Αρχικά μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, ανακοίνωσε την απόσυρση της απειλής επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, επικαλούμενος την κατάρτιση «πλαισίου μελλοντικής συμφωνίας» για την αυτόνομη περιοχή της Δανίας, κατόπιν συνάντησής του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
«Αν ολοκληρωθεί, αυτή η συμφωνία θα είναι εξαιρετική για τις Ηνωμένες Πολιτείες και όλα τα κράτη του ΝΑΤΟ. Βάσει αυτής της κατανόησης, δεν θα εφαρμόσω τους προγραμματισμένους δασμούς», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, ενώ νωρίτερα στην ομιλία του είχε διαβεβαιώσει ότι δεν προτίθεται να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για την απόκτηση της Γροιλανδίας.
Λίγο αργότερα σε συνέντευξή του στο CNBC, αργότερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ σημείωσε ότι «έχουμε τη γενική ιδέα μιας συμφωνίας», προσθέτοντας ότι οι διαπραγματεύσεις εστιάζουν σε ευρύτερη συνεργασία στην Αρκτική, με επίκεντρο τη Γροιλανδία, κυρίως σε θέματα ασφάλειας.
Ο Αμερικανοός πρόεδρος απέφυγε να αποκαλύψει λεπτομέρειες του περιεχομένου, χαρακτηρίζοντας το πλαίσιο «αρκετά σύνθετο» και προαναγγέλλοντας ότι θα παρουσιαστεί αναλυτικά σε μεταγενέστερο στάδιο. Τόνισε ότι πρόκειται για συμφωνία μακράς διάρκειας, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «θα ισχύει για πάντα».
Χωρίς να εισέλθει σε συγκεκριμένους όρους, υπέδειξε ότι η υπό διαμόρφωση συμφωνία ενδέχεται να περιλαμβάνει συνεργασία των ΗΠΑ και των Ευρωπαίων συμμάχων τους στην ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Χρυσός Θόλος» και στην εκμετάλλευση ορυκτών στη Γροιλανδία.
Παράλληλα, η στρατηγική σημασία του νησιού συνδυάζεται με τα τεράστια - σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα - αποθέματα σπάνιων γαιών, κρίσιμων για τεχνολογίες όπως κινητά τηλέφωνα και ηλεκτρικά οχήματα.
Ρούτε: Δεν συζητήθηκε η κυριαρχία
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε δήλωσε την Πέμπτη ότι συζήτησε με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ τρόπους για να παραμείνει ασφαλής η περιοχή της Αρκτικής, ενώ σημείωσε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν δεσμευμένες στην Ουκρανία.
«Είχαμε μια πολύ καλή συζήτηση» για την Αρκτική, σημείωσε από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός. Σύμφωνα με τον ίδιο, περαιτέρω συζητήσεις «θα διασφαλίσουν, κυρίως σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, ότι θα φροντίσουμε πως οι Κινέζοι και οι Ρώσοι δεν θα αποκτήσουν πρόσβαση στην οικονομία της Γροιλανδίας ή στρατιωτικά στη Γροιλανδία».
Παράλληλα, όταν ρωτήθηκε αν ο Τραμπ είναι δεσμευμένος στην ουκρανική ανεξαρτησία και κυριαρχία, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ απάντησε: «Ναι! Και ποτέ δεν αμφέβαλα για αυτό». «Αυτό που χρειαζόμαστε είναι να παραμείνουμε προσηλωμένοι στην Ουκρανία. Ας μην χειριστούμε λάθος την υπόθεση αυτή», τόνισε.
Την Τετάρτη, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, διευκρίνισε ότι κατά τη συνάντησή του με τον Τραμπ δεν τέθηκε το θέμα της κυριαρχίας της Γροιλανδίας ούτε αν θα παραμείνει αυτόνομη περιοχή της Δανίας.
Σε ερώτηση του Fox News σχετικά με το εάν η Γροιλανδία θα παραμείνει μέρος της Δανίας σε πιθανή συμφωνία, ο Ρούτε τόνισε ότι η υπόθεση «δεν συζητήθηκε στις συνομιλίες με τον πρόεδρο». Η συζήτηση, πρόσθεσε, επικεντρώθηκε στην προστασία της τεράστιας αρκτικής περιοχής, όπου Κίνα και Ρωσία εμφανίζονται ολοένα πιο ενεργοί.
Σενάριο τύπου «βρετανικών βάσεων στην Κύπρο»;
Μετά τη συνάντηση, η εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ, Άλισον Χαρτ, ανακοίνωσε ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Δανίας, Γροιλανδίας και ΗΠΑ θα συνεχιστούν με στόχο να αποτραπεί κάθε οικονομική ή στρατιωτική διείσδυση της Ρωσίας και της Κίνας στη Γροιλανδία.
Ωστόσο, μία από τους δύο Γροιλανδούς βουλευτές στο δανικό κοινοβούλιο αμφισβήτησε τον ρόλο του ΝΑΤΟ στη διαχείριση του ορυκτού πλούτου του νησιού, τονίζοντας: «Το ΝΑΤΟ δεν έχει δικαίωμα να διαπραγματεύεται χωρίς εμάς. Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς».
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το σχέδιο θα μπορούσε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να επεκτείνουν τις στρατιωτικές τους εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία. Αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη συνεδρίαση του ΝΑΤΟ δήλωσαν στους New York Times ότι η συμφωνία ενδέχεται να ακολουθήσει πρότυπο παρόμοιο με τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, ενσωματωμένες στα Βρετανικά Υπερπόντια Εδάφη.
Οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν πάνω από 100 στρατιωτικά στελέχη στη βάση Pituffik, στο βορειοδυτικό άκρο της Γροιλανδίας, σύμφωνα με τις υφιστάμενες συμφωνίες με τη Δανία.
Όταν ερωτήθηκε για τη θέση της Δανίας σχετικά με την πιθανή απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ, ο Τραμπ σημείωσε ότι δεν επιθυμεί ενημέρωση «από δεύτερο χέρι» και προτιμά να ενημερώνεται απευθείας. Σε ερώτηση για το πότε θα συζητήσει το θέμα με τη Δανία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι θα συνομιλήσει με τον Μαρκ Ρούτε, προσθέτοντας με νόημα: «Είναι, ειλικρινά, πιο σημαντικός».
Τα επιμέρους σημεία της συμφωνίας
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ελέγχουν τμήματα της Γροιλανδίας, χαρακτηρίζοντάς τα ως κυρίαρχες περιοχές στρατιωτικών βάσεων, βάσει των όρων μιας προτεινόμενης συμφωνίας που φέρεται να συμφωνήθηκε στο Νταβός.
Σύμφωνα με το προσχέδιο-πλαίσιο, το οποίο, κατά πληροφορίες της Telegraph, προσομοιάζει με τη συμφωνία της Βρετανίας με την Κύπρο, οι αμερικανικές βάσεις θα θεωρούνται αμερικανικό έδαφος στην Αρκτική περιοχή.
Το πλαίσιο θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, δραστηριότητες πληροφοριών και εκπαιδεύσεις, ενώ παράλληλα θα διευκόλυνε ορισμένες τοπικές αναπτυξιακές δράσεις, συμπεριλαμβανομένης ενδεχομένως της εξόρυξης σπάνιων γαιών, χωρίς να απαιτείται άδεια από τη Δανία.
Επιβεβαιώνοντας το σχέδιο, διπλωματική πηγή δήλωσε στην Telegraph: «Η ιδέα ήταν να δοθεί στον Τραμπ μια συμφωνία».
Το μοντέλο τύπου Κύπρου–Ηνωμένου Βασιλείου θεωρείται μια δημιουργική παράκαμψη των απαιτήσεων του Τραμπ για «ιδιοκτησία» του νησιού, το οποίο ο ίδιος θεωρεί στρατηγικής σημασίας για την άμυνα των ΗΠΑ.
Οι όροι της συμφωνίας Ηνωμένου Βασιλείου–Κύπρου παρέχουν στο Λονδίνο κυριαρχία σε δύο στρατιωτικές βάσεις για στρατηγικούς σκοπούς, ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζουν στους Κυπρίους που ζουν εντός αυτών των περιοχών δικαιώματα αντίστοιχα με εκείνα που ισχύουν στην υπόλοιπη Δημοκρατία.
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη το δικαίωμα να κατασκευάζουν και να λειτουργούν στρατιωτικές βάσεις στη Γροιλανδία, καθώς και απεριόριστη «ελευθερία επιχειρήσεων» μεταξύ καθορισμένων αμυντικών ζωνών, σε αέρα, ξηρά και θάλασσα.
Θεωρητικά, το νέο προτεινόμενο πλαίσιο θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να ελέγχουν τμήματα της Γροιλανδίας και ενδεχομένως να επεκταθούν σε περιοχές πλούσιες σε ορυκτά, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του Τραμπ.
Παράλληλα, αυτό θα σήμαινε ότι οι ΗΠΑ δεν θα χρειάζεται να ζητούν άδειες, όπως πολεοδομικές εγκρίσεις.
Η πρόταση θα διευκόλυνε επίσης την ανάπτυξη στοιχείων του υπό σχεδιασμό συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας «Χρυσός Θόλος» στην περιοχή.
