Το χιόνι που πέφτει στην περιοχή είναι συχνό και η μικρή απόσταση από το Χιονοδρομικό Κέντρο Φαλακρού -μόλις 12 χιλιόμετρα- καθιστά τον Βώλακα, απόλυτη επιλογή για όσες και όσους αγαπούν τα χειμερινά σπορ.
Η τοποθεσία
Ο Βώλακας είναι ορεινό χωριό του δήμου Κάτω Νευροκοπίου Δράμας, χτισμένο σε υψόμετρο 830 μέτρων, στο Φαλακρό Όρος.
Η πόλη της Δράμας απέχει 36 χιλιόμετρα και σήμερα στο χωριό κατοικούν 783 κάτοικοι, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, το 2021. Πρόκειται για ένα κλασικό ορεινό ελληνικό χωριό, όπου οι κάτοικοί του ασχολούνται κυρίως με την αγροτοκτηνοτροφία.
Τα πέτρινα σπίτια του και τα στενά δρομάκια που ξεχωρίζουν, κερδίζουν αμέσως στο… μάτι των επισκεπτών.
Η γραφική πλατεία, η ξακουστή τοπική κουζίνα και η εντυπωσιακή εκκλησία του Προφήτη Ηλία
Η πλατεία στον Βώλακα Δράμας είναι το σημείο όπου συγκεντρώνονται καθημερινά ντόπιοι και επισκέπτες για να απολαύσουν τη φύση και να συναντήσουν γνώριμα ή και νέα πρόσωπα.
Στην πλατεία χτυπά η καρδιά του χωριού. Οι επιλογές για κατοίκους και τουρίστες είναι πολλές όπως και τα καταστήματα εστίασης που προσφέρουν ντόπιες γεύσεις, καφέδες, ροφήματα και άλλα είδη, διατηρώντας την τοπική παράδοση, την οποία οι κάτοικοι τιμούν δεόντως.
Τα χωριάτικα λουκάνικα του Βώλακα, τα κατσικάκια στον φούρνο και άλλα εδέσματα μονοπωλούν στα menu των καταστημάτων και αποτελούν βασικές επιλογές εκείνων που θέλουν να δοκιμάσουν την ξακουστή τοπική κουζίνα.
Σε πολύ κοντινή απόσταση από την πλατεία δεσπόζει ο Ιερός Ναός Προφήτη Ηλία, χτισμένος το 1841. Πρόκειται για μία μεταβυζαντινή τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική, με χαρακτηριστικό πυργοειδές πέτρινο καμπαναριό. Ο Ναός χτίστηκε από ντόπιους μάστορες με εράνους των κατοίκων του Βώλακα. Από τον αρχικό ναό σώζονται τοιχογραφίες, ο δεσποτικός θρόνος και το εντυπωσιακό ξυλόγλυπτο τέμπλο με βημόθυρα.
Δίπλα του, λειτουργεί ο νέος Ναός του Προφήτη Ηλία από το 1967.
Το έθιμο των καβαλάρηδων
Η αυθεντικότητα και η διατήρηση της παράδοσης είναι δύο κυρίαρχες έννοιες που επικρατούν στον Βώλακα της Δράμας.
Κατά το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, στο χωριό διοργανώνονται εκδηλώσεις, με την κορύφωσή τους να γίνεται ανήμερα της εορτής, με το έθιμο των καβαλάρηδων.
Νέοι του χωριού, καβαλάρηδες, με την εικόνα της Αγίας Τριάδος, ανεβαίνουν στο ομώνυμο παρεκκλήσι στην κορυφή του Φαλακρού. Πρόκειται για ένα έθιμο το οποίο έχει τις ρίζες του στα βάθη του χρόνου και οι κάτοικοι στον Βώλακα αναβιώνουν πιστά κάθε χρόνο.
Το πρωί του Αγίου Πνεύματος, οι καβαλάρηδες προσέρχονται μπροστά στο καμπαναριό από όπου είναι η είσοδος της παλιάς εκκλησίας του Προφήτη Ηλία. Έπειτα, ο ιερέας βγαίνει και παραδίδει σε αυτούς την εικόνα της Αγίας Τριάδος. Ένας καβαλάρης αναλαμβάνει να την κρατάει και οι υπόλοιποι τον συνοδεύουν μέχρι το Φαλακρό Όρος, όπου υπάρχει το παρεκκλήσι του Αγίου Πνεύματος. Τα άλογα των καβαλάρηδων είναι στολισμένα με χάντρες, όπως ακριβώς έκαναν και οι παλαιότεροι.
Το μεσημέρι, η εικόνα της Αγίας Τριάδας βρίσκεται στο παρεκκλήσι, όπου εκεί γίνεται η ακολουθία του αγιασμού και στη συνέχεια ακολουθεί το κουρμπάνι, το οποίο είναι σούπα κατσικάκι με χόρτα και προσφέρεται στους παρευρισκόμενους.
Επιστρέφοντας το απόγευμα οι καβαλάρηδες στο χωριό, στην είσοδο του, τους περιμένουν ο ιερέας και γυναίκες ντυμένες με παραδοσιακές φορεσιές. Στη συνέχεια, κρατώντας την εικόνα της Αγίας Τριάδος ο ιερέας, ακολουθούν οι γυναίκες και οι καβαλάρηδες και όλοι μαζί εισέρχονται στο χωριό όπου τους περιμένει ο κόσμος.
Κατά τη διάρκεια της εισόδου της εικόνας στο χωριό, οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα.
Αράπηδες, αρκούδες και παραδοσιακός γάμος
Η παράδοση και ο πολιτισμός στον Βώλακα δεν σταματούν εδώ!
Στις 7 Ιανουαρίου, βγαίνουν στους δρόμους του χωριού οι Αράπηδες, οι οποίοι είναι ομάδες 5-6 μεταμφιεσμένων ατόμων.
Οι Αράπηδες έχουν καμπούρα, η οποία γίνεται με μια βελέντζα γεμάτη άχυρα, στη μέση ζώνονται κουδούνια, το κεφάλι τους σκεπάζεται με προβιά και τα χέρια και το πρόσωπό τους είναι μαυρισμένα με καπνιά. Στα χέρια τους κρατούν ένα χοντρό ξύλο, πάνω στο οποίο στηρίζονται, κουνιούνται, δίνοντας στον ήχο των κουδουνιών κάποιο ρυθμό.
Σε κάθε ομάδα των Αράπηδων, υπάρχει ο τσαούσης και η νύφη, οι οποίοι με τον δικό τους τρόπο δίνουν την ευκαιρία στους Αράπηδες να κουνιούνται και να πειράζουν τον κόσμο.
Στις 8 Ιανουαρίου, γίνεται σατυρική αναπαράσταση τοπικού γάμου, ο οποίος αρχίζει το πρωί και τελειώνει το απόγευμα με ένα γλέντι.
Την ίδια μέρα βγαίνουν και οι Αρκούδες, οι οποίες είναι ομάδες από μεταμφιεσμένους που φορούν ολόκληρες προβιές. Σε κάθε ομάδα υπάρχει ο αρκουδιάρης, ο οποίος κατευθύνει τις αρκούδες με ένα ντέφι, σκορπώντας γέλιο και κέφι.
Ο Βώλακας απέχει…
178χλμ από τη Θεσσαλονίκη
77χλμ από τις Σέρρες
222χλμ από τα Γιαννιτσά
368χλμ από τη Φλώρινα
190χλμ από τα Νέα Μουδανιά
72χλμ από την Καβάλα
240χλμ από τη Γουμένισσα.
Με πληροφορίες και φωτογραφίας από: nevrokopi.gr, visit-drama.com, proinos-typos.gr
