Η υλοποίησή του, ωστόσο, εξαρτάται σε καθοριστικό βαθμό από την ψήφιση του νέου θεσμικού πλαισίου που επεξεργάζεται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), το οποίο θα επιτρέψει την ένταξη της Χαλκιδικής στο σύστημα της εταιρείας και θα αποσαφηνίσει κρίσιμα ζητήματα αρμοδιοτήτων, ιδιοκτησίας και λειτουργίας των υποδομών.
Όπως επισημάνθηκε από τη διοίκηση στο πλαίσιο της υπογραφής μνημονίου συνεργασίας της ΕΥΑΘ με το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών (ΙΝΕΒ) του ΕΚΕΤΑ, αλλά και με αφορμή την επίσκεψη της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ στα γραφεία της εταιρείας, η ΕΥΑΘ έχει ήδη ολοκληρώσει εκτενή προεργασία, καταρτίζοντας έναν αναλυτικό οδικό χάρτη έργων, με ιεράρχηση προτεραιοτήτων, ώστε να αντιμετωπιστούν τόσο τα άμεσα όσο και τα μεσοπρόθεσμα προβλήματα υδροδότησης της Χαλκιδικής.
Θεσμικό πλαίσιο: η απαραίτητη προϋπόθεση
Σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, το σχέδιο νόμου που ετοιμάζεται από το ΥΠΕΝ αποτελεί τη βάση για να προχωρήσει οποιαδήποτε ουσιαστική λύση. «Δεν μπορούμε να δραστηριοποιηθούμε σε μια περιοχή που βρίσκεται εκτός του νόμιμου ορίου δραστηριότητάς μας, ούτε να επενδύσει μια εισηγμένη εταιρεία σε έργα χωρίς να έχει αποσαφηνιστεί ποιος θα είναι ο ιδιοκτήτης των υποδομών και ποιος θα τις λειτουργεί», σημείωσε χαρακτηριστικά. Όπως τονίστηκε, χωρίς θεσμική κάλυψη, κάθε συζήτηση παραμένει θεωρητική.
Η ηγεσία του ΥΠΕΝ ενημέρωσε την ΕΥΑΘ για την πορεία του νομοσχεδίου, το οποίο αναμένεται να τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Η εκτίμηση της εταιρείας είναι ότι οι προτάσεις της για τα αναγκαία έργα έγιναν πλήρως αποδεκτές, πάντα σε συνεννόηση με τις τοπικές κοινωνίες.
Τα έργα των 160 εκατ. ευρώ και ο χρονικός ορίζοντας
Το προτεινόμενο πακέτο μέτρων περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε δίκτυα ύδρευσης, αντλιοστάσια, εγκαταστάσεις βιολογικών καθαρισμών, καθώς και μονάδες αφαλάτωσης. Ο συνολικός προϋπολογισμός έχει κοστολογηθεί στα 160 εκατ. ευρώ περίπου, με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης τα τρία χρόνια. Αν και τα έργα δεν έχουν όλα την ίδια διάρκεια, ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης εκτιμάται στην τριετία.
Η ανάγκη για τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις καθίσταται ολοένα πιο πιεστική, καθώς κάθε καλοκαίρι ο πληθυσμός της Χαλκιδικής πολλαπλασιάζεται λόγω του τουρισμού, αυξάνοντας κατακόρυφα τη ζήτηση πόσιμου νερού και επιβαρύνοντας τις υφιστάμενες υποδομές.
Αφαλάτωση αντί φράγματος Χαβρία
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αφαλάτωση, την οποία η ΕΥΑΘ χαρακτηρίζει ως τον ταχύτερο και αποτελεσματικότερο τρόπο για να εξασφαλιστούν οι απαιτούμενες ποσότητες νερού. Αντίθετα, το φράγμα Χαβρία –έργο αρμοδιότητας του Υποδομών– δεν περιλαμβάνεται στον συγκεκριμένο προϋπολογισμό. Όπως εξηγήθηκε, ο σχετικός διαγωνισμός κρίθηκε άγονος, καθώς βασιζόταν σε υδρολογικά και κοστολογικά δεδομένα ηλικίας 25 ετών. Το αρχικό ύψος του έργου είχε εκτιμηθεί στα 167 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 87 εκατ. για την κατασκευή και 82 εκατ. για λειτουργία και συντήρηση σε βάθος 30ετίας, στοιχεία που σήμερα θεωρούνται ξεπερασμένα.
Με βάση προμελέτη της ΕΥΑΘ, η αφαλάτωση μπορεί να δώσει ταχύτερες λύσεις στο πρόβλημα της θερινής λειψυδρίας, χωρίς τις σύνθετες τεχνικές και περιβαλλοντικές δυσκολίες ενός μεγάλου φράγματος.
Παράλληλα με τον σχεδιασμό για τη Χαλκιδική, η ΕΥΑΘ «τρέχει» επενδύσεις ύψους άνω των 200 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση των υποδομών της στη Θεσσαλονίκη. Κατά την επίσκεψη της ηγεσίας του ΥΠΕΝ, παρουσιάστηκε η πορεία των έργων που υλοποιούνται, αλλά και ο προγραμματισμός για τη διασφάλιση της υδροδότησης και τη διαχείριση λυμάτων με βάση το νέο νομοθετικό πλαίσιο.
Μεταξύ των υπό εξέλιξη έργων περιλαμβάνεται και η υδροδότηση του υπό ανέγερση Παιδιατρικού Νοσοκομείου στο Φίλυρο, το οποίο κατασκευάζεται με δωρεά του Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Το έργο χρηματοδοτείται από το ΥΠΕΝ και εντάσσεται σε ευρύτερο πρόγραμμα κατασκευής εξωτερικών δικτύων ύδρευσης για περιοχές των δήμων Νεάπολης–Συκεών και Πυλαίας–Χορτιάτη.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκε και η σχεδιαζόμενη γεωγραφική επέκταση της ΕΥΑΘ στους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδιασμού που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τη Χαλκιδική σε ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης υδατικών πόρων. Όπως τονίστηκε, μόνο μέσα από σαφές θεσμικό πλαίσιο και συντονισμένες επενδύσεις μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά ένα πρόβλημα που δεν είναι πλέον συγκυριακό, αλλά διαρθρωτικό.
Η λειψυδρία στη Χαλκιδική, σε συνθήκες κλιματικής πίεσης και αυξημένου τουριστικού φόρτου, καθιστά το πακέτο των 160 εκατ. ευρώ όχι απλώς αναπτυξιακή επιλογή, αλλά αναγκαία υποδομή για τη βιωσιμότητα της περιοχής τα επόμενα χρόνια.
