«Για εμένα, η ΤΝ είναι συνεργάτης. Δεν έρχεται να αντικαταστήσει, αλλά να ενισχύσει. Τη χρησιμοποιώ ως έναν ζωντανό διάλογο, που με προκαλεί να ξεπεράσω τα όριά μου. Η ουσία βρίσκεται στην πρόθεση: ο άνθρωπος θέτει το ερώτημα και δημιουργεί το πλαίσιο, η ΤΝ προτείνει και επεκτείνει, και κάπου εκεί γεννιέται κάτι καινούργιο», εξηγεί η 33χρονη επιστήμονας δεδομένων και καλλιτέχνιδα. Κι όμως, η επαγγελματική σχέση της με τους αλγόριθμους δεν εκκίνησε από κάτι καλλιτεχνικό, αλλά από μια ερευνητική εργασία με αντικείμενο την πρόβλεψη των τιμών των μετοχών στο χρηματιστήριο. «Εκεί, δουλεύοντας με τους αλγόριθμους, ένιωσα ότι βρήκα κάτι που με εκφράζει απόλυτα, γιατί συνδυάζει τη δομημένη λογική με τη δημιουργία» υπογραμμίζει, ενώ εκτιμά ότι όπως κάθε τεχνολογική εξέλιξη άνοιξε δρόμους, που πριν ήταν αδιανόητοι, «έτσι και τώρα βρισκόμαστε στην αρχή μιας μετάβασης που θα επαναπροσδιορίσει το τι θεωρούμε τέχνη».
Η δουλειά της Ηλιάνας έφτασε πέρυσι μέχρι την «Art Expo New York», το μεγαλύτερο εμπορικό γεγονός τέχνης στον πλανήτη, αλλά η Νέα Υόρκη δεν ήταν ο πρώτος σταθμός της στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για χρόνια εργάστηκε στη Silicon Valley στην εταιρεία «Kraken», όπου έλυσε ένα πρόβλημα δεκαετίας του εργοδότη της, μέσω καινοτόμου έρευνας αγοράς και προηγμένων λύσεων δεδομένων. Παράλληλα, διηύθυνε ολοκληρωμένα έργα στη βρετανική «Form3», που απέφεραν εξοικονόμηση άνω των 100.000 δολαρίων, ενώ συνεργάστηκε και με το περίφημο ΜΙΤ.
Η συζήτησή μας έχει ως αφετηρία την παιδική της ηλικία: «Γεννήθηκα στη Φλώρινα το 1993 και μεγάλωσα εκεί, και νομίζω πως αυτό έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο πώς βλέπω τον κόσμο. Έχει μια ηρεμία αλλά και μια εσωτερικότητα σαν τόπος». Στη συνέχεια σπούδασε οικονομικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, όπου οι σπουδές τής άνοιξαν το μυαλό, όπως επισημαίνει, και είχε σπουδαίους καθηγητές, που την επηρέασαν ουσιαστικά. Ακολούθησε ένα μεταπτυχιακό στα πληροφοριακά συστήματα στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
«Κάπως έτσι άρχισα να κινούμαι πιο βαθιά προς την έρευνα και να ασχολούμαι με αλγόριθμους ΤΝ» λέει και προσθέτει πως η μετάβαση στη Silicon Valley το 2021 δεν έγινε τυχαία, αφού η ίδια υπέβαλε βιογραφικό στην Kraken. «Ως Data Analyst εκεί είχα τη δυνατότητα να συμβάλω στην επίλυση ενός μαθηματικού προβλήματος, που σχετιζόταν με την ΤΝ και παρέμενε ανοιχτό για περίπου δέκα χρόνια, μια εμπειρία που ριζώθηκε μέσα μου ως σημείο αναφοράς. Η δουλειά μου αφορούσε την τροφοδοσία πολλών ομάδων με κρίσιμα δεδομένα, τη δημιουργία KPIs (βασικών δεικτών απόδοσης), καθώς και τη σύνταξη αναφορών και παρουσιάσεων για τον CEO. Παράλληλα, είχα σημαντική συνεισφορά στη δημιουργία αλγορίθμων Μηχανικής Μάθησης. Η συνεργασία μου με το MIT προέκυψε μέσω της Accenture. Είχαμε αναλάβει ένα πρότζεκτ, που αφορούσε τη βελτιστοποίηση ενός uplift αλγορίθμου (μοντέλα που προβλέπουν την επίδραση μιας συγκεκριμένης ενέργειας στη συμπεριφορά ενός ατόμου), και δούλευα μαζί με δύο συνεργάτιδες από την Αγγλία. Ήταν μια δυνατή εμπειρία που συνδύαζε διαφορετικές κουλτούρες και οπτικές» περιγράφει.
Μετατρέποντας την Επιστήμη σε Τέχνη
Η Ηλιάνα «ζωγραφίζει ό,τι νιώθει». Υπήρξε κάποιο συγκεκριμένο περιστατικό που πυροδότησε την καλλιτεχνική της έκφραση; «Αυτό ξεκίνησε από όταν θυμάμαι τον εαυτό μου, γύρω στα τρία-τέσσερα έτη. Ο κόσμος τότε μού φαινόταν πολύ μεγάλος και η ζωγραφική έγινε ο τρόπος μου να κατανοήσω και να εκφράσω όσα ένιωθα. Έγινε η μετουσίωση των συναισθημάτων μου και η "αλχημεία" μου, ένας τρόπος ύπαρξης. Υπήρξε μια περίοδος αργότερα που ένιωθα ότι η επιστήμη και η λογική δεν αρκούσαν. Έτσι, έπειτα από μεγάλη αποχή, η ζωγραφική επανήλθε στη ζωή μου. Στην αρχή ήταν ανάγκη, μετά έγινε τρόπος έκφρασης και τελικά ταυτότητα. Εκεί γεννήθηκε και το concept μου: μετατρέπω την Επιστήμη σε Τέχνη. Αξιοποιώ κάτι τόσο δομημένο και το μεταφράζω σε συναίσθημα» σημειώνει.
Σε ποιο στάδιο της δουλειάς της ως ζωγράφου εισέρχεται η ΤΝ στη ροή εργασίας; «Η ΤΝ ενσωματώνεται σε κάθε στάδιο της δημιουργικής μου διαδικασίας. Ξεκινά από τη σύλληψη της ιδέας μέσω των prompts, όπου λειτουργεί σαν ένας δημιουργικός συνομιλητής. Στη συνέχεια, στο στάδιο της εκτέλεσης, χρησιμοποιώ generative μοντέλα (μοντέλα δημιουργικής ή γεννητικής ΤΝ), για να αποκτήσει η ιδέα οπτική υπόσταση. Ενημερώνω τακτικά το κοινό μου για την διαδικασία παραγωγής της τέχνης μου στο κανάλι μου στο instagram: https://www.instagram.com/iliana.paliari/ Οι εικόνες που παράγονται περνούν από επεξεργασία σε εργαλεία όπως το Adobe Photoshop ή το Figma (η χρήση αυτών των εργαλείων είναι το σημείο όπου η ανθρώπινη επιμέλεια παίρνει τα ηνία από την παραγωγή της μηχανής), αλλά το σημαντικότερο είναι ότι έχω αναπτύξει δικά μου εργαλεία upscaling, που μου επιτρέπουν να αυξάνω την ανάλυση και την ποιότητα της εικόνας, ώστε να εκτυπώνεται σε πολύ μεγάλες επιφάνειες χωρίς απώλειες. Δεν πατάω απλώς ένα κουμπί, αλλά χτίζω την υποδομή για να πάρει μορφή το όραμά μου. Είναι ένα συνεχές "tango" ανάμεσα στον άνθρωπο και τη μηχανή. Θεωρώ σημαντικό να γνωρίζει το κοινό τη συμμετοχή της ΤΝ σε αυτό που δημιουργώ. Αυτή η γνώση προσθέτει βάθος στην κατανόηση του έργου και αναδεικνύει τη δουλειά πίσω από την εικόνα» υπογραμμίζει, ενώ προσθέτει ότι, αναλόγως του έργου, μπορεί να χρειαστεί από λίγες ώρες μέχρι μερικές εβδομάδες, για να μπορέσει να εκπαιδεύσει ένα μοντέλο ΤΝ, ώστε να το αξιοποιήσει για τη δημιουργία έργων τέχνης.
Η ΤΝ μπορεί να επεκτείνει τη δημιουργικότητα
Φοβάται ποτέ ότι οι ευκολίες της ΤΝ μπορούν να οδηγήσουν τη δημιουργικότητα του ανθρώπου σε ατροφία; Η Ηλιάνα πιστεύει ότι η πρωτοτυπία βρίσκεται στον άνθρωπο, αφού κάθε καλλιτέχνης και καλλιτέχνιδα έχει μια μοναδική εσωτερική διαδρομή, που δεν μπορεί να αναπαραχθεί. «Η ΤΝ λειτουργεί ως καθρέφτης της ανθρώπινης γνώσης, αλλά ο καλλιτέχνης δίνει την κατεύθυνση και την πρόθεση. Δεν φοβάμαι ότι θα μειώσει τη δημιουργικότητα, πιστεύω ότι μπορεί να την επεκτείνει. Η συμμετοχή μου στη δημιουργία κάθε έργου είναι τεράστια, από τη δημιουργία των αλγορίθμων μέχρι τις τελικές αποφάσεις. Οι μη αυτόματες επεξεργασίες είναι μια διαδικασία που συχνά περιλαμβάνει έως και επτά διαφορετικά βήματα» εξηγεί.
Θα μπορούσαμε στο μέλλον να δούμε εντελώς νέες μορφές τέχνης, χάρη στη «συνεργασία» ανθρώπου και ΤΝ; «Ναι, και ήδη αρχίζουμε να τις βλέπουμε. Η τέχνη γίνεται πιο διαδραστική, πιο ζωντανή, πιο προσαρμοστική. Παύει να είναι κάτι στατικό και γίνεται εμπειρία. Η πρόβλεψή μου είναι ότι θα δούμε νέες μορφές τέχνης τις οποίες αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε καν να φανταστούμε. Όπως κάθε τεχνολογική εξέλιξη άνοιξε δρόμους που πριν ήταν αδιανόητοι, έτσι και τώρα βρισκόμαστε στην αρχή μιας μετάβασης που θα επαναπροσδιορίσει το τι θεωρούμε τέχνη» εκτιμά.
Όταν τη ρωτάμε για τη συμμετοχή της στην «Art Expo New York», όπου έλαβε μέρος με τον πίνακα «Eclipsed Reverie Beneath a Sol Efímero», επισημαίνει πως μέχρι τότε δεν είχε συνειδητοποιήσει πλήρως τη δυναμική των έργων της. «Έπειτα από αυτή την επιλογή πίστεψα περισσότερο στην καλλιτεχνική μου δύναμη. Αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για εμένα είναι να μπορέσουν και άλλοι καλλιτέχνες να αναγνωρίσουν τη δυναμική τους και να τολμήσουν να βγουν μπροστά. Πιστεύω ότι, εφόσον τα κατάφερα εγώ, υπάρχουν πολλοί άνθρωποι εκεί έξω που μπορούν να πραγματοποιήσουν τα δικά τους όνειρα» υπογραμμίζει, ενώ σε ό,τι αφορά την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων των καλλιτεχνών, έργα των οποίων χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση της ΤΝ, λέει: «Κατανοώ τις ανησυχίες, όμως η δημιουργία ποτέ δεν ήταν αποκομμένη από επιρροές. Χρειάζεται μια ισορροπία: να προστατεύονται οι δημιουργοί, χωρίς να σταματά η εξέλιξη».
Τι σχεδιάζει για το μέλλον; «Δουλεύω πάνω σε ένα καινοτόμο προϊόν ΤΝ, που στοχεύει να βοηθήσει στη θεραπεία της διάσπασης προσοχής, τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Είναι κάτι που με εκφράζει βαθιά, γιατί συνδυάζει επιστήμη, την τέχνη και την ανθρώπινη προσέγγιση. Στόχος μου είναι να δημιουργώ πράγματα που είναι ουσιαστικά και να γίνει αυτή η προσπάθεια μια εφαρμοσμένη μεθοδολογία» καταλήγει.
