Οι συνομιλίες θα συνεχιστούν σύντομα, αφού οι αντιπροσωπείες επιστρέψουν στις πρωτεύουσες των χωρών τους για διαβουλεύσεις, πρόσθεσε. Σύμφωνα με τον Μπαντρ Μπιν Χαμάντ αλ Μπουσαϊντί, συζητήσεις σε τεχνικό επίπεδο θα διεξαχθούν την επόμενη εβδομάδα στη Βιέννη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ουάσινγκτον επιθυμεί την επέκταση των συνομιλιών και σε άλλα θέματα, όπως το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και η υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες στη Μ. Ανατολή.
Λίγο νωρίτερα πάντως, ο ενημερωτικός ιστότοπος Axios έγραψε ότι οι απεσταλμένοι των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, «απογοητεύτηκαν» από όσα άκουσαν από τους Ιρανούς κατά την πρωινή διαπραγμάτευση.
Όπως ανέφερε η ίδια πηγή, δεν είναι σαφές αν κάτι σημαντικό άλλαξε το απόγευμα που οδήγησε στην πολύ θετική ανακοίνωση του Ομάν.
Ο αλ Μπουσαΐντι είπε ότι τα επόμενα βήματα θα είναι διαβουλεύσεις στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη και στη συνέχεια τεχνικές συζητήσεις στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα.
Οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν σε δύο μορφές: έμμεσα, με τον Αλ-Μπουσαΐντι να μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των πλευρών, και άμεσα μεταξύ των διαπραγματευτών των ΗΠΑ και του Ιράν, σύμφωνα με πηγή με γνώση του θέματος.
Οι Ιρανοί παρουσίασαν το πολυαναμενόμενο σχέδιο πρότασης για μια πυρηνική συμφωνία κατά τη διάρκεια της πρωινής συνεδρίασης.
Ο αλ Μπουσαΐντι και ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, συμμετείχαν και οι δύο στις διαπραγματεύσεις.
Τα «αγκάθια»
Μια βασική απαίτηση των ΗΠΑ είναι να εγκαταλείψει το Ιράν το απόθεμά του σε εμπλουτισμένο ουράνιο, συνολικού βάρους 10.000 κιλών.
Η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να επιδείξει κάποια ευελιξία όσον αφορά το αίτημα του Ιράν να διατηρήσει το δικαίωμα εμπλουτισμού ουρανίου, αλλά μόνο αν η Τεχεράνη μπορούσε να αποδείξει ότι δεν υπήρχε καμία πιθανότητα κατασκευής βόμβας.
Τι πρότεινε η ιρανική πλευρά
Κατά τα λοιπά, στη διάρκεια της σημερινής διαπραγμάτευσης, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, υπέβαλε τη νέα πρόταση της Τεχεράνης για το πυρηνικό πρόγραμμα πριν από τις έμμεσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στη Γενεύη την Πέμπτη, οι οποίες, σύμφωνα με έναν ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ένα πλαίσιο συμφωνίας, εάν η Ουάσιγκτον διαχωρίσει τα «πυρηνικά και μη πυρηνικά ζητήματα».
Οι συνομιλίες ξεκίνησαν την Πέμπτη το πρωί με τον Αραγκτσί και τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρετ Κούσνερ να πραγματοποιούν μια τρίωρη συνεδρίαση με τη μεσολάβηση του Ομάν, πριν διακόψουν για διάλειμμα.
Το διάλειμμα ανακοινώθηκε από τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Σαγίντ Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ-Μπουσαΐντι, σε μια ανάρτηση στο X, στην οποία έγραψε ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν αντάλλαξαν «δημιουργικές και θετικές ιδέες».
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Σαγίντ Μπαντρ μπιν Χαμάντ αλ-Μπουσαΐντι, δήλωσε ότι οι δύο πλευρές αντάλλαξαν αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «δημιουργικές και θετικές ιδέες» και εξέφρασε την ελπίδα του για πρόοδο, ενώ ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος χαρακτήρισε τις συνομιλίες «έντονες και σοβαρές».
«Υπήρχαν νέες ιδέες που πρέπει να συζητηθούν με την Τεχεράνη. Εξακολουθούν να υπάρχουν κάποιες διαφορές που πρέπει να γεφυρωθούν», δήλωσε ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος.
Η Ουάσιγκτον, η οποία πιστεύει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποκτήσει τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικής βόμβας, θέλει το Ιράν να εγκαταλείψει κάθε εμπλουτισμό ουρανίου, μια διαδικασία που παράγει καύσιμο για πυρηνικούς σταθμούς αλλά μπορεί επίσης να αποδώσει υλικό για πολεμικές κεφαλές.
Το Ιράν αρνείται εδώ και καιρό ότι επιθυμεί να αποκτήσει βόμβα και δήλωσε νωρίτερα την Πέμπτη ότι θα επιδείξει ευελιξία στις συνομιλίες. Το Reuters ανέφερε την Κυριακή ότι η Τεχεράνη προσφέρει ακαθόριστες νέες παραχωρήσεις σε αντάλλαγμα για την άρση των κυρώσεων και την αναγνώριση του δικαιώματός της να εμπλουτίζει ουράνιο.
Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιθυμούν επίσης να επεκτείνουν τις συνομιλίες και σε άλλα θέματα, όπως το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν και η υποστήριξή του σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε την Τετάρτη ότι η άρνηση του Ιράν να συζητήσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του αποτελεί «μεγάλο πρόβλημα» που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί τελικά, καθώς οι πύραυλοι «σχεδιάστηκαν αποκλειστικά για να χτυπήσουν την Αμερική» και αποτελούν απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.
«Αν δεν μπορείτε να σημειώσετε πρόοδο ούτε στο πυρηνικό πρόγραμμα, θα είναι δύσκολο να σημειώσετε πρόοδο και στο θέμα των βαλλιστικών πυραύλων», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στο Σέιντ Κιτς.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαήλ Μπαγκάι, δήλωσε την Πέμπτη στο Press TV ότι οι διαπραγματεύσεις θα επικεντρωθούν αποκλειστικά σε πυρηνικά θέματα και στην άρση των κυρώσεων, και πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη θα συμμετάσχει σε αυτές με «σοβαρότητα και ευελιξία».
Υπενθυμίζεται, ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 19 Φεβρουαρίου ότι το Ιράν πρέπει να καταλήξει σε συμφωνία σε 10 έως 15 ημέρες, προειδοποιώντας ότι διαφορετικά θα συμβούν «πραγματικά κακά πράγματα».
Στην ομιλία του την Τρίτη ενώπιον του Κογκρέσου, παρουσίασε εν συντομία τα επιχειρήματά του για μια πιθανή επίθεση κατά του Ιράν, υπογραμμίζοντας ότι, αν και προτιμά μια διπλωματική λύση, δεν θα επιτρέψει στην Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Τον Ιούνιο του περασμένου έτους, οι ΗΠΑ ένωσαν τις δυνάμεις τους με το Ισραήλ για να χτυπήσουν πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και από τον Ιανουάριο έχουν αυξήσει ξανά την πίεση προς την Τεχεράνη, όταν ο Τραμπ απείλησε να παρέμβει για την καταστολή των διαδηλώσεων σε ολόκληρη τη χώρα, που είχαν ως αποτέλεσμα χιλιάδες νεκρούς.
Έκτοτε, ο Τραμπ έχει αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη και αεροπλανοφόρα στην περιοχή, ελπίζοντας να πιέσει το Ιράν να κάνει παραχωρήσεις.
Το Ιράν ανταποκρίθηκε στις επιθέσεις του περασμένου καλοκαιριού εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ και απείλησε να ανταποδώσει σφοδρά σε περίπτωση νέας επίθεσης, προκαλώντας φόβους για μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση που έχει ανησυχήσει τους παραγωγούς πετρελαίου του Κόλπου.
Αρκετές χώρες έχουν αρχίσει να αποσύρουν τα μέλη των οικογενειών του διπλωματικού προσωπικού και το μη απαραίτητο προσωπικό από ορισμένες περιοχές της Μέσης Ανατολής ή να συμβουλεύουν τους πολίτες τους να αποφεύγουν τα ταξίδια στο Ιράν.
Το USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο των ΗΠΑ, έφυγε από το λιμάνι κοντά στο ελληνικό νησί της Κρήτης την Πέμπτη με προορισμό τις ακτές κοντά στη Χάιφα στο βόρειο Ισραήλ, όπου αναμένεται να φτάσει την Παρασκευή.
Οι ΗΠΑ έχουν επίσης στείλει περίπου δώδεκα μαχητικά αεροσκάφη F-22 στο Ισραήλ - η πρώτη φορά που η Ουάσιγκτον έχει αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη στη χώρα για πιθανές πολεμικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με έναν αξιωματούχο των ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει ανακοινώσει επίσημα την αποστολή, ενώ το Πεντάγωνο αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ωστόσο, οι δύο πλευρές παραμένουν έντονα διχασμένες - ακόμη και ως προς το εύρος και τη σειρά των ελαφρύνσεων των αμερικανικών κυρώσεων - όπως δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters.
Εντός του Ιράν, ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση της 36χρονης θητείας του, με την οικονομία να καταρρέει υπό το βάρος των αυστηρότερων κυρώσεων και των ανανεωμένων διαμαρτυριών που ακολούθησαν τις μεγάλες αναταραχές και καταστολές του Ιανουαρίου.
Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε την Πέμπτη ότι ο Χαμενεΐ έχει απαγορεύσει τα όπλα μαζικής καταστροφής, κάτι που «σημαίνει σαφώς ότι η Τεχεράνη δεν θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα», επαναλαμβάνοντας μια φετφά που εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
