Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του για την Κατάσταση του Έθνους (State of the Union) στο Κογκρέσο την Τρίτη, ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιτρέψει στον μεγαλύτερο υποστηρικτή της τρομοκρατίας στον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Στην ομιλία του, ο Τραμπ επεσήμανε την υποστήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις, τη δολοφονία διαδηλωτών και τα πυραυλικά και πυρηνικά προγράμματα της χώρας ως απειλές για την περιοχή και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Το (ιρανικό) καθεστώς και οι δολοφονικοί πληρεξούσιοί του έχουν σπείρει μόνο τρομοκρατία, θάνατο και μίσος», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος περίπου 90 λεπτά μετά την έναρξη της ετήσιας ομιλίας του ενώπιον της κοινής συνεδρίασης της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Κατηγόρησε το Ιράν ότι επανεκκίνησε το πυρηνικό του πρόγραμμα, ότι εργάζεται για την κατασκευή πυραύλων που «σύντομα» θα είναι σε θέση να φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες και ότι είναι υπεύθυνο για βομβιστικές επιθέσεις σε αυτοκινητόδρομους που έχουν σκοτώσει μέλη των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων και πολίτες. Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έχουν ισχυριστεί ότι η Τεχεράνη αναπτύσσει πύραυλο ικανό να πλήξει τη Βόρεια Αμερική.
Όπως εκτιμούν διεθνείς αναλυτές, οι δηλώσεις Τραμπ φανερώνουν πως η Ουάσιγκτον έχει ανοικτές όλες τις επιλογές στο τραπέζι.
Το Ιράν, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι η πυρηνική του έρευνα προορίζεται για την παραγωγή ενέργειας για πολιτική χρήση. Ο Τραμπ επέκρινε επίσης την κυβέρνηση της Τεχεράνης για τον θάνατο χιλιάδων διαδηλωτών κατά τη διάρκεια των πρόσφατων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων, αν και ο συγκεκριμένος αριθμός που ανέφερε —ότι σκοτώθηκαν 32.000 άνθρωποι— είναι πολύ υψηλότερος από τις περισσότερες δημόσιες εκτιμήσεις.
«Όσα υποστηρίζονται για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τον διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο και τον αριθμό των νεκρών στην αναταραχή του Ιανουαρίου δεν είναι παρά η επανάληψη μιας σειράς μεγάλων ψεμάτων», δήλωσε την Τετάρτη ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαήλ Μπαγκαέι, σε ανάρτησή του στο X.
Οι «Αιώνιοι Πόλεμοι»
Εν τω μεταξύ, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, πραγματοποίησε ενημέρωση για το Ιράν λίγες ώρες πριν από την ομιλία για την «Ομάδα των Οκτώ» (Gang of Eight) του Κογκρέσου.
«Πρώτα και κύρια, αν θέλουν να κάνουν κάτι στο Ιράν —και ποιος ξέρει τι στο καλό είναι αυτό— θα πρέπει να το δημοσιοποιήσουν και να το συζητήσουν με το κοινό και να μην το κρατούν μυστικό. Όταν διεξάγεις αυτές τις στρατιωτικές επιχειρήσεις μυστικά, αυτό προκαλεί πάντα μακροχρόνιους πολέμους, τραγωδίες, περισσότερα έξοδα και λάθη», δήλωσε ο ηγέτης των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ.
Σύμβουλοι είχαν παροτρύνει τον Τραμπ να επικεντρωθεί στην οικονομία, τη μετανάστευση και άλλα θέματα εσωτερικής πολιτικής, και ο ίδιος αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της σχεδόν δίωρης ομιλίας του σε τέτοια θέματα. Ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί ανήλθαν στην κορυφή της πολιτικής σκηνής με την υποστήριξη μιας βάσης που ασπάζεται τις πολιτικές του «Πρώτα η Αμερική» και την υπόσχεση να τερματίσει την εποχή των «αιώνιων πολέμων».
Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κόμμα θα δυσκολευτεί να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Το 69% των Αμερικανών συμφωνεί ότι ο στρατός πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε περίπτωση άμεσης απειλής.18% διαφωνεί με την παραπάνω θέση.
Ο Τραμπ διέταξε πλήγματα κατά του Ιράν πέρυσι, ισχυριζόμενος τον Ιούλιο ότι είχαν «ισοπεδώσει» τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας. Οι βοηθοί του υποστήριξαν πρόσφατα ότι το Ιράν βρίσκεται ξανά πολύ κοντά στην κατασκευή πυρηνικών βομβών.
«Αυτοί (οι ηγέτες του Ιράν) θέλουν να ξεκινήσουν πάλι από την αρχή, και αυτή τη στιγμή επιδιώκουν και πάλι τις δυσοίωνες φιλοδοξίες τους», είπε ο Τραμπ, κλείνοντας με το μήνυμα: «Θα φέρνω την ειρήνη όπου μπορώ, αλλά δεν θα διστάσω ποτέ να αντιμετωπίσω απειλές κατά της Αμερικής, όπου πρέπει».
Αμερικανικά F-22 και αεροσκάφη ανεφοδιασμού στο Ισραήλ
Και ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, αμερικανικά ιπτάμενα τάνκερ KC-135 αναπτύχθηκαν την Τρίτη σε αεροπορική βάση της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας στο νότιο Ισραήλ, στο πλαίσιο της μαζικής συγκέντρωσης στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με πληροφορίες των Times of Israel.
Τα αεροσκάφη βρίσκονταν τις προηγούμενες ημέρες σε βάση στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως δείχνουν δεδομένα ανοικτής παρακολούθησης πτήσεων και παρατηρητές αεροσκαφών, και εθεάθησαν να απογειώνονται νωρίτερα την Τρίτη.
Η άφιξή τους αποτελεί ακόμη ένα βήμα στην ενίσχυση της αμερικανικής αεροπορικής παρουσίας στην περιοχή, καθώς οι εντάσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ απειλούν να εξελιχθούν σε πόλεμο.
Οι διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα βρίσκονται σε εξέλιξη και οι δύο πλευρές αναμένεται να συναντηθούν την Πέμπτη στη Γενεύη.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι φέρονται να θεωρούν αναπόφευκτο ένα αμερικανικό πλήγμα, ενώ ανώτατοι στρατιωτικοί των δύο χωρών βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία. Αξιωματούχος που επικαλείται το Channel 12 δήλωσε ότι μια διπλωματική λύση θα αποτελούσε «την έκπληξη της χρονιάς».
Συγκέντρωση αεροσκαφών και απειλές για χρήση «φονικής ισχύος»
Συνολικά 12 F-22 απογειώθηκαν από τη βάση RAF Lakenheath στην Αγγλία, αν και ένα επέστρεψε λόγω τεχνικού προβλήματος.
Το F-22, που χρησιμοποιείται αποκλειστικά από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, θεωρείται το πλέον προηγμένο μαχητικό αεροπορικής υπεροχής στον κόσμο, σχεδιασμένο για ταχύτητα, ευελιξία και χαμηλή παρατηρησιμότητα σε αερομαχίες.
Η ανάπτυξη αμερικανικών μαχητικών σε ισραηλινές βάσεις για επιχειρησιακές δραστηριότητες — και όχι για κοινές ασκήσεις — θεωρείται εξαιρετικά σπάνια.
Τις τελευταίες ημέρες έχουν εντοπιστεί δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων F-35, F-22, F-15 και F-16, να κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την ομάδα αναλυτών Military Air Tracking Alliance.
Η ίδια ομάδα κατέγραψε επίσης δεκάδες ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού και εκατοντάδες πτήσεις μεταγωγικών αεροσκαφών προς την περιοχή από τα μέσα Φεβρουαρίου. Τη Δευτέρα εντοπίστηκαν αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού και μεταφοράς φορτίου στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν.
Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης πραγματοποίησαν ασκήσεις στις νότιες ακτές του Ιράν με drones και πυραύλους, υπογραμμίζοντας την ετοιμότητα της χώρας.
WP: Πάνω από 150 μαχητικά σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν ραγδαία τη στρατιωτική τους παρουσία κοντά στο Ιράν, μεταφέροντας πάνω από 150 αεροσκάφη και αναπτύσσοντας αεροπλανοφόρα και προηγμένα συστήματα επιτήρησης, μετά το αδιέξοδο στις συνομιλίες για τα πυρηνικά, σε μια κίνηση που ενισχύει τα σενάρια πιθανής στρατιωτικής δράσης, σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα δεδομένα πτήσεων και δορυφορικές εικόνες που εξέτασε η Washington Post.
Η τρέχουσα ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες των τελευταίων δύο δεκαετιών, από την περίοδο πριν τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003.
Η στρατιωτική ενίσχυση έρχεται μετά την προειδοποίηση του προέδρου Τραμπ για πιθανή επίθεση κατά του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος.
Ειδικοί που εξέτασαν την ανάπτυξη δυνάμεων εκτιμούν ότι ξεπερνά εκείνη που προηγήθηκε των αμερικανικών πληγμάτων κατά του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος τον Ιούνιο του περασμένου έτους και υποδηλώνει δυνατότητα διεξαγωγής πολυήμερης αεροπορικής εκστρατείας χωρίς χερσαία εισβολή.
Δεκάδες επιπλέον αεροσκάφη βρίσκονται στο αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford, το οποίο εντοπίστηκε ανοικτά της Κρήτης τη Δευτέρα. Πρόκειται για το δεύτερο αεροπλανοφόρο που αναπτύσσεται στην περιοχή, γεγονός που σημαίνει ότι περίπου το ένα τρίτο των ενεργών αμερικανικών πολεμικών πλοίων βρίσκεται πλέον στη Μέση Ανατολή.
Περισσότερα από τα μισά νέα αεροσκάφη έχουν αναπτυχθεί σε βάσεις στην Ευρώπη, επιτρέποντας στρατηγική τοποθέτηση εκτός εμβέλειας των περισσότερων ιρανικών πυραύλων. Τα περισσότερα από τα καταγεγραμμένα αεροσκάφη είναι μεταγωγικά και ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού, ενώ μαχητικά συχνά δεν εμφανίζονται στα συστήματα εντοπισμού.
Η αεροπορική βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία αποτελεί βασικό κόμβο ανάπτυξης, με δορυφορικές εικόνες να δείχνουν περισσότερα από 60 πολεμικά αεροσκάφη, μεταξύ των οποίων μαχητικά F-35. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης μετακινήσει πάνω από το ένα τρίτο του στόλου αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης E-3G Sentry στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή.
Φωτογραφίες δείχνουν επίσης F-22 στη Βρετανία και F-16 στις Αζόρες, ενώ βίντεο από τα Χανιά κατέγραψε επιπλέον F-35, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και αναγνώρισης. Παράλληλα, τα αεροπλανοφόρα USS Abraham Lincoln και USS Gerald R. Ford συνοδεύονται από αντιτορπιλικά με πυραύλους Tomahawk, όπλα που χρησιμοποιήθηκαν σε προηγούμενα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων.
Σύμφωνα με αναλυτές, η ανάπτυξη αυτή υποδηλώνει ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη δυνατότητα ταχείας και ισχυρής στρατιωτικής δράσης με περιορισμένο κίνδυνο ευρύτερης κλιμάκωσης.
Τι υποστηρίζει η Τεχεράνη για τις συνομιλίες στη Γενεύη σχετικά με τα πυρηνικά
Το Ιράν βλέπει την ευκαιρία για μια καλή προοπτική από τον τρίτο γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ, όπως δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν, την ώρα που μια αντιπροσωπεία αναχώρησε για τη Γενεύη προκειμένου να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις με επίκεντρο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε τη Δευτέρα ότι ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ θα συναντηθούν με την ιρανική αντιπροσωπεία, της οποίας ηγείται ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, στη Γενεύη, αύριο Πέμπτη.
Οι δύο χώρες επανέλαβαν τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης νωρίτερα αυτόν τον μήνα, την ώρα που οι ΗΠΑ αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή ενόψει πιθανών πληγμάτων εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Το Ιράν έχει απειλήσει να πλήξει αμερικανικές βάσεις στην περιοχή εάν δεχθεί επίθεση.
Τη 19η Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πως δίνει στην Τεχεράνη διορία 10-15 ημερών για να συνάψει μια συμφωνία.
«Σε σχέση με τις συνομιλίες, βλέπουμε μια καλή προοπτική, αύριο στη συνάντηση που ο δρ. Αραγτσί θα έχει στη Γενεύη… Έχουμε προσπαθήσει, υπό την καθοδήγηση του ανώτατου ηγέτη, να διαχειριστούμε αυτήν τη διαδικασία προκειμένου να εξέλθουμε από την κατάσταση "όχι πόλεμος, όχι ειρήνη"», επισήμανε ο Πεζεσκιάν, σε δηλώσεις που μετέδωσαν κρατικά ΜΜΕ.
Χθες, ο Ιρανός ΥΠΕΞ είπε πως μια συμφωνία με τις ΗΠΑ «είναι πολύ κοντά, όμως μονάχα εφόσον δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία».
