Συνέντευξη στον Νίκο Ταμπακόπουλο
Ποιες είναι οι προβλέψεις σας σχετικά με την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, τον πληθωρισμό και το χρέος;
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε σταθερή τροχιά ανάπτυξης, με ρυθμό περίπου 2% σε όρους πραγματικού ΑΕΠ από το 2023. Σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία των εθνικών λογαριασμών, η αύξηση του ΑΕΠ ήταν επίσης περίπου 2% το 2025. Αναμένουμε ότι αυτή η αναπτυξιακή δυναμική θα διατηρηθεί τουλάχιστον έως το 2027.
Αυτή η πορεία συνεπάγεται ότι θα συνεχιστεί η σύγκλιση προς το επίπεδο εισοδήματος της ευρωζώνης. Οι βασικοί μοχλοί ανάπτυξης θα παραμείνουν η εγχώρια ανάκαμψη, η οποία βραχυπρόθεσμα ωφελείται από το τελευταίο έτος της επενδυτικής τόνωσης του προγράμματος Next Generation, καθώς και η περαιτέρω βελτίωση των ισολογισμών των νοικοκυριών και η σταθερή αύξηση της απασχόλησης. Παράλληλα, η εξωτερική ζήτηση αναμένεται να παραμείνει υποτονική, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών και εμπορικών κλυδωνισμών.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα βρίσκεται ελαφρώς υψηλότερα από τη συνολική δυναμική της ευρωζώνης, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή (HICP) στο 2,9% τον Δεκέμβριο του 2025, έναντι 1,6% τον Οκτώβριο. Αναμένουμε ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει προς τον στόχο του 2% της ΕΚΤ φέτος και θα παραμείνει γενικά σταθερός κατά την περίοδο πρόβλεψης. Ο συνδυασμός 2% πραγματικής ανάπτυξης και 2% πληθωρισμού σημαίνει ότι, στο βασικό μας σενάριο, το ονομαστικό ΑΕΠ θα αυξάνεται περίπου κατά 4% ετησίως μεσοπρόθεσμα.
Η σταθερή μείωση του χρέους αποτελεί ένα από τα πλεονεκτήματα της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας και είχε σημαντική βαρύτητα στην αναβάθμιση της αξιολόγησης σε «BBB» τον Νοέμβριο του 2025. Αναμένουμε ότι το χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται ταχέως μεσοπρόθεσμα, προσεγγίζοντας το 120% έως το 2030 στο βασικό μας σενάριο, υποστηριζόμενο από ονομαστική αύξηση ΑΕΠ 4% και πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ μετά το 2027.
Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ποια είναι τα εργαλεία για τη συνέχιση των επενδύσεων στην Ελλάδα; Είναι η άμυνα ένα από αυτά;
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε σταθερή πορεία σύγκλισης προς την ευρωζώνη. Ωστόσο, η πρόβλεψή μας για μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη 2% υποδηλώνει ότι η ανάκαμψη θα είναι μακρά διαδικασία. Η ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων θα αποτελέσει βασικό συστατικό αυτής της πορείας σύγκλισης.
Το πρόγραμμα Next Generation συμβάλλει σημαντικά το 2025-2026, καθώς η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο επιτυχημένων χωρών της ΕΕ στην απορρόφηση των πόρων. Η επενδυτική ώθηση θα πρέπει να διατηρηθεί και μετά το 2026, ώστε να καλυφθεί η απόσταση στους δείκτες επενδύσεων και τελικά στο κεφαλαιακό απόθεμα της ΕΕ. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ έφτασε το 18% στα μέσα του 2025, καταγράφοντας σημαντική αύξηση από το χαμηλό περίπου 10-11% την περίοδο 2013-2018. Ωστόσο, ο μέσος όρος επενδύσεων στην ΕΕ είναι ελαφρώς πάνω από το 20%, παραμένοντας υψηλότερος από της Ελλάδας.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι πιο παραγωγικές, επιχειρηματικές επενδύσεις βρίσκονται ήδη στο επίπεδο της ΕΕ, ενώ οι επενδύσεις στην κατοικία αποτελούν τη συνιστώσα με τη μεγαλύτερη και πιο παρατεταμένη αδυναμία.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών του ΝΑΤΟ με τις υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και η άμυνα παραμένει προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Τα σημαντικά επενδυτικά έργα που αφορούν την πολεμική αεροπορία, το ναυτικό και τον στρατό μπορούν να ενισχύσουν τις εγχώριες βιομηχανίες. Ωστόσο, καθώς η παγκόσμια ζήτηση έχει αυξηθεί, το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων μπορεί να καθυστερήσει, με χαμηλότερο αρχικό δημοσιονομικό και οικονομικό αντίκτυπο.
Ποιες μεταρρυθμίσεις προτείνετε για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας;
Ως οίκος αξιολόγησης, η Fitch δεν διατυπώνει προτάσεις για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Όπως αναφέρθηκε, η Ελλάδα βρίσκεται σε πορεία σύγκλισης προς την ΕΕ, αλλά αυτή θα είναι μια μακρά διαδικασία.
Η ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων θα αποτελέσει βασικό παράγοντα για την πορεία σύγκλισης. Το πρόγραμμα Next Generation παρέχει την αρχική ώθηση. Η επενδυτική δυναμική θα πρέπει να διατηρηθεί και μετά το 2026, ώστε να καλυφθούν οι δείκτες επενδύσεων και τελικά το κεφαλαιακό απόθεμα της ΕΕ.
Πώς αξιολογείτε τον τραπεζικό τομέα στην Ελλάδα; Παρατηρούμε ότι οι τράπεζες αναπτύσσονται μέσω εξαγορών.
Η Fitch αναβάθμισε τις αξιολογήσεις των τεσσάρων συστημικών τραπεζών σε επενδυτική βαθμίδα το 2025, αντανακλώντας τις βελτιώσεις στο λειτουργικό περιβάλλον της Ελλάδας και στα πιστωτικά προφίλ των τραπεζών, συμπεριλαμβανομένου ενός μεγαλύτερου ιστορικού υγιούς δημιουργίας κερδών, της ολοκλήρωσης του μεγαλύτερου μέρους της εξυγίανσης της ποιότητας του ενεργητικού τους, της ενίσχυσης των κεφαλαιακών τους θέσεων και της σταθερής χρηματοδότησης που βασίζεται στις καταθέσεις. Η Fitch αναμένει ότι ο τραπεζικός τομέας θα επωφεληθεί από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, τη διατηρήσιμη επιχειρηματική επέκταση και τη σταδιακή ανάκαμψη στο λιανικό τμήμα.
Ένα διαρθρωτικό ζήτημα αποτελεί ο ιδιαίτερα στενός δεσμός μεταξύ κράτους και τραπεζών, λόγω του μεγάλου μεριδίου των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs) στα κεφάλαια των τραπεζών (τέλος Ιουνίου 2025: 12 δισ. ευρώ ή 45% των βασικών ιδίων κεφαλαίων CET1). Οι DTCs παραμένουν ενδεχόμενη υποχρέωση για το κράτος - στοιχείο που δεν υφίσταται σε άλλα μέλη της ευρωζώνης - παρά τα πρόσφατα σχέδια των τραπεζών για επιτάχυνση της απόσβεσής τους, τα οποία θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ομαλοποίηση της κεφαλαιακής τους διάρθρωσης.
Τέλος, ποιες είναι οι απειλές για την ελληνική οικονομία; Είναι η δημογραφική κρίση μία από αυτές και πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν;
Οι προοπτικές της αξιολόγησης «BBB» της Ελλάδας είναι Σταθερές, αντανακλώντας την εκτίμησή μας ότι οι κίνδυνοι είναι γενικά ισορροπημένοι γύρω από το βασικό μας σενάριο για τα επόμενα δύο έως τρία έτη.
Είναι σημαντικό να τονιστεί το συνετό και αξιόπιστο δημοσιονομικό πλαίσιο που μπορεί να μετριάσει μελλοντικούς κινδύνους. Θεωρούμε τη δέσμευση σε συνετές δημοσιονομικές πολιτικές ιδιαίτερα αξιόπιστη, στηριζόμενη στο ιστορικό της μεταπανδημικής περιόδου και στην ευρεία κοινωνική συναίνεση υπέρ υγιών δημοσιονομικών πολιτικών. Ένα ισχυρό πλαίσιο και η ευρεία κοινωνική συναίνεση μπορούν να μετριάσουν τους πολιτικούς κινδύνους και ιδίως τυχόν αρνητικές επιπτώσεις στη δημοσιονομική στάση.
Μακροπρόθεσμα, η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει σημαντικές πιέσεις από τη γήρανση του πληθυσμού και τη φυγή νέων, ταλαντούχων εργαζομένων κατά την περίοδο της κρίσης χρέους. Η κυβέρνηση έχει υλοποιήσει σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας για την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών, την παροχή κινήτρων στους συνταξιούχους να επιστρέψουν στην εργασία και την προσφορά ευκαιριών επανακατάρτισης.
