Η παραχωρησιούχος Νέα Εγνατία Οδός Παραχώρηση Α.Ε. - με αρχικούς μετόχους τις εταιρείες ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε. και EGIS PROJECTS S.A.S. – έναντι εφάπαξ καταβολής τιμήματος ύψους 1,275 δισ. ευρώ, κατέχει πλέον το δικαίωμα χρήσης και εκμετάλλευσης του άξονα για τα επόμενα 35 χρόνια.
Ωστόσο, η παραχωρησιούχος θα διαθέσει σε αυτή την τριακονταπενταετία… ζεστό χρήμα, συνολικού ύψους άνω του 1,8 δισ. ευρώ, για συντήρηση, νέα έργα, τεχνολογικό εξοπλισμό του δρόμου.
Μάλιστα, ήδη την πρώτη πενταετία θα διατεθούν περισσότερα από 420 εκατ. ευρώ, για την ανάταξη τόσο της Εγνατίας Οδού, όσο και των κάθετων αξόνων της.
Βαριά συντήρηση
Ειδικότερα, η παραχώρηση δεν αφορά μόνο τη διαχείριση των διοδίων, αλλά κυρίως τη βαριά συντήρηση και την αναβάθμιση ενός δικτύου που για χρόνια υπέφερε από την έλλειψη πόρων. Το συνολικό τίμημα και οι δεσμεύσεις για έργα καθιστούν τη συμφωνία αυτή μία από τις μεγαλύτερες στην ιστορία των ελληνικών υποδομών.
Το πλάνο της συντήρησης χωρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:
- Άμεση Βαριά Συντήρηση: Ασφαλτοστρώσεις, επιδιορθώσεις σε γέφυρες και σήραγγες, αντικατάσταση μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας.
- Κατασκευαστικά Έργα: Ολοκλήρωση κάθετων αξόνων και αναβάθμιση υπαρχόντων τμημάτων.
- Τεχνολογικός Εκσυγχρονισμός: Έξυπνα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας και οδικής ασφάλειας.
Την ίδια ώρα, η Εγνατία Οδός δεν είναι μόνο ο άξονας από την Ηγουμενίτσα μέχρι τους Κήπους του Έβρου. Οι κάθετοι άξονες που συνδέουν την Ελλάδα με τη Βουλγαρία, τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία είναι ζωτικής σημασίας και σε αυτούς θα πραγματοποιηθούν τόσο βελτιώσεις στο οδόστρωμα, όσο και ολοκλήρωση τμημάτων που παρουσιάζουν ελλείψεις.
Επιπλέον, πολλές από τις σήραγγες της Εγνατίας Οδού, ειδικά στο τμήμα της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας, χρειάζονται αναβάθμιση στα συστήματα πυρόσβεσης, εξαερισμού και φωτισμού. Η κοινοπραξία θα προχωρήσει σε πλήρη έλεγχο της στατικής επάρκειας των μεγάλων τεχνικών έργων, διασφαλίζοντας τη μακροζωία τους.
Τα έργα αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα, με την πρώτη φάση της «βαριάς συντήρησης» να ολοκληρώνεται μέσα στα πρώτα 2-3 χρόνια της παραχώρησης.
Χαλάστρα – Εύζωνοι
Μεταξύ των έργων περιλαμβάνεται η αναβάθμιση του οδικού άξονα Χαλάστρα – Εύζωνοι, ώστε να αποκτήσει τεχνικές προδιαγραφές κλειστού αυτοκινητόδρομου. Σήμερα η ολοκλήρωση και αναβάθμιση του άξονα αυτού, αποτελεί ένα μεγάλο… αγκάθι, καθώς συνιστά έναν δρόμο – καρμανιόλα. Μάλιστα, κάθε χρόνο καταγράφεται σε αυτόν σημαντικός αριθμός τροχαίων, κάτι το οποίο έχει προκαλέσει επανειλημμένως κινητοποιήσεις από τις τοπικές κοινωνίες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το συγκεκριμένο οδικό τμήμα διαθέτει μόνον μία λωρίδα κίνησης ανά κατεύθυνση και μάλιστα χωρίς διαχωριστικό στηθαίο ασφαλείας ενδιάμεσά τους. Ο παραχωρησιούχος αναλαμβάνει την κατασκευή δεύτερου κλάδου, με δύο λωρίδες και Λωρίδα Έκτακτης Ανάγκης (ΛΕΑ) ανά κατεύθυνση. Επιπλέον, υπάρχει πρόβλεψη μελλοντικής διαπλάτυνσης κατά μία λωρίδα ανά κλάδο.
Η εμπειρία του οδηγού
Η παραχώρηση φέρνει ωστόσο αλλαγές που θα γίνουν άμεσα αντιληπτές από τον χρήστη του αυτοκινητοδρόμου, κατ’ αρχάς με τη βελτίωση του οδοστρώματος.
Την ίδια ώρα, ένα από τα μεγάλα παράπονα των ταξιδιωτών στην Εγνατία Οδό είναι η έλλειψη Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ) σε μεγάλα τμήματα της διαδρομής.
Το επενδυτικό πλάνο προβλέπει δημιουργία ΣΕΑ με σύγχρονες προδιαγραφές, εγκατάσταση ταχυφορτιστών για ηλεκτρικά οχήματα σε όλο το μήκος του άξονα, καθώς και αναβάθμιση των χώρων στάθμευσης και υγιεινής.
Πιο συγκεκριμένα, η σύμβαση παραχώρησης προβλέπει την κατασκευή και λειτουργία 16 Σταθμών Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών και 12 σύγχρονων χώρων στάθμευσης και αναψυχής κατά μήκος του οδικού άξονα.
Έτσι, το ταξίδι κατά μήκος της Εγνατίας Οδού θα θυμίζει πλέον τους μεγάλους αυτοκινητόδρομους της Ευρώπης, όπου ο οδηγός βρίσκει ασφαλές καταφύγιο και υπηρεσίες κάθε 40-50 χιλιόμετρα.
Η ανάγκη για παραχώρηση
Μετά την ολοκλήρωση του κύριου άξονα το 2009, ο δρόμος άρχισε να δείχνει τα πρώτα σημάδια κόπωσης. Η οικονομική κρίση περιόρισε τα κονδύλια για τη συντήρηση, με αποτέλεσμα σε πολλά τμήματα το οδόστρωμα να καταστεί επικίνδυνο και ο φωτισμός στις σήραγγες να υπολειτουργεί. Η απόφαση για την παραχώρηση αποτέλεσε μια στρατηγική επιλογή για να διασωθεί η υποδομή.
Ο παραχωρησιούχος αναλαμβάνει να «θεραπεύσει» τις πληγές του δρόμου και να τον οδηγήσει στον 21ο αιώνα.
Το έργο αναλυτικά
- Είναι τμήμα του διευρωπαϊκού «κεντρικού οδικού δικτύου» (Trans – European «coreroadnetwork»)
- 658 χιλ. ήδη κατασκευασμένα και σε λειτουργία (από Ηγουμενίτσα – Π.Ε. Θεσπρωτίας, μέχρι Κήπους – Π.Ε. Έβρου) όπου ο παραχωρησιούχος αναλαμβάνει επιπλέον την υποχρέωση ανάταξης.
Περιλαμβάνει τους κάθετους άξονες:
- Σιάτιστα – Ιεροπηγή (69,3χμ) που διαθέτει 8 ανισόπεδους κόμβους και συνδέει μέσω του αυτοκινητοδρόμου Κεντρικής Ελλάδας (Ε65) την Αλβανία με την ηπειρωτική Ελλάδα και την Αθήνα.
- Θεσσαλονίκη – Σέρρες – Προμαχώνας (95,5χμ) που διαθέτει 17 ανισόπεδους κόμβους και συνδέει μέσω του Π.Α.Θ.Ε. τη δυτική Βουλγαρία με την ηπειρωτική Ελλάδα και την Αθήνα.
Επίκεινται εργασίες αναβάθμισης με διαπλάτυνση διατομής υφιστάμενης οδού (μήκους 11χμ) σε 22,50μ με ΛΕΑ και με ταχύτητα μελέτης 120χμ/ώρα, καθώς και αναβάθμιση 3 υφιστάμενων κόμβων
- Χαλάστρα – Εύζωνοι (60χλμ) που διαθέτει 3 ανισόπεδους κόμβους και συνδέει την Ελλάδα με τη Βόρεια Μακεδονία.
Στην παραχώρηση περιλαμβάνεται η ολοκλήρωση του κάθετου άξονα. Συμπεριλαμβάνεται κατασκευή δεύτερου κλάδου, με δύο λωρίδες και ΛΕΑ/ κατεύθυνση, ενώ υπάρχει πρόβλεψη μελλοντικής διαπλάτυνσης κατά μία λωρίδα ανά κλάδο. Σε αυτό το τμήμα υφίστανται οι κόμβοι Αξιού, Γέφυρας και Πολυκάστρου.
- Κέντρα Διαχείρισης αυτοκινητοδρόμου (ΚΔΑ) & Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας (ΚΕΛ)
- Γέφυρες ανισόπεδων διαβάσεων οδών
- Εργασίες στις σήραγγες του έργου ως σήραγγες κατηγορίας Α
- Εργασίες μερικής ή πλήρους αντικατάστασης του φορέα των βάθρων, ακροβάθρων και λοιπών τεχνικών σε 11 γέφυρες
- Ανοιχτό σύστημα διοδίων με μετωπικούς και πλευρικούς σταθμούς
- Υφιστάμενους και νέους σταθμούς διοδίων και ό,τι αυτοί απαιτούν για την λειτουργία τους (κτίρια διοίκησης, χοάνες, νησίδες κλπ)
- Σταθμούς Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (ΣΕΑ- 5 δεξιούς, 5 αριστερούς και 6 αμφίπλευρους)
- και Χώρους στάθμευσης και Αναψυχής (ΧΣΑ – 4 δεξιούς, 1 αριστερός, 7 αμφίπλευρους)
- Αντικατάσταση 100χμ μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας
- Αντιπλημμυρικά και έργα απορροής ομβρίων
- Συστήματα πυρόσβεσης και πυρασφάλειας
- Ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, φωτισμός, οριζόντια σήμανση και πινακίδες, συστήματα τηλεματικής κ.α. για την καλή και ασφαλή λειτουργία του έργου
Υποχρεώσεις του παραχωρησιούχου:
- Χρηματοδότηση
- Εκπόνηση αναγκαίων μελετών και ερευνών
- Κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση του έργου μέχρι τη λήξη τη παραχώρησης
