Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο επικεφαλής των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών αναμένεται να συναντηθεί στο Μαϊάμι με τον απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος, όπως προστίθεται, διαχειρίζεται τις απευθείας επικοινωνίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.
Ο Γουίτκοφ έχει έρθει σε επαφή με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Άμπας Αράγκτσι, κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων.
Το δημοσίευμα αναφέρει ότι παραμένει ασαφές εάν ο Μπαρνέα θα συναντηθεί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να βρίσκεται το Σαββατοκύριακο στο γκολφ κλαμπ του στο Μαρ-α-Λάγκο, στη Φλόριντα.
Το ταξίδι του Μπαρνέα ακολουθεί μια τηλεφωνική επικοινωνία την Τετάρτη μεταξύ του Τραμπ και του ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, σχετικά με την κρίση στο Ιράν.
Όπως επισημαίνει το Axios, κατά τη διάρκεια της κλήσης, ο Νετανιάχου ζήτησε από τον Τραμπ να αναβάλει οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια κατά του Ιράν ώστε να δοθεί στο Ισραήλ περισσότερος χρόνος για να προετοιμαστεί ενδεχόμενη ιρανική αντίποινα.
Μια ισραηλινή πηγή δήλωσε ότι, εκτός από τις ανησυχίες για αντίποινα, το τρέχον σχέδιο των ΗΠΑ περιλαμβάνει πλήγματα σε στόχους των δυνάμεων ασφαλείας στο Ιράν, αλλά δεν θεωρείται από το Ισραήλ αρκετά ισχυρό ώστε να αποσταθεροποιήσει ουσιαστικά το καθεστώς.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι η στρατιωτική δράση παραμένει στο τραπέζι αν το Ιράν ξαναρχίσει τη δολοφονία διαδηλωτών. Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι, παρά την καθυστέρηση, μια αμερικανική στρατιωτική επίθεση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις στέλνουν πρόσθετες αμυντικές και επιθετικές δυνατότητες στην περιοχή, ώστε να είναι έτοιμες σε περίπτωση που ο Τραμπ διατάξει επίθεση, σύμφωνα με πηγές των ΗΠΑ.
Το αεροπλανοφόρο Abraham Lincoln και η συνοδεία του κατευθύνονται προς τη Μέση Ανατολή από τη Νότια Θάλασσα της Κίνας.
Περισσότερα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, μαχητικά αεροσκάφη και πιθανώς υποβρύχια αναμένεται επίσης να φτάσουν στην περιοχή.
Γιατί ο Τραμπ δεν δίνει το «πράσινο φως» για επέμβαση στο Ιράν: Αμφιβολίες για το πλήγμα στο καθεστώς
Ο πρόεδρος Τραμπ καθυστερεί την απόφαση για ενδεχόμενο πλήγμα κατά του Ιράν, καθώς ο Λευκός Οίκος διαβουλεύεται εσωτερικά και με συμμάχους σχετικά με το χρονοδιάγραμμα μιας τέτοιας επιχείρησης και το κατά πόσο αυτή θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ουσιαστικά το καθεστώς.
Σύμφωνα με πέντε αμερικανικές, ισραηλινές και αραβικές πηγές που γνωρίζουν την κατάσταση και μίλησαν στο Axios, η στρατιωτική επιλογή παραμένει ξεκάθαρα στο τραπέζι, ωστόσο η απόφαση του Τραμπ να «παγώσει» προσωρινά τις εξελίξεις έχει αποκαλύψει βαθιά αβεβαιότητα — τόσο εντός της αμερικανικής κυβέρνησης όσο και μεταξύ των συμμάχων — σχετικά με τους κινδύνους ενός πλήγματος που θα τιμωρούσε το Ιράν, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά αντίποινα.
Καθώς ο Τραμπ αφιερώνει χρόνο για να εξετάσει διπλωματικές επιλογές, ο αμερικανικός στρατός απομακρύνει προσωπικό από βάσεις στη Μέση Ανατολή και ενισχύει την παρουσία του στην περιοχή, μεταξύ άλλων με την αποστολή του αεροπλανοφόρου USS Abraham Lincoln και της ομάδας κρούσης του.
Αν και ένα πλήγμα δεν φαίνεται άμεσα επικείμενο, πηγή των ΗΠΑ με γνώση της κατάστασης δήλωσε στο Axios ότι «όλοι γνωρίζουν πως ο πρόεδρος κρατά το δάχτυλό του πάνω στο κουμπί».
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου μίλησε με τον Τραμπ την Τετάρτη και του ζήτησε να περιμένει, ώστε να δοθεί στο Ισραήλ περισσότερος χρόνος προετοιμασίας για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα, σύμφωνα με τρεις αμερικανικές πηγές και μία ισραηλινή. Την πληροφορία μετέδωσε πρώτο το The New York Times.
Ισραηλινή πηγή ανέφερε ότι, πέρα από τους φόβους για αντίποινα, το υφιστάμενο αμερικανικό σχέδιο προβλέπει πλήγματα σε στόχους των δυνάμεων ασφαλείας στο Ιράν, ωστόσο δεν θεωρείται από το Ισραήλ επαρκώς ισχυρό ή αποτελεσματικό ώστε να αποσταθεροποιήσει ουσιαστικά το καθεστώς.
Υπενθυμίζεται ότι, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θα προχωρήσει σε στρατιωτική δράση εάν το Ιράν σκοτώσει διαδηλωτές που συμμετέχουν σε μια εξέγερση εβδομάδων κατά του καθεστώτος. «Η βοήθεια έρχεται», έγραψε την Τρίτη, καλώντας τον ιρανικό λαό να «καταλάβει» κρατικούς θεσμούς.
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ δήλωσε την Πέμπτη ότι 800 προγραμματισμένες εκτελέσεις ανεστάλησαν λόγω της πίεσης που άσκησε ο Τραμπ.
Μία ημέρα νωρίτερα, ο Τραμπ είπε ότι είχε ενημερωθεί «από αξιόπιστη πηγή» πως «οι δολοφονίες στο Ιράν σταματούν» και ότι το καθεστώς «δεν έχει σχέδια για εκτελέσεις».
Fox News - ΥΠΕΞ Ιράν: Δεν θα γίνουν απαγχονισμοί διαδηλωτών
Λίγο μετά τις δηλώσεις του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε στο Fox News ότι δεν υπάρχουν σχέδια για «απαγχονισμούς» διαδηλωτών — χαρακτηριστικό στοιχείο προηγούμενων καταστολών.
«Οι Αμερικανοί επανεκτιμούν τώρα την κατάσταση», δήλωσε αραβική πηγή με γνώση των εξελίξεων στο Axios.
Παρά ταύτα, το ιρανικό καθεστώς έκλεισε τον εναέριο χώρο της χώρας για αρκετές ώρες το βράδυ της Τετάρτης, φοβούμενο αμερικανική επίθεση.
Μεγάλο μέρος της δημόσιας ρητορικής από την Ουάσινγκτον φαίνεται να στοχεύει στη διατήρηση της αβεβαιότητας — και ενδεχομένως στον αποπροσανατολισμό του Ιράν, όπως συνέβη όταν οι ΗΠΑ έπληξαν τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Οι αποφάσεις λαμβάνονται από έναν εξαιρετικά περιορισμένο κύκλο ανώτατων αξιωματούχων της κυβέρνησης Τραμπ.
«Ο πρόεδρος δεν αποκλείει καμία επιλογή, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον. Κανείς δεν πρέπει να προσπαθεί να τον περιορίσει», προειδοποίησε αμερικανική πηγή.
«Του αρέσει να διατηρεί ανοιχτές τις επιλογές και είναι χαρακτηριστικό της προσέγγισής του ότι μιλά με οποιονδήποτε, οποτεδήποτε».
Άλλος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι είναι πολύ νωρίς για να ειπωθεί με βεβαιότητα αν ο Λευκός Οίκος κινείται προς αποκλιμάκωση.
«Ο πρόεδρος εξακολουθεί να εξετάζει τις επιλογές και να παρακολουθεί τις εξελίξεις», ανέφερε.
AFP: Γιατί οι γειτονικές χώρες του Ιράν φοβούνται ενδεχόμενα πλήγματα των ΗΠΑ
Από χώρες του Κόλπου μέχρι το Πακιστάν και την Τουρκία, οι γείτονες της Τεχεράνης φοβούνται μήπως οι Ηνωμένες Πολιτείες ανοίξουν το κουτί της Πανδώρας εφόσον πλήξουν το Ιράν.
Οι κίνδυνοι θα ήταν πολλοί, από μία ανάφλεξη της περιοχής μέχρι την κατακόρυφη αύξηση των μεταναστευτικών ροών.
Φόβοι για ιρανικά αντίποινα
Ο κύριος φόβων των χωρών συμμάχων της Ουάσινγκτον στον Κόλπο είναι εκείνος μιας ιρανικής ανταπόδοσης. Αν και υποτίθεται ότι επωφελούνται της αμερικανικής προστασίας, θα ήταν στην πρώτη γραμμή.
Είναι εξάλλου αυτές οι χώρες, καθώς και το Ομάν, που ζήτησαν από την κυβέρνηση Τραμπ να αναστείλει τα πλήγματα, όπως δήλωσε σαουδαραβική πηγή στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Το Ιράν, αν και έχει αποδυναμωθεί από τον πόλεμο των 12 ημερών του Ιουνίου 2025, παραμένει μια δύναμη που μπορεί να τους πλήξει.
Οι χώρες του Κόλπου «αισθάνονται ευάλωτες επειδή οι Ιρανοί έχουν αρκετούς βαλλιστικούς πυραύλους μέσου βεληνεκούς που τους επιτρέπουν να πλήξουν καίρια σημεία των χωρών αυτών, εργοστάσια αφαλάτωσης θαλασσινού νερού, κόμβους υδρογονανθράκων, θερμοηλεκτρικούς σταθμούς», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Pierre Razoux, διευθυντής ερευνών του Fondation méditerranéenne d'études stratégiques (FMES).
«Και χωρίς αυτές τις υποδομές, οι ζεστές και ερημικές αυτές χώρες κινδυνεύουν να γίνουν αβίωτες», υπογραμμίζει ο Razoux.
Η πετρελαϊκή κρίση
Τα πετρελαϊκά κράτη «ανησυχούν τα ίδια από πλήγματα εναντίον ενεργειακών υποδομών και ενδεχόμενο μπλοκάρισμα των ροών» στο Στενό του Ορμούζ, υπενθυμίζει η Cinzia Bianco, ερευνήτρια για τον Κόλπο στο European Council of Foreign Relations (ECFR).
Όμως οι χώρες αυτές του Κόλπου έχουν δεσμευθεί σε κοστοβόρες πολιτικές ατζέντες: αλλαγή του οικονομικού μοντέλου, μεγάλα έργα, ενεργειακές μεταβάσεις.
«Όλα θα ήταν πιο πολύπλοκα με μια πετρελαϊκή κρίση. Το να έχουν να διαχειριστούν συνέπειες στην ασφάλεια μιας αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν θα προσέθετε ένα στρώμα περιπλοκότητας», εξηγεί η Bianco.
Επιπλέον, προσθέτει ο Razoux, ένα τέτοιο σενάριο θα διακινδύνευε το ενδεχόμενο η Κίνα, μεγάλος αγοραστής του πετρελαίου του Κόλπου, να επιδιώξει να μειώσει τους δεσμούς της με την περιοχή. Θα ήταν ένα κακό νέο για τις χώρες του Κόλπου που, από την πλευρά τους, προσπαθούν να επανεξισορροπήσουν την εμπορική εξάρτησή τους από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι ασύμμετρες συγκρούσεις
Ο κλονισμός του Ιράν θα διακινδύνευσε να αφυπνίσει άλλες συγκρούσεις τις οποίες η Τεχεράνη θα μπορούσε να δελεαστεί να επανενεργοποιήσει στο πλαίσιο αυτών των αντιποίνων, μέσω των Χούθι στην Υεμένη ή της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Η αποδυνάμωσή του θα μπορούσε εξάλλου να δώσει ελευθερία δράσης σε εχθρικές ομάδες στους γείτονές του όπως η Τουρκία ή το Πακιστάν.
«Στα προηγούμενα κινήματα αμφισβήτησης της εξουσίας, η Τουρκία φοβόταν πως σε περίπτωση πτώσης του καθεστώτος, οι κουρδικές οργανώσεις θα επωφελούνταν για να δημιουργήσουν προβλήματα στην Τουρκία», υπενθυμίζει η Gonul Tol του Middle East Institute. «Οι οργανώσεις που συνδέονται με (τους μαχητές του κουρδικού κινήματος) PKK θα γίνονταν πιο ενεργές», εκτιμά.
Οι προκλήσεις θα ήταν παρόμοιες για το Ισλαμαμπάντ που δήλωσε χθες, Πέμπτη, ότι ένα «σταθερό και ειρηνικό Ιράν, χωρίς εσωτερικά προβλήματα, είναι προς το συμφέρον του Πακιστάν».
Αμερικανικά πλήγματα «θα είχαν αποσταθεροποιητικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή, και το Πακιστάν θα μπορούσε να επηρεαστεί ιδιαίτερα», εκτιμά στο Γαλλικό Πρακτορείο η αναλύτρια και πρώην διπλωμάτης Malleeha Lodhi. «Κάθε χώρος εκτός του ελέγχου της κυβέρνησης κοντά στα σύνορα θα ενίσχυε τους ακτιβιστές της ασταθούς επαρχίας του Βαλουτσιστάν και θα συνιστούσε σοβαρή απειλή για την ασφάλειά του».
Κατακόρυφη αύξηση μεταναστευτικών ροών
Μερικές γειτονικές χώρες φοβούνται επίσης σημαντικές πληθυσμιακές μετακινήσεις ή μια συρροή προσφύγων όπως αυτήν που είχε βιώσει η Τουρκία κατά τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία.
«Το σοκ θα ήταν αναμφίβολα πολύ πιο ισχυρό, με δεδομένο το μέγεθος της χώρας, τον πληθυσμό της, την ετερογένεια» του Ιράν, ενός γίγαντα 92 εκατομμυρίων κατοίκων προερχόμενων από πολλές εθνότητες, παρατηρεί ο Sinan Ulgen του Carnegie Europe.
«Η Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν, η Αρμενία φοβούνται ιδιαίτερα γιατί θα ήταν χώρες προορισμού» εκτιμά ο Ρώσος αναλυτής Nikita Smagin με έδρα το Μπακού. Και γι‛ αυτές τις δύο τελευταίες χώρες, που είναι μεσαίου μεγέθους, αυτό «θα μπορούσε εύκολα να απειλήσει τη σταθερότητά τους».
Κρίση στο Ιράν: Ο Παχλαβί ζητά στήριξη των διαδηλωτών από το εξωτερικό για να ανατραπεί το καθεστώς
Την ίδια ώρα, ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί που ανετράπη με την Ιρανική Επανάσταση το 1979, ζήτησε την Παρασκευή τη στήριξη από χώρες του εξωτερικού προς τους διαδηλωτές που επιδιώκουν την ανατροπή του καθεστώτος της Τεχεράνης.
Ζητώντας την άσκηση πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης στην Τεχεράνη κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που έδωσε στην Ουάσινγκτον, ο 65χρονος Παχλαβί υποστήριξε ότι «μεγάλα τμήματα» του ιρανικού στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας του έχουν την πίστη τους σε αυτόν και ότι βρίσκεται σε μοναδική θέση για να εξασφαλίσει μια σταθερή μετάβαση για τη χώρα
Το Reuters σημειώνει πως ο Παχλάβι επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο στο μέλλον του Ιράν, παρόλο που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα εξέφρασε αβεβαιότητα σχετικά με την ικανότητά του να συγκεντρώσει υποστήριξη εντός της χώρας.
«Ο ιρανικός λαός αναλαμβάνει αποφασιστική δράση στο έδαφος. Τώρα είναι η ώρα για τη διεθνή κοινότητα να τον υποστηρίξει πλήρως» ανέφερε ο Παχλάβι.
Η αντιπολίτευση του Ιράν είναι κατακερματισμένη μεταξύ αντίπαλων ομάδων και ιδεολογικών φατριών - συμπεριλαμβανομένων των μοναρχικών που υποστηρίζουν τον Παχλάβι - και φαίνεται να έχει ελάχιστη οργανωμένη παρουσία εντός της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα να παρέμβει για να υποστηρίξει τους διαδηλωτές στο Ιράν, όπου χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια της καταστολής των διαδηλώσεων κατά της κληρικής εξουσίας.
Οι έξι προτάσεις
Ο Παχλαβί ανέφερε ότι ζητά από τη διεθνή κοινότηα«να κάνει έξι πράγματα»:
Να προστατεύσει τον ιρανικό λαό, αποδυναμώνοντας την ικανότητα του καθεστώτος για καταστολή, όπως για παράδειγμα, με τη στοχοποίηση της ηγεσίας της Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς και της υποδομής διοίκησης και ελέγχου της.
Να ασκήσει και να διατηρήσει τη μέγιστη οικονομική πίεση στο καθεστώς.
Να επιτρέψει την απεριόριστη πρόσβαση στο Διαδίκτυο.
Να απελάσει τους Ιρανούς διπλωμάτες από τις πρωτεύουσες και να αναλάβει νομικές ενέργειες κατά των υπευθύνων για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Να απαιτήσει την άμεση απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων.
Να προετοιμαστεί για μια δημοκρατική μετάβαση στο Ιράν, με τη δέσμευση να αναγνωρίσετε μια νόμιμη μεταβατική κυβέρνηση όταν έρθει η στιγμή.
