Εικόνες με ουρές χιλιομέτρων και πολύωρες αναμονές που ήταν συνηθισμένες κατά την καλοκαιρινή περίοδο στον Συνοριακό Σταθμό των Ευζώνων, σε λίγους μήνες αναμένεται να εκλείψουν, ύστερα από τη δρομολόγηση του έργου για την ολική αναβάθμιση της μεγαλύτερης χερσαίας πύλης της χώρας.
Όπως ανακοίνωσε πρόσφατα ο Γενικός Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας - Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, το έργο προϋπολογισμού 23.652.642,21 ευρώ, πλέον προκηρύχτηκε και η προθεσμία παραλαβής των προσφορών έχει οριστεί για τις 9 Μαρτίου 2026. Με λίγα λόγια αυτό σημαίνει πως μέσα σε μερικούς μήνες, περίπου 14 όπως είχε εκτιμηθεί αρχικά και μένει να φανεί από τη σύμβαση, τα βόρεια σύνορα της χώρας θα διαθέτουν έναν σύγχρονο, πολύ πιο αποδοτικό, πολύ πιο ασφαλή συνοριακό σταθμό, εξασφαλίζοντας και ομαλότερη-γρηγορότερη διέλευση, αλλά και ασφαλέστερους ελέγχους φορτίων για επιβατικά Ι.Χ και φορτηγά.
Στον συνοριακό σταθμό που αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω του περιορισμένου διαθέσιμου χώρου και της παλαιότητας των εγκαταστάσεων και γενικών υποδομών, σύμφωνα και με παλαιότερες ανακοινώσεις που αφορούσαν στο έργο της αναβάθμισης, προτείνονταν μεταξύ άλλων:
- Η διαμόρφωση οδού πρόσβασης προς τις νέες εγκαταστάσεις ελέγχου με ξεχωριστή διέλευση υπέρβαρων και υπερμεγεθών φορτίων και λωρίδα ταχείας διέλευσης
- Η κατασκευή νέων κτιρίων φυτοϋγειονομικού και κτηνιατρικού ελέγχου
- Η κατασκευή νέων εγκαταστάσεων διαβατηριακού και τελωνειακού ελέγχου, με νέο κτίριο διαμονής σκύλων ανιχνευτών, νέα κατασκευή γεφυροπλάστιγγας κλπ.
- Η κατασκευή κτιρίου NARC CONTROL
- Η κατασκευή υποσταθμού της Δ.Ε.Η
- Η δημιουργία στεγασμένου χώρου για τον έλεγχο οχημάτων μέσω X-RAY κ.α.
Η αναβάθμιση των Ευζώνων με τις παραπάνω υποδομές, μπορεί να λειτουργήσει ως άμεσο «boost» για τον οδικό τουρισμό, καθώς «χτυπάει» στο πιο ευαίσθητο σημείο της εμπειρίας, την πρώτη και την τελευταία εικόνα του επισκέπτη. Όπως επισήμαναν και οι φορείς του τουρισμού τα τελευταία χρόνια, η συγκεκριμένη παρέμβαση ήταν απαραίτητη προκειμένου να μειωθούν οι πολύωρες ουρές και να επιταχυνθούν οι έλεγχοι, ώστε ο ταξιδιώτης να μπαίνει στη χώρα χωρίς εκνευρισμό και χωρίς αβεβαιότητα για το πότε θα φτάσει στον προορισμό του. Είναι προφανές πως αυτό βελτιώνει το συνολικό perception της Ελλάδας ως οργανωμένου, φιλόξενου προορισμού και προστατεύει τη φήμη των τουριστικών περιοχών ιδιαίτερα της Βόρειας Ελλάδας που βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στις οδικές αφίξεις. Άλλωστε, μια πιο «ευρωπαϊκή» εξυπηρέτηση στα σύνορα μπορεί να μεταφραστεί σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για όλη την αλυσίδα τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή.
Κώστας Σιωνίδης: «Οφέλη σε εθνικό επίπεδο και κυρίως για τον τουρισμό»
Όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα ο Δήμαρχος Παιονίας, Κώστας Σιωνίδης, οι Εύζωνοι αποτελούν σημείο υποδοχής τεράστιου όγκου ταξιδιωτών και για αυτόν τον λόγο το έργο της ολικής ανάπλασης του τελωνείου, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του οδικού άξονα Χαλάστρα-Εύζωνοι, θα προσφέρει οφέλη σε εθνικό επίπεδο και κυρίως στη βαριά βιομηχανία της χώρας, τον τουρισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στο πρόβλημα της εξόδου, περιγράφοντας ότι υπήρχαν λίγες γραμμές και όταν ξεκινούσε η επιστροφή των επισκεπτών, ειδικά από τα μέσα Ιουλίου και μετά, σχηματίζονταν μεγάλες ουρές. Με τον εκσυγχρονισμό και την ανάπλαση, σημειώνει ότι θα αυξηθούν οι γραμμές στην έξοδο, άρα θα αποσυμφορηθεί το σημείο στις περιόδους αιχμής, όπου η πίεση είναι μεγαλύτερη. Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι πρόκειται για πάγιο αίτημα δεκαετιών, αφού όπως λέει η τελευταία σοβαρή παρέμβαση είχε γίνει την περίοδο της Ολυμπιάδας του 2004.
Από εκεί και πέρα, ο δήμαρχος ανοίγει τη συζήτηση σε μια ευρύτερη αναπτυξιακή πρόκληση για τη μεθόριο, συνδέοντας την αναβάθμιση του τελωνείου με το πρόβλημα της ερημοποίησης των παραμεθόριων περιοχών και υποστηρίζοντας ότι το κρίσιμο ζητούμενο είναι η δημιουργία θέσεων εργασίας που απαιτεί παροχή ισχυρών κινήτρων για επιχειρήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, θέτει ξεκάθαρα την πρόταση για δημιουργία «οικονομικών ζωνών» στα σύνορα, με ειδικά φορολογικά κίνητρα, υπενθυμίζοντας ότι παρόμοια λογική είχε αποτυπωθεί και σε παλαιότερη μελέτη, με πρότυπο μια πρακτική που εφαρμόστηκε στη Βόρεια Ιταλία.
Υποστηρίζει, τέλος, ότι το φαινόμενο με Έλληνες να διασχίζουν τα σύνορα για να φουλάρουν βενζίνη και να ψωνίσουν σε αρκετά χαμηλότερες τιμές, συνεχίζεται και σήμερα, τονίζοντας πως το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Παιονία, αλλά και άλλες παραμεθόριες περιοχές.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του κ. Κώστα Σιωνίδη, στον Αλέξανδρο Αλεξιάδη:
Ο Δήμαρχος Παιονίας, Κώστας Σιωνίδης
- Ενημερωθήκαμε για το πράσινο φως που δόθηκε για την ουσιαστική αναβάθμιση του Τελωνείου των Ευζώνων. Ποια είναι τα ευρύτερα οφέλη από το έργο αυτό;
Βασικά τα οφέλη είναι σε εθνικό επίπεδο και είναι κυρίως για τον τουρισμό. Είναι ένα έργο εθνικής σημασίας και δευτερευόντως για την τοπική κοινωνία. Μιλάμε για τη μεγαλύτερη χερσαία είσοδο της χώρας, που μετά το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος υποδέχεται τον μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών και σε συνδυασμό και με την κατασκευή του δρόμου που ξεκίνησε, νομίζω πλέον ότι οι παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους τουρίστες θα είναι πολύ πολύ καλύτερες.
Δηλαδή, με τον σχεδιασμό που υπάρχει στον συνοριακό σταθμό, θα μειωθούν οι χρόνοι των ελέγχων. Θα διέρχονται, πολλοί περισσότεροι σε μία ώρα με βάση τον σχεδιασμό.
- Θα γίνει ένας σύγχρονος ευρωπαϊκός μεθοριακός σταθμός πλέον...
Ναι, ακριβώς. Υπήρχε ένα πρόβλημα στην έξοδο καθώς υπήρχαν λίγες γραμμές. Γιατί καλώς έρχονται αυτοί οι άνθρωποι, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να φύγουν. Και όταν ξεκινούσε η επιστροφή, πχ μετά τα μέσα Ιουλίου που φεύγουν οι πρώτοι επισκέπτες, είχαμε μεγάλη ουρά στην έξοδο. Τώρα, με αυτόν τον εκσυγχρονισμό, την ανάπλαση που γίνεται εκεί, θα έχει περισσότερες γραμμές στην έξοδο από ό,τι έχει σήμερα. Οπότε, γενικά, οι παρεχόμενες υπηρεσίες θα είναι πολύ καλύτερες.
- Σας έχουν δώσει κάποιο χρονοδιάγραμμα; Ο διαγωνισμός μένει ανοιχτός για προσφορές μέχρις τις αρχές Μαρτίου.
Όχι δεν έχουμε χρονοδιάγραμμα. Στη σύμβαση που θα υπογραφεί, εκεί θα υπάρχει. Η εκτίμησή τους, όταν παρουσιαζόταν το έργο, ήταν ότι οι εργασίες θα κρατήσουν περίπου έναν χρόνο.
- Πάντως ήταν ένα πάγιο αίτημα, να γίνει αυτός ο εκσυγχρονισμός.
Βέβαια. Τελευταία παρέμβαση που είχε γίνει, ήταν τότε με την Ολυμπιάδα του 2004. Η τελευταία παρέμβαση.
- Σε πολλές χώρες βλέπουμε κοντά στα σύνορα, να υπάρχουν τοπικές επιχειρήσεις, εμπόριο, logistics, φιλοξενία κτλ που εκμεταλλεύονται το σημείο. Υπάρχουν τέτοια περιθώρια στον δήμο σας;
Εμείς τώρα αυτό, να το συνδυάσουμε με αυτό που ζητάμε τελευταία, που κρούουμε τον κώδωνα του κινδύνου στην κυβέρνηση - το έκανα στα δύο τελευταία συνέδρια της ΚΕΔΕ, πέρσι στη Ρόδο, φέτος στην Αλεξανδρούπολη - ότι ερημοποιείται η περιοχή των συνόρων και πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα. Και το καλύτερο μέτρο ποιο είναι; Είναι οι θέσεις εργασίας. Και για να δημιουργούν θέσεις εργασίας πρέπει να γίνουν επενδύσεις. Και για να γίνουν επενδύσεις πρέπει να υπάρχουν ισχυρά κίνητρα για να έρθει κάποιος από μια άλλη περιοχή να αναπτύξει επιχειρηματική δραστηριότητα εδώ στην μεθόριο.
Άρα, καταλήγουμε στο ότι πρέπει να δημιουργήσουν οικονομικές ζώνες στα σύνορα, όπου θα υπάρχουν φορολογικά κίνητρα, μειωμένοι φόροι εισοδήματος, μειωμένες εργοδοτικές εισφορές στον ΕΦΚΑ κλπ. Μόνο έτσι θα μπορούν να γίνουν επιχειρήσεις εδώ στα σύνορα.
- Και να αξιοποιηθούν τα σύνορα δηλαδή και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας που θα κρατήσουν κόσμο.
Έτσι. Αν γίνουν εμπορικά κέντρα, καταλαβαίνετε ότι θα απασχολήσουν εργαζόμενους και έτσι μόνο θα μπορέσουμε να κρατήσουμε κόσμο. Αλλιώς σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχει κόσμος στα σύνορα. Αυτό είναι το πρόβλημα.
- Μέχρι τώρα βλέπαμε στις παραμεθόριες περιοχές ότι τα σύνορα τα περνούσε και ο Έλληνας για να πάει από την άλλη πλευρά να βάλει βενζίνη, να αγοράσει φτηνά και να γυρίσει.
Ακριβώς. Πάνω σε αυτό, είχε κατατεθεί μια μελέτη περίπου το 2012-2013 από το Επιμελητήριο σε συνεργασία με τον Δήμο Παιονίας που είχε ως πρότυπο κάτι ανάλογο που είχε γίνει σε μια περιοχή της Βόρειας Ιταλίας. Αντιμετώπιζαν το ίδιο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε και εμείς με τη γειτονική χώρα. Πήγαιναν στην Αυστρία για να βάλουν φθηνά καύσιμα. Και πώς το αντιμετώπισαν; Θέσπισαν δύο ζώνες και έδωσαν κίνητρα. Η πρώτη ζώνη που ήταν κοντά είχε για παράδειγμα έκπτωση 20 λεπτά στο λίτρο, η δεύτερη ζώνη που ήταν πιο απόμακρη, που ήταν μικρότερα τα κίνητρα, αλλά παρ' όλα αυτά πήγαινε ο κόσμος - είχε μικρότερη έκπτωση.
Τότε κάναμε μια μελέτη και μετρήθηκαν για την εποχή εκείνη οι απώλειες του κράτους σε φόρους, από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης κτλ και οι απώλειες μόνο από τα καύσιμα ήταν δύο εκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Χρήματα που τα έχανε το κράτος.
Όλα τα άλλα δεν ήταν μετρήσιμα στην έρευνα αυτή. Δηλαδή όλα όσα ξόδευε κάποιος που έβγαινε από τη χώρα για να πάει να γεμίσει καύσιμα και έκανε και άλλες αγορές, φρούτα, λαχανικά, κρέατα, πηγαίνουν σε οδοντιάτρους.
- Ακόμη γίνεται αυτό;
Βέβαια γίνεται. Κοιτάξτε, η διαφορά στο λίτρο, σε κάποιες περιπτώσεις είχε ξεπεράσει τα 40 λεπτά. Ένας που έχει μεγάλο ρεζερβουάρ και θα βάλει 50 λίτρα, γλυτώνει τουλάχιστον 20 ευρώ. Είναι ένα υπολογίσιμο μέγεθος, ειδικά για έναν εργαζόμενο.
Οπότε, εάν σε εκείνη την έρευνα μπορούσαμε να μετρήσουμε και τα υπόλοιπα προϊόντα και υπηρεσίες, οι απώλειες σε φόρους, ΦΠΑ, κτλ, ήταν πάρα πολύ μεγάλη.
Οι απώλειες σε φόρους, ΦΠΑ και λοιπά ήταν μεγάλη. Πάρα πολύ μεγάλη.
Άρα αν υπάρχει βούληση όλα γίνονται. Και μάλιστα τους δώσαμε (την πρόταση για τις οικονομικές ζώνες) κάτι που ήτανε δοκιμασμένο ήδη.
- Εάν δηλαδή το κράτος είχε δώσει ως κίνητρα αυτά τα χρήματα που χάθηκαν από τις απώλειες, θα υπήρχε ένα πολλαπλασιαστικό όφελος..
Αν δείτε στο νομό Κιλκίς, για να μην λέω μόνο για τον δικό μας δήμο, πόσα πρατήρια έχουν κλείσει και τι θέσεις εργασίας χάθηκαν, τι φόροι χάθηκαν. Δεν υπήρχε βούληση.
Και μάλιστα το παράδειγμα που είχε μέσα η μελέτη που σας ανέφερα, ήταν μεταξύ Ιταλίας και Αυστρίας, δηλαδή μεταξύ δύο κρατών μελών, που είναι πιο δύσκολο να μπουν ξεχωριστοί κανόνες στα σύνορα. Εδώ μιλάμε για μια τρίτη χώρα… Δεν δεσμεύεσαι από κοινοτική νομοθεσία κτλ.
Δυστυχώς δεν υπήρχε η βούληση τόσα χρόνια να λυθεί. Και αυτό το πρόβλημα δεν αφορά μόνο εμάς. Το ίδιο είναι στη Φλώρινα, στη Νίκη και αλλού.
