αγορά, διευρύνοντας το αποτύπωμα της διμερούς οικονομικής συνεργασίας.
Εμπόριο και επενδύσεις: Μια πιο ισορροπημένη σχέση
Η δομή των εμπορικών ροών παραμένει διακριτή, αλλά εξελίσσεται. Οι ιαπωνικές εξαγωγές προς την Ελλάδα επικεντρώνονται κυρίως στον εξοπλισμό μεταφορών, όπως αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες και σιδηροδρομικά συστήματα. Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα εξάγει κυρίως καπνό και αγροτικά προϊόντα, με το ελαιόλαδο να αποτελεί βασικό προϊόν. Ωστόσο, όπως τόνισε στα Μακεδονικά Νέα ο κ. ITO, το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται σε νέους τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας. «Οι αναδυόμενες επενδύσεις στην ενέργεια, τα καινοτόμα φάρμακα και τις τεχνολογικές συσκευές και υπηρεσίες συμβάλλουν στη διαμόρφωση μιας πιο διαφοροποιημένης και ανθεκτικής οικονομικής σχέσης», εξήγησε.
Η τάση αυτή αντανακλά τη γενικότερη στρατηγική της Ιαπωνίας να επενδύει σε αγορές με αναπτυξιακές προοπτικές και γεωστρατηγική σημασία, όπως η Ελλάδα.
Βόρεια Ελλάδα: Ευκαιρίες σε logistics, ενέργεια και υποδομές
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη Βόρεια Ελλάδα, η οποία, σύμφωνα με τον Πρέσβη, συγκεντρώνει αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον, κυρίως λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των υποδομών της. «Η περιοχή προσφέρει πολλά υποσχόμενες ευκαιρίες σε τομείς όπως τα logistics, οι υποδομές και η ενέργεια, που ευθυγραμμίζονται με την τεχνογνωσία της Ιαπωνίας», δήλωσε.
Παρότι δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες ανακοινώσεις για νέες επενδύσεις, η ΔΕΘ 2026 αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την προσέλκυση ιαπωνικών κεφαλαίων. «Η συμμετοχή μας θα αποτελέσει μια σημαντική πλατφόρμα για την ανάδειξη των δυνατοτήτων της Βόρειας Ελλάδας σε ιαπωνικές επιχειρήσεις και επενδυτές», υπογράμμισε στα Μακεδονικά Νέα.
Το υφιστάμενο αποτύπωμα ιαπωνικών εταιρειών
Παρά τη συγκέντρωση των περισσότερων εταιρικών έδρων στην Αθήνα, η Βόρεια Ελλάδα φιλοξενεί ήδη σημαντικές ιαπωνικές παρουσίες. Συγκεκριμένα, λειτουργούν τουλάχιστον τέσσερα κεντρικά γραφεία ή παραγωγικές μονάδες εταιρειών όπως η Tosoh Hellas, η YKK, η Hitachi Rail στη Θεσσαλονίκη και η JTI στην Ξάνθη.
Παράλληλα, πλήθος συνεργαζόμενων εταιρειών και αντιπροσώπων ιαπωνικών προϊόντων δραστηριοποιούνται σε όλη τη χώρα, κυρίως στους τομείς της τεχνολογίας και των ηλεκτρονικών συσκευών. Το επενδυτικό αυτό αποτύπωμα, αν και ακόμη περιορισμένο σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, θεωρείται ιδιαίτερα ποιοτικό και με σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.
Ο ρόλος της Πρεσβείας ως «γέφυρα» συνεργασίας
Καθοριστικός είναι και ο ρόλος της Πρεσβείας της Ιαπωνίας στην ενίσχυση των επιχειρηματικών δεσμών. Όπως σημείωσε ο κ. ITO, η Πρεσβεία λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ των δύο χωρών, παρέχοντας πληροφόρηση, διευκολύνοντας επαφές και διοργανώνοντας δράσεις δικτύωσης. «Στηρίζουμε ενεργά τις επιχειρήσεις μέσω παροχής καθοδήγησης, διοργάνωσης εκδηλώσεων και επίλυσης προβλημάτων, με στόχο την ενίσχυση των πρακτικών συνεργασιών», τόνισε.
Η Πρεσβεία συνεργάζεται επίσης με ομάδα ιαπωνικών επιχειρήσεων για τον σχεδιασμό της παρουσίας στη ΔΕΘ 2026, διασφαλίζοντας ότι η συμμετοχή θα έχει ουσιαστικό επιχειρηματικό αντίκτυπο.
Θεσσαλονίκη: Κόμβος καινοτομίας και έρευνας
Ένας από τους τομείς με τις μεγαλύτερες προοπτικές είναι η συνεργασία στην έρευνα και την καινοτομία. Ο Πρέσβης αναγνωρίζει τη δυναμική του ερευνητικού οικοσυστήματος της Θεσσαλονίκης, με αιχμή τα πανεπιστήμια και τα clusters καινοτομίας. «Υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες για κοινά προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης, ακαδημαϊκές ανταλλαγές και συνεργασίες μεταξύ βιομηχανίας και πανεπιστημίων», επισήμανε. Τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική, η πράσινη ενέργεια και οι έξυπνες πόλεις μπορούν να αποτελέσουν πεδία ουσιαστικής σύμπραξης, ιδιαίτερα εφόσον αξιοποιηθούν ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Πλατφόρμα για επενδύσεις και συνεργασίες η συμμετοχή στη ΔΕΘ
Η συμμετοχή δε της Ιαπωνίας ως Τιμώμενης Χώρας στη ΔΕΘ 2026 αποτελεί κομβικό γεγονός για τις διμερείς σχέσεις. «Δεν πρόκειται απλώς για μια τιμητική διάκριση, αλλά για μια στρατηγική ευκαιρία ενίσχυσης της παρουσίας μας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη», ανέφερε ο κ. ITO.
Η Ιαπωνία σκοπεύει να αναδείξει ένα ευρύ φάσμα τομέων, από τις υποδομές και την ενέργεια έως την αυτοκινητοβιομηχανία, τις ψηφιακές τεχνολογίες, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τον τουρισμό. Επιπλέον, αναμένεται η παρουσία υψηλόβαθμων στελεχών και επιχειρηματικών αποστολών, με στόχο τη δημιουργία νέων συνεργασιών.
Νοτιοανατολική Ευρώπη: Στρατηγική πύλη για την Ιαπωνία
Η Ελλάδα και ειδικά η Βόρεια Ελλάδα εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική της Ιαπωνίας για ενίσχυση της παρουσίας της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με τον Πρέσβη, η περιοχή λειτουργεί ως πύλη προς τις ευρωπαϊκές αγορές, προσφέροντας ευκαιρίες διαφοροποίησης των συνεργασιών σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον. «Η προσέγγισή μας συνδυάζει οικονομικά συμφέροντα και διπλωματική παρουσία, ενισχύοντας τον ρόλο της Ιαπωνίας ως αξιόπιστου εταίρου», πρόσθεσε.
Μπορεί η Θεσσαλονίκη να γίνει περιφερειακό hub;
Το ερώτημα για το αν η Θεσσαλονίκη μπορεί να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο για ιαπωνικές επιχειρήσεις παραμένει ανοιχτό, αλλά με θετικές προοπτικές. «Υπάρχουν σαφείς δυνατότητες, ιδιαίτερα στους τομείς των logistics και της τεχνολογίας. Οι τελικές αποφάσεις όμως θα ληφθούν από τον ιδιωτικό τομέα», επισήμανε ο κ. ITO. Η ΔΕΘ 2026, ωστόσο, αναμένεται να αποτελέσει σημείο καμπής, φέρνοντας σε επαφή ελληνικές και ιαπωνικές επιχειρήσεις και ανοίγοντας τον δρόμο για νέες επενδύσεις.
Το μήνυμα που στέλνει η Ιαπωνία είναι σαφές: επιδιώκει μια μακροχρόνια, πολυεπίπεδη συνεργασία με την Ελλάδα, που θα βασίζεται όχι μόνο στο εμπόριο, αλλά και στην τεχνολογία, την καινοτομία και τις κοινές αξίες. «Η Ιαπωνία δεν είναι απλώς ένας επιχειρηματικός εταίρος, αλλά ένας φίλος που επιθυμεί να οικοδομήσει διαρκείς δεσμούς», είπε καταλήγοντας ο Πρέσβης. Με τη Θεσσαλονίκη να βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής, τα επόμενα χρόνια αναμένεται να καθορίσουν αν η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί σε βασικό κόμβο ιαπωνικών επενδύσεων στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
