Υπενθυμίζεται ότι η σημερινή δημοτική αρχή είχε θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα την αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας σε βάρος των Εβραίων συμπολιτών μας - θυμάτων του Ολοκαυτώματος με τη δημιουργία του πάρκου Μνήμης σε έναν μαρτυρικό για την Ισραηλιτική Κοινότητα χώρο, την πλατεία Ελευθερίας.
Ήδη στις πρώτες 40 ημέρες της διοίκησης του Στέλιου Αγγελούδη είχε αποφασιστεί από το Πράσινο Ταμείο (στις 6 Φεβρουαρίου) η συνολική χρηματοδότηση του έργου. Στις 8 Απριλίου 2024, σε χρόνο - ρεκόρ, έγινε η προκήρυξη του διαγωνισμού και ξεκίνησε η διαδικασία δημοπράτησης του εν λόγω εμβληματικού έργου. Στις 26 Ιουνίου του ίδιου έτους, η Δημοτική Επιτροπή όρισε προσωρινό ανάδοχο τον υποψήφιο που προσέφερε τη μεγαλύτερη έκπτωση, την Ένωση ΚΟΥΚΟΥΜΑΣ ΑΤΕ - ΤΑΝΝΟΥ και όλα συνέτειναν πως είχε ανοίξει ο δρόμος για την υλοποίηση του έργου.
Οι πρώτες δύο προσφυγές
Στις 15 Ιουλίου 2024 κατατέθηκε η πρώτη προσφυγή από τον δεύτερο μειοδότη, την Ένωση εταιρειών ΣΤΑΤ Α.Τ.Ε. - ΝΑΤΟΥΡΑ, ενώπιον της Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. (Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων). Η προσφυγή έγινε δεκτή, ανατράπηκε όμως στη συνέχεια από το Διοικητικό Εφετείο, το οποίο έκρινε πως η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν νομότυπη.
Στις 16 Απριλίου 2025 η Δημοτική Επιτροπή ζήτησε από τον πρώτο μειοδότη να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά κατακύρωσης. Ο δεύτερος μειοδότης προσέφυγε εκ νέου στην Ε.Α.ΔΗ.ΣΥ. κατά της πράξης αποδοχής των δικαιολογητικών κατακύρωσης. Η προσφυγή απορρίφθηκε αλλά ο δεύτερος μειοδότης προσέφυγε στο Διοικητικό Εφετείο, στις 11 Ιουλίου 2025.
Η απόφαση του Εφετείου στις 9 Οκτωβρίου απέρριψε εν μέρει τη προσφυγή, ο δήμος Θεσσαλονίκης συμμορφώθηκε άμεσα με την απόφαση και κάλεσε τον πρώτο μειοδότη να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά όπως και γίνεται, με αποτέλεσμα να ανακηρύσσεται οριστικός ανάδοχος στις 5 Νοεμβρίου.
Οι εργασίες θα μπορούσαν να έχουν ξεκινήσει από το καλοκαίρι του 2024!
Κατά της απόφασης αυτής, κατατέθηκε (τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου) νέα, η τρίτη στη σειρά, προσφυγή και πάλι από τον δεύτερο μειοδότη για τυπικούς λόγους με αποτέλεσμα να φρενάρουν και πάλι οι εργασίες του Πάρκου Μνήμης οι οποίες θα μπορούσαν να έχουν ξεκινήσει από το καλοκαίρι του 2024!
«Θα επιμείνουμε μέχρι να παραδώσουμε στην πόλη την πλατεία της»
Μετά τις τελευταίες εξελίξεις και με δεδομένο πως η συγκεκριμένη εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει νέα αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου, κανείς πλέον δεν μπορεί να εκτιμήσει με ασφάλεια τον χρόνο έναρξης των εργασιών.
Σύμφωνα με πηγές της δημοτικής αρχής, ο δήμος Θεσσαλονίκης, με αίσθημα ευθύνης, έκανε από την πρώτη στιγμή -και θα συνεχίσει να πράττει- ό,τι είναι δυνατό για την απόδοση της πλατείας στη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας. Σημειώνουν δε πως πλέον είναι προφανές ότι οι αλλεπάλληλες προσφυγές οδηγούν σε συνεχή αδιέξοδα και στερούν από την πόλη έναν ζωτικής σημασίας δημόσιο χώρο, ενώ όπως υπογραμμίζουν φαίνεται ότι κάποιος δεν θέλει να υλοποιηθεί το έργο.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία έχει και η ανάρτηση του γενικού γραμματέα του δήμου Θεσσαλονίκης και δικηγόρου, Μιχάλη Μήττα, ο οποίος σχολίασε με έντονη αγανάκτηση τις αλλεπάλληλες προσφυγές. Στην ανάρτησή του ο κ. Μήττας μεταξύ άλλων αναφέρει πως «καταλαβαίνω, ως νομικός, ότι το δικαίωμα της έννομης προστασίας, για τον έλεγχο κάθε πιθανής πλημμέλειας, ουσιαστικής ή διαδικαστικής, είναι αναφαίρετο. Και το σεβόμαστε, ως οφείλουμε. Γιατί σεβόμαστε τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και την αξιοκρατία. Βλέποντας το έργο να κινδυνεύει να καθυστερήσει για άγνωστο διάστημα, δεν μπορώ, πρώτιστα ως πολίτης, παρά εκφράσω την αγανάκτησή μου. Δεν μπορώ όμως να μην αγανακτώ και ως νομικός, όταν η άσκηση ενός δικαιώματος γίνεται πια εμφανώς καταχρηστικά ή παρελκυστικά».
«Δεν γίνεται μια ολόκληρη πόλη να γίνεται έρμαιο της δικομανίας οποιουδήποτε. Δεν γίνεται η ιστορία να γίνεται ενέχυρο σε επιχειρηματικές ή άλλες στρατηγικές. Εμείς θα επιμείνουμε μέχρι να παραδώσουμε στη πόλη τη πλατεία της», υπογράμμισε ο γενικός γραμματέας του δήμου.
Ολόκληρη η ανάρτηση του Μιχάλη Μήττα:
«Η σύμβαση για την ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας, ένα χρέος της Θεσσαλονίκης προς την ιστορία της, ήταν το πρώτο έργο που επέσπευσε η νέα διοίκηση του Δήμου. Ο διαγωνισμός κατέληξε σε προσωρινό ανάδοχο, εκείνον με την οικονομικότερη προσφορά, σε χρόνο ρεκόρ, με βάση τους συνήθεις ρυθμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα: 2 μήνες. Το καλοκαίρι του 2024, 15 μήνες πριν θα ήμασταν έτοιμοι να ξεκινήσουμε ένα έργο που σήμερα θα άγγιζε την ολοκλήρωση.
Καταλαβαίνω, ως νομικός, ότι το δικαίωμα της έννομης προστασίας, για τον έλεγχο κάθε πιθανής πλημμέλειας, ουσιαστικής ή διαδικαστικής, είναι αναφαίρετο. Και το σεβόμαστε, ως οφείλουμε. Γιατί σεβόμαστε τη νομιμότητα, τη διαφάνεια και την αξιοκρατία.
Η διαδικασία του διαγωνισμού ανάθεσης του συγκεκριμένου έργου εξετάσθηκε ήδη δύο φορές από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων και δύο φορές από το Διοικητικό Εφετείο Θεσσαλονίκης, χωρίς να αλλάξει το τελικό αποτέλεσμα. Χθες, ασκήθηκε και τρίτη προσφυγή. Πάλι την καταληκτική ημέρα της προθεσμίας. Πάλι για διαδικαστικό λόγο.
Βλέποντας το έργο να κινδυνεύει να καθυστερήσει για άγνωστο διάστημα, δεν μπορώ, πρώτιστα ως πολίτης, παρά εκφράσω την αγανάκτησή μου. Δεν μπορώ όμως να μην αγανακτώ και ως νομικός, όταν η άσκηση ενός δικαιώματος γίνεται πια εμφανώς καταχρηστικά ή παρελκυστικά.
Δεν γίνεται μια ολόκληρη πόλη να γίνεται έρμαιο της δικομανίας οποιουδήποτε. Δεν γίνεται η ιστορία να γίνεται ενέχυρο σε επιχειρηματικές ή άλλες στρατηγικές.
Εμείς θα επιμείνουμε μέχρι να παραδώσουμε στη πόλη τη πλατεία της»
Τι περιλαμβάνει η βιοκλιματική αναβάθμιση της Πλατείας Ελευθερίας
Η παρέμβαση για τη βιοκλιματική αναβάθμιση της Πλατείας Ελευθερίας αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές παρεμβάσεις ανασχεδιασμού δημόσιου χώρου στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Το έργο στοχεύει στην πλήρη αναμόρφωση του χώρου και περιλαμβάνει:
-Διαμόρφωση επιφάνειας 11 στρεμμάτων με έμφαση σε βιοκλιματικά χαρακτηριστικά.
-Ενίσχυση της φύτευσης με νέα δέντρα και φυτά που ενισχύουν τη σκίαση και συμβάλλουν στη μείωση της θερμικής νησίδας.
-Τοποθέτηση υδάτινων στοιχείων, όπως σιντριβάνια και επιφάνειες ροής νερού, για βελτίωση του μικροκλίματος.
-Κατασκευή καθιστικών περιοχών και χώρων σκίασης για το κοινό.
-Διαμόρφωση ανοιχτών διαδρομών και ήπιων προσβάσεων για πεζούς και άτομα με αναπηρία.
-Ανάδειξη της ιστορικής μνήμης του τόπου, δεδομένου ότι η Πλατεία Ελευθερίας αποτελεί χώρο ιδιαίτερης σημασίας για την εβραϊκή κοινότητα της πόλης, με πρόβλεψη για διακριτική ένταξη στοιχείων μνήμης και πολιτιστικής ταυτότητας στον σχεδιασμό.
-Εγκατάσταση έξυπνου φωτισμού και υποδομών χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συνολική φιλοσοφία της παρέμβασης επιδιώκει τη μετατροπή της πλατείας σε έναν «πνεύμονα» βιώσιμης κινητικότητας, δροσιάς και δημόσιας ζωής στην καρδιά της Θεσσαλονίκης.
Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο διάστημα, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, με αφορμή και την τελευταία προσφυγή που είχε κατατεθεί, είχε επισημάνει ότι η έναρξη των εργασιών μετατίθεται για τις αρχές του 2026. Ωστόσο, με τις τελευταίες εξελίξεις, σίγουρα θα υπάρξει εκ νέου καθυστέρηση. Η ολοκλήρωση του έργου υπολογίζεται σε 18 μήνες.
