Η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη που ορίζεται από τα στρώματα της ιστορίας της, αλλά για δεκαετίες η ταυτότητά της έμοιαζε θαμμένη κάτω από στρώματα οπτικής ρύπανσης. Ο δημόσιος χώρος, το μοναδικό πεδίο όπου η συλλογική μνήμη συναντά την καθημερινότητα, είχε μείνει εκτεθειμένος στη μιζέρια και στον βανδαλισμό.
Πρόσφατα ανακοινώθηκε η συνεργασία του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Πολιτιστικής Εταιρείας, για την αποκατάσταση του άξονα της Δημητρίου Γούναρη. Μια ανακοίνωση η οποία σηματοδοτεί κάτι παραπάνω από μια απλή επιχείρηση καθαριότητας, σηματοδοτεί μια συμμαχία ενάντια στην αυθαιρεσία.
Η παρέμβαση στον ιστορικό αυτό άξονα, που εκτείνεται από τη Ροτόντα έως τη Νέα Παναγία, εισάγει ένα μοντέλο που η πόλη είχε ανάγκη: τις ουσιαστικές συνέργειες. Όπως τόνισε ο Δήμαρχος Στέλιος Αγγελούδης, η εικόνα της πόλης είναι ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας και ποιότητας ζωής. Η σύμπραξη με την Πολιτιστική Εταιρεία και τον μέχρι πρότινος πρόεδρό της Σταύρο Ανδρεάδη δεν περιορίζεται σε ευχολόγια, αλλά εστιάζει σε χειρουργικές κινήσεις που αλλάζουν την αίσθηση του δρόμου.
Η προσοάθεια να αποκατασταθούν 60 φθαρμένα παγκάκια, ο καθαρισμός των στύλων φωτισμού και η απομάκρυνση των μουτζούρων από τους περίβολους των μνημείων, δεν είναι απλές τεχνικές εργασίες. Είναι μια προσπάθεια να σταματήσει η αυθαιρεσία να βαφτίζεται «έκφραση». Όπως ορθά επισημάνθηκε, υπάρχει μια χαώδης διαφορά ανάμεσα στην τέχνη και τον βανδαλισμό της δημόσιας περιουσίας.
Μια από τις πιο καίριες παρατηρήσεις της δράσης ήρθε από τον Αντιδήμαρχο Πρόδρομο Νικηφορίδη: η τακτική συντήρηση είναι ο μόνος τρόπος να «κουραστούν» εκείνοι που προκαλούν τις φθορές. Η στρατηγική της άμεσης αποκατάστασης και της εφαρμογής προστασίας anti-graffiti, ακόμη και σε εισόδους πολυκατοικιών, στοχεύει στην ακύρωση του κινήτρου του βάνδαλου.
Η ανάδειξη του περιβάλλοντος χώρου του Ρωμαϊκού Ιπποδρόμου και η επιμέλεια του πρασίνου στη Δημητρίου Γούναρη, δίνουν επιτέλους σχήμα στο όραμα για την ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων.
Ωστόσο, καμία υδροφόρα και κανένα ειδικό συνεργείο δεν μπορεί να εγγυηθεί τη διάρκεια, αν δεν αλλάξει η δική μας στάση. Ο Σταύρος Ανδρεάδης το είπε ξεκάθαρα: περιποιούμαστε τον ατομικό μας χώρο με θρησκευτική ευλάβεια, αλλά απαξιώνουμε τον δημόσιο χώρο, στον οποίο περνάμε τη μισή μας μέρα.
Η υποβάθμιση του δρόμου είναι υποβάθμιση της ίδιας της ζωής μας. Η κοινωνία είναι ένας ζωντανός οργανισμός και η συνολική του εικόνα είναι η συνισταμένη των δικών μας επιμέρους δράσεων. Αν η Θεσσαλονίκη θέλει να βγει από το τέλμα της μιζέριας, οφείλει να αγκαλιάσει αυτή την προσπάθεια.
Η δράση στον άξονα της Δημητρίου Γούναρη, είναι το πρώτο μεγάλο βήμα για μια πόλη που σταματά να ανέχεται και να αποδέχεται την ασχήμια. Είναι μια πρόσκληση προς τους πολίτες να ξανασυστήσουν τη Θεσσαλονίκη στον εαυτό τους.
Η «Θεσσαλονίκη που μας αξίζει», όπως είπε ο Δήμαρχος, δεν θα έρθει από μόνη της. Θα προκύψει από τη στιγμή που θα συνειδητοποιήσουμε ότι το άγαλμα στην πλατεία ή το παγκάκι στη Γούναρη είναι η προέκταση του σπιτιού μας. Η πόλη βάζει τέλος στη σιωπηλή ανοχή. Το στοίχημα τώρα είναι να έχει αυτή η καθαριότητα τη διάρκεια που επιβάλλει η ιστορία της.
