Ειδικότερα, όπως αναφέρει το Reuters, στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε σε κάστρο του Βελγίου, οι ηγέτες του μπλοκ τόνισαν τον επείγοντα χαρακτήρα των μέτρων και συμφώνησαν να επιταχύνουν την ολοκλήρωση μιας ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων, να επανεξετάσουν τους κανόνες συγχωνεύσεων ώστε να δημιουργηθούν ευρωπαϊκοί «πρωταθλητές», να διευκολύνουν τη δημιουργία και την ανάπτυξη επιχειρήσεων και να μειώσουν τη γραφειοκρατία, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους της ΕΕ.
«Μία Ευρώπη, μία αγορά… αυτή είναι η φιλοδοξία μας», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι η Κομισιόν θα αντιμετωπίσει και τα πρόσθετα επίπεδα νομοθεσίας που επιβάλλουν τα κράτη-μέλη κατά την εφαρμογή των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Μια Ευρώπη «δύο ταχυτήτων»
Κορυφαίοι ηγέτες της ΕΕ εμφανίζονται έτοιμοι να αμφισβητήσουν ένα διαχρονικό «ταμπού» της Ένωσης: την αρχή ότι όλα τα κράτη-μέλη πρέπει να προχωρούν μαζί.
Στην άτυπη σύνοδο στο κάστρο Άλντεν Μπίεζεν στο Βέλγιο, διαμορφώθηκε προσεκτική στήριξη στην ιδέα ότι ορισμένες μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να υλοποιηθούν από μικρότερη ομάδα χωρών.
Όπως αναφέρει το Politico, με άλλα λόγια, η Ευρώπη ίσως χρειαστεί πολλαπλές ταχύτητες για να προχωρήσει — χωρίς να περιμένει και τα 27 κράτη-μέλη. «Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, υπέρμαχος της πολυταχύτητας.
Η ιδέα βρήκε υποστήριξη από ηγέτες όπως της Γερμανίας, της Γαλλίας και του Βελγίου, σηματοδοτώντας μετατόπιση στη σκέψη της ΕΕ.
«Υπό πίεση μπορούμε να μετακινήσουμε βουνά», δήλωσε, μεταξύ άλλων, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Μάλιστα, η συζήτηση περί «Ευρώπης δύο ταχυτήτων» ενδέχεται να λειτουργήσει ως πίεση για όσους φοβούνται ότι θα μείνουν εκτός.
Επιταχύνονται οι διαδικασίες
Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει τον Μάρτιο σχέδιο για την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς των 450 εκατομμυρίων καταναλωτών, με στόχο οι ηγέτες να συμφωνήσουν σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Στο πλαίσιο αυτό θα εξεταστεί και η δυνατότητα προτίμησης ευρωπαϊκών προϊόντων στις δημόσιες προμήθειες σε στρατηγικούς τομείς, δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Η ανάπτυξη της ΕΕ υστερεί διαχρονικά έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας, ενώ η παραγωγικότητα και η καινοτομία — ιδίως στην Τεχνητή Νοημοσύνη — παραμένουν χαμηλότερες. Παράλληλα, η Ένωση πιέζεται από δασμούς και εξαγωγικούς περιορισμούς των παγκόσμιων ανταγωνιστών της.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δράσει γρήγορα και αποφασιστικά», δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς.
Ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων
Για την επιτάχυνση των επενδύσεων, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Επιτροπή θα προωθήσει την καθυστερημένη ένωση κεφαλαιαγορών, η οποία θα επιτρέψει να διοχετευθούν στην οικονομία της ΕΕ περίπου 10 τρισεκατομμύρια ευρώ αποταμιεύσεων που σήμερα παραμένουν σε τραπεζικούς λογαριασμούς.
«Συμφωνήσαμε να ολοκληρώσουμε την πρώτη φάση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων έως τον Ιούνιο», είπε, διευκρινίζοντας ότι αυτή περιλαμβάνει ενοποίηση αγορών, εποπτεία και τιτλοποίηση.
Εάν δεν είναι δυνατή η ταχεία πρόοδος και με τα 27 κράτη-μέλη, το σχέδιο θα προχωρήσει με μικρότερη ομάδα τουλάχιστον εννέα χωρών.
Θα υπάρξει κοινή δράση;
Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα κράτη-μέλη μπορούν να υπερβούν τα εθνικά συμφέροντα και να εφαρμόσουν κοινό σχέδιο δράσης. Αν και όλοι επιθυμούν μια πιο ανταγωνιστική Ευρώπη, διαφωνούν εδώ και χρόνια σε ζητήματα όπως η έκδοση κοινών ευρωομολόγων ή οι τρόποι μείωσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε τις αποφάσεις «καθοριστικής σημασίας», ενώ οι ηγέτες τόνισαν διαδοχικά την ανάγκη άμεσης δράσης.
«Μοιραζόμαστε το ίδιο αίσθημα επείγοντος. Πρέπει να επιταχύνουμε. Δεχόμαστε πιέσεις από τον ανταγωνισμό, μερικές φορές αθέμιτο, και από τους δασμούς», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν.
Αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους
Πολλοί ηγέτες υπογράμμισαν, επίσης, ότι η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει το υψηλό ενεργειακό κόστος, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία πληρώνει τιμές ηλεκτρικής ενέργειας υπερδιπλάσιες από εκείνες στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Παρότι δεν ελήφθησαν αποφάσεις, η Επιτροπή θα παρουσιάσει επιλογές στη σύνοδο κορυφής του Μαρτίου, όπως το αν θα συνεχιστεί το σύστημα κατά το οποίο η ακριβότερη πηγή ενέργειας — συνήθως το φυσικό αέριο — καθορίζει τη συνολική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, η φον ντερ Λάιεν υπερασπίστηκε το σύστημα εμπορίας εκπομπών (ETS), υποστηρίζοντας ότι προσφέρει σαφή οφέλη και διαθέτει μηχανισμούς σταθεροποίησης για την αποφυγή υπερβολικών αυξήσεων τιμών σε δύσκολες οικονομικές συνθήκες.
Politico: Νέος βιομηχανικός νόμος της ΕΕ - Πιο κοντά οι σύμμαχοι και στο περιθώριο η Κίνα
Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το άνοιγμα των δημόσιων προμηθειών σε «έμπιστους εταίρους» και την επιβολή αυστηρότερων περιορισμών στις κινεζικές επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς, σύμφωνα με προσχέδιο του νέου Νόμου Βιομηχανικής Επιτάχυνσης (IAA) που δημοσίευσε το Politico, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας απέναντι στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Συγκεκριμένα, εταίροι ελεύθερου εμπορίου όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία αναμένεται να ανακουφιστούν, καθώς το προσχέδιο του IAA προβλέπει έναν ορισμό του «Made in EU» που περιλαμβάνει και «έμπιστους εταίρους».
Οι Βρυξέλλες θέλουν παράλληλα να υψώσουν υψηλότερο φραγμό στις επενδύσεις από την Κίνα, επιβάλλοντας ανώτατο όριο στις άμεσες ξένες επενδύσεις από χώρες που κυριαρχούν σε έναν συγκεκριμένο παγκόσμιο βιομηχανικό κλάδο.
Η διαρροή του νομοσχεδίου συνέπεσε με άτυπη σύνοδο ηγετών της ΕΕ στο Βέλγιο, όπου συζητήθηκαν τρόποι αντιστροφής της βιομηχανικής παρακμής της Ευρώπης απέναντι στην εξαγωγική κυριαρχία της Κίνας και την τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ.
Οι ηγέτες κατέληξαν σε μια μορφή συναίνεσης σε τομείς όπως η έννοια της ευρωπαϊκής προτίμησης, δείχνοντας διάθεση να εξετάσουν τι μπορεί να σημαίνει και πού μπορεί να χρειαστεί, σύμφωνα με πρόσωπο που ενημερώθηκε για τις συνομιλίες.
Η συνάντηση εγκαινίασε έναν έντονο μήνα πολιτικών διεργασιών για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ και του ενιαίου της χώρου αγοράς, με το IAA να αναμένεται στις 25 Φεβρουαρίου και τους ηγέτες να συναντώνται ξανά σε επίσημη σύνοδο κορυφής στις 19-20 Μαρτίου.
Σημειώνεται ότι, το τελευταίο προσχέδιο του IAA, έκτασης 96 σελίδων, διευρύνει τον ορισμό της ευρωπαϊκής προτίμησης όπως θα εφαρμόζεται στις δημόσιες προμήθειες και σε άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από τους φορολογούμενους σε ενεργοβόρες βιομηχανίες, τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών και τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρεί να καθησυχάσει τους φόβους φιλικών εμπορικών εταίρων για ένα σενάριο «οχυρωμένης Ευρώπης».
Το πεδίο του Made in EU θα πρέπει να περιλαμβάνει περιεχόμενο προερχόμενο από την ΕΕ και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, ο οποίος περιλαμβάνει τη Νορβηγία, την Ισλανδία και το Λιχτενστάιν. Το προσχέδιο αφήνει επίσης ανοιχτή την πόρτα σε «έμπιστους εταίρους», των οποίων η παραγωγή «θα πρέπει να θεωρείται ισοδύναμη με περιεχόμενο προέλευσης Ένωσης».
