Πρωταθλήτρια ανόδου στον τουρισμό, αναδεικνύεται η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, η οποία τα τελευταία χρόνια, υπό τη διοίκηση του Περιφερειάρχη Κωνσταντίνου Μουτζούρη και με συγκεκριμένο σχέδιο και στρατηγική, κατάφερε να καταγράψει την υψηλότερη ποσοστιαία αύξηση τόσο στις επισκέψεις όσο και στις διανυκτερεύσεις, ενώ ταυτόχρονα - μεταξύ άλλων - εμφανίζει και την ισχυρότερη ποσοστιαία άνοδο στις ταξιδιωτικές εισπράξεις.
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην Ετήσια Έκθεση Ανταγωνιστικότητας και Διαρθρωτικής Προσαρμογής στον Τουρισμό του ΙΝΣΕΤΕ (έτος 2024, έκδοση Δεκεμβρίου 2025) αποτυπώνουν καθαρά το μέγεθος της μεταβολής. Το Βόρειο Αιγαίο κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στις επισκέψεις και στις διανυκτερεύσεις μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ενώ σημείωσε και την υψηλότερη ποσοστιαία άνοδο στις ταξιδιωτικές εισπράξεις. Σε απόλυτα μεγέθη, η Περιφέρεια έφτασε τις 291 χιλιάδες επισκέψεις το 2024 (από 207 χιλιάδες το 2023), δηλαδή περίπου +40%, και τις 3,1 εκατ. διανυκτερεύσεις (από 2,0 εκατ.), δηλαδή περίπου +51%. Στο οικονομικό σκέλος, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις ενισχύθηκαν στα 197 εκατ. ευρώ από 149 εκατ. ευρώ, αύξηση περίπου +33%.
Η εικόνα αυτή είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή όταν συγκριθεί με τον εθνικό μέσο όρο. Πανελλαδικά, οι επισκέψεις αυξήθηκαν το 2024 κατά περίπου +9% και οι διανυκτερεύσεις κατά περίπου +1%, ενώ οι εισπράξεις κινήθηκαν ανοδικά σε χαμηλότερο ρυθμό από εκείνον που καταγράφει το Βόρειο Αιγαίο.
Μία επιπλέον «πρωτιά» με ποιοτική αξία ως προς την ανταγωνιστικότητα του προορισμού, είναι η μέση διάρκεια παραμονής, με το Βόρειο Αιγαίο να εμφανίζει τη μεγαλύτερη στη χώρα, με 10,6 διανυκτερεύσεις ανά επίσκεψη. Πρόκειται για δείκτη με ιδιαίτερη αξία, καθώς δείχνει ότι η Περιφέρεια δεν βασίζεται μόνο σε σύντομες αποδράσεις αλλά έχει χαρακτηριστικά «προορισμού εμπειρίας» που κρατά τον επισκέπτη περισσότερες ημέρες.
Τα «μυστικά» της επιτυχίας και η «επανατοποθέτηση» του προορισμού
Τα ποσοστά που αποτυπώνουν την μεγάλη άνοδο, δείχνουν και τις τεράστιες προοπτικές για περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού στην Περιφέρεια, υπό την προϋπόθεση, όπως σημειώνει στα Μακεδονικά Νέα ο Αναπληρωτής Περιφέρειάρχης Βορείου Αιγαίου που έχει και το χαρτοφυλάκιο του Τουρισμού, Ιωάννης Καλτάκης, ότι μεταξύ άλλων θα δοθούν κίνητρα για να ενισχυθεί το ξενοδοχειακό απόθεμα και κυρίως να αναβαθμιστούν οι μικρότερες μονάδες.
Ο κ. Καλτάκης, συνδέει τις εξαιρετικές αυτές επιδόσεις με μια επιστημονική μεθοδολογία στόχευσης αγορών, αλλά και με την προσωπική εμπλοκή του Περιφερειάρχη Κωνσταντίνου Μουτζούρη στην εποπτεία των δράσεων τουριστικής ανάπτυξης. Αποδίδει τη μεγάλη αύξηση επισκέψεων και διανυκτερεύσεων «στη δουλειά που κάνει η Περιφέρεια», τονίζοντας ότι η στρατηγική βασίζεται στη μέτρηση γνώμης και προθέσεων των επισκεπτών και στη στοχευμένη επικοινωνία ανά αγορά.
Περιγράφει μια πρακτική συλλογής feedback «με ερωτηματολόγιο» που, όπως λέει, αποστέλλεται ακόμη και «πόρτα-πόρτα» μέσω e-mail, ώστε η Περιφέρεια να αποκτά συγκεκριμένη εικόνα για το πώς ανταποκρίνεται το κοινό-στόχος και πώς πρέπει να προσαρμοστεί το μήνυμα προβολής.
Ο κ. Καλτάκης μιλάει για μια Περιφέρεια που, όπως σημειώνει, «ήταν «καταδιωκόμενη» από την εικόνα που έβγαζε όταν το μεταναστευτικό ήταν στην κορύφωσή του, τονίζοντας ότι προκλήθηκε για αρκετά χρόνια «μεγάλη ζημιά» που έπρεπε να καλυφθεί με σκληρή και συστηματική προσπάθεια. Με αυτή τη βάση, παρουσιάζει τις επιδόσεις του 2024 ως αποτέλεσμα όχι μόνο αυξημένης ζήτησης αλλά και προσπάθειας «επανατοποθέτησης» του προορισμού, με νέα εργαλεία, νέα στόχευση και ενισχυμένο περιεχόμενο. Εκφράζει δε τη βεβαιότητά του, ότι το 2026 η Περιφέρεια θα έχει ακόμη περισσότερο κόσμο από την περυσινή χρονιά, τονίζοντας ότι η προετοιμασία για την επόμενη σεζόν είναι ήδη σε εξέλιξη.
Ένα άλλο πεδίο στο οποίο αναφέρθηκε ο κ. Καλτάκης, αφορά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Δηλώνει ότι τη χρονιά που πέρασε η σεζόν επιμηκύνθηκε κατά μέσο όρο κατά 20 ημέρες, μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου, και προαναγγέλλει περαιτέρω επέκταση.
Σχετικά με το τουριστικό προϊόν, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης αναδεικνύει τον ρόλο των πολιτιστικών διοργανώσεων ως εργαλείο προσέλκυσης επισκεπτών. Αναφέρεται σε γεγονότα όπως το Φεστιβάλ Σαπφούς στη Μυτιλήνη, το φεστιβάλ της Χίου και το φεστιβάλ της Σάμου, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν σημαντικούς «μαγνήτες» για κοινά που αναζητούν εμπειρίες πέρα από το δίπολο «ήλιος-θάλασσα». Η Σάμος, όπως λέει, «πάντα είχε τουρισμό», όμως στόχος είναι «να την κρατάμε ψηλά και με άνοδο», ενώ παράλληλα κάνει γνωστό ότι προχωρούν μελέτες και έρευνες ώστε να αποτυπώνεται με μεγαλύτερη ακρίβεια πού υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης και ποια αγορά ανταποκρίνεται καλύτερα.
Ο τουρισμός «ασπίδα» ενάντια στην εγκατάλειψη των νησιών
Ο κ. Καλτάκης υπογραμμίζει πως η ακολουθούμενη στρατηγική που χαράσσει η Διοίκηση της Περιφέρειας και ο κ. Μουτζούρης προσωπικά, αναδεικνύουν τον τουρισμό ως σταθερή προτεραιότητα. Συνδέει εξάλλου ευθέως τον τουρισμό με το δημογραφικό, όχι γιατί απλώς αυξάνονται τα εισοδήματα, αλλά γιατί λειτουργεί ως μηχανισμός παραμονής του πληθυσμού και ειδικά των νέων στα νησιά.
Στην ίδια λογική, εξηγεί ότι η αναβάθμιση και ενίσχυση των μικρών καταλυμάτων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων φιλοξενίας είναι ζήτημα «εθνικό» και «δημογραφικό», επειδή αποτελεί προϋπόθεση για σταθερή δουλειά και βιώσιμο τοπικό εισόδημα.
Προειδοποιεί ότι χωρίς ουσιαστικά κίνητρα από την Πολιτεία και πιο λειτουργικούς όρους χρηματοδότησης για να βελτιωθεί το ξενοδοχειακό απόθεμα, η ανάπτυξη θα σκοντάψει και «θα φύγει ο κόσμος», με τα νησιά να κινδυνεύουν να μείνουν μόνο με ηλικιωμένους.
Ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης εξάλλου, αναδεικνύει ένα ακόμη καθοριστικό πεδίο που αν δεν βελτιωθεί, δεν θα επιτρέψει την περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη της Περιφέρειας και αυτό αφορά την προσβασιμότητα. Ο κ. Καλτάκης υπογραμμίζει την ανάγκη για συχνότερες και πιο σταθερές ακτοπλοϊκές συνδέσεις, θέμα για το οποίο πρέπει να επιληφθεί το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ενώ παράλληλα, κάνει αναφορά στην προσπάθεια να ενισχυθούν οι «γέφυρες» με τη Βόρεια Ελλάδα, μέσω κόμβων όπως η Καβάλα και η Αλεξανδρούπολη, ώστε να δημιουργηθεί μια πιο λειτουργική χωρική σύνδεση που θα στηρίξει νέες ροές.
Στο θέμα της συνδιαφήμισης με αεροπορικές εταιρείες τέλος, ο Αναπληρωτής Περιφερειάρχης περιγράφει ένα πρακτικό εργαλείο προβολής, που όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να δώσει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στις καμπάνιες της Περιφέρειας, αλλά σήμερα «σκοντάφτει» σε θεσμικούς περιορισμούς. Εξηγεί ότι, στην πράξη, η Περιφέρεια θα ήθελε να μπορεί να συμφωνεί με εταιρείες ένα μοντέλο co-marketing, όπου η αεροπορική θα προβάλλει συστηματικά το Βόρειο Αιγαίο στα δικά της δρομολόγια και κανάλια προς τον προορισμό, με κοινή συνεισφορά πόρων, ώστε το μήνυμα να “ταξιδεύει” ακριβώς εκεί που βρίσκεται το κοινό-στόχος. Όμως, όπως λέει, η διαδικασία μέχρι στιγμής μπλοκάρεται από το ισχύον πλαίσιο δημοσίων συμβάσεων, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αξιοποιήσει ένα εργαλείο που θεωρεί κρίσιμο για στοχευμένη διεθνή προβολή. Ωστόσο ο ίδιος αισιοδοξεί πως το ζήτημα θα ξεμπλοκάρει σύντομα ώστε να εφαρμοστεί στην πράξη.
