Κορυφαίοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν την ετήσια σύνοδο κορυφής των παγκόσμιων ελίτ αυτή την εβδομάδα ως βάση για την αποτροπή μιας ταχέως αναπτυσσόμενης κρίσης που έχει θέσει την ήπειρο σε συναγερμό — και ενδέχεται πλέον να απειλήσει την επιβίωση της επταετούς συμμαχίας της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως δήλωσαν στο CNN τρία άτομα που είναι εξοικειωμένα με τις συζητήσεις.
Αυτή η πίεση από τους συμμάχους έρχεται σε μια στιγμή που ακόμη και ορισμένοι από τον κύκλο του Τραμπ έχουν εκφράσει ιδιωτικά τις ανησυχίες τους για τη ρητορική του προέδρου και έχουν αναζητήσει μια διέξοδο.
Βραχυπρόθεσμα, η επείγουσα προσπάθεια των Ευρωπαίων στοχεύει στην αποκλιμάκωση των εντάσεων μετά την υπόσχεση του Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς σε οποιονδήποτε σύμμαχο αντιταχθεί στην προσπάθειά του για «πλήρη και απόλυτο έλεγχο» της Γροιλανδίας. Αλλά πρόκειται επίσης για μια προσπάθεια να αποσπάσει γενικά την προσοχή του προέδρου από την εκστρατεία του για το δανικό έδαφος.
Μεταξύ των επιλογών στις οποίες έχουν επικεντρωθεί οι σύμβουλοι του Τραμπ και οι δυτικοί διπλωμάτες είναι η επέκταση των υφιστάμενων συνθηκών που επιτρέπουν στις ΗΠΑ να εγκαταστήσουν στρατιωτικές βάσεις και άλλους πόρους στο νησί, καθώς και η προσθήκη εμπορικών και οικονομικών συμφωνιών. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα περιελάμβανε κάποια τελετή υπογραφής που θα επέτρεπε στον πρόεδρο να επιδείξει ένα επίτευγμα, σύμφωνα με άτομα που είναι εξοικειωμένα με το θέμα.
Μια άλλη επιλογή που έχει συζητηθεί είναι η υπαγωγή της Γροιλανδίας σε μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, η οποία θα της επέτρεπε να διατηρήσει το τρέχον καθεστώς της, παρέχοντας παράλληλα στις ΗΠΑ διευρυμένη πρόσβαση σε θέματα ασφάλειας σε αντάλλαγμα για οικονομική βοήθεια. Το Παλάου, οι Νήσοι Μάρσαλ και οι Ομόσπονδες Πολιτείες της Μικρονησίας υπάγονται σε μια τέτοια συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Το «Συμβούλιο Ειρήνης»
Στο Φόρουμ του Νταβός ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να παρουσιάσει παράλληλα την αμφιλεγόμενη πρόταση που προωθεί για το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης». Το σχήμα αυτό είχε αρχικά επισήμως αναγγελθεί ως εποπτικό όργανο της ανοικοδόμησης της Λωρίδας της Γάζας, ωστόσο ο καταστατικός χάρτης και οι προσκλήσεις συμμετοχής σε πάνω από 60 χώρες υποδεικνύουν πολύ ευρύτερες φιλοδοξίες του Αμερικανού προέδρου. «Βλέπει» την αποστολή του «Συμβουλίου Ειρήνης» να εκτείνεται σε παγκόσμιες συγκρούσεις, με την επιδίωξη ουσιαστικά να λειτουργήσει ως ανταγωνιστική δομή έναντι των Ηνωμένων Εθνών ή υποκατάστατό τους - πρόθεση που επιβεβαίωσε άλλωστε και ο ίδιος ο Τραμπ πριν αναχωρήσει για το Νταβός.
Οι όροι συμμετοχής στο «Συμβούλιο Ειρήνης» περιλαμβάνουν οικονομικά κριτήρια: οι χώρες που θέλουν μόνιμη θέση πρέπει να καταβάλουν μέχρι και 1 δισεκατομμύριο δολάρια, ενώ άλλες μπορούν να συμμετέχουν με προσωρινές θητείες χωρίς ανάλογη συνεισφορά, κάτι που έχει προκαλέσει κριτική και ερωτήματα για τη νομιμότητα και τον χαρακτήρα του προωθούμενου οργανού. Η προεδρία του «οργανισμού» αποδίδεται στον Ντόναλντ Τραμπ σχεδόν ισοβίως. Μόνο ο ίδιος θα μπορεί να προσκαλεί ή να απομακρύνει μέλη, να ελέγχει την ημερήσια διάταξη και να εγκρίνει τελικά όλες τις αποφάσεις, διαθέτοντας ουσιαστικά δικαίωμα βέτο.
Η πρόταση αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις, αμφισβήτηση έως ανοιχτή απόρριψη από ευρωπαϊκές χώρες, επικρίνεται επίσης ανοιχτά από το Ισραήλ, λόγω της πρόσκλησης συμμετοχής στην Τουρκία και το Κατάρ, ενώ δείχνει να βρίσκει απήχηση σε κύκλους προσκείμενους στο Κρεμλίνο. Η Γαλλία έχει ήδη απορρίψει τη συμμετοχή, με αξιωματούχους να καταγγέλλουν ότι το «Συμβούλιο Ειρήνης» υπονομεύει τον ρόλο του ΟΗΕ. Η απάντηση του Τραμπ ήταν άμεση: απείλησε με δασμούς 200% στο γαλλικό κρασί εάν δεν μετάσχει ο Εμανουέλ Μακρόν.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, οι προσκλήσεις για συμμετοχή στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίζονται στους παραδοσιακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά εκτείνονται σε ένα ετερόκλητο φάσμα κρατών, γεγονός που εντείνει τους προβληματισμούς για τον χαρακτήρα και τις επιδιώξεις του νέου οργάνου. Μεταξύ των χωρών που έχουν λάβει πρόσκληση περιλαμβάνονται στενοί σύμμαχοι της Ουάσινγκτον, όπως ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σαουδική Αραβία και η Ιαπωνία, αλλά και ευρωπαϊκά κράτη-κλειδιά. Παράλληλα, έχουν προσκληθεί χώρες όπως η Ρωσία και η Λευκορωσία, επιλογή που ερμηνεύεται από Ευρωπαίους διπλωμάτες ως ένδειξη ότι το Συμβούλιο δεν σχεδιάζεται ως συμμαχικό όργανο, αλλά ως μηχανισμός στον οποίο η Ουάσινγκτον θα επιδιώκει να συγκεντρώνει γύρω της κράτη με διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες ατζέντες.
Η σύνθεση αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς θεωρείται ότι αποδυναμώνει περαιτέρω τους καθιερωμένους πολυμερείς θεσμούς και ενισχύει μια λογική επιλεκτικής νομιμοποίησης, όπου η συμμετοχή εξαρτάται από την πολιτική εγγύτητα προς τον Αμερικανό πρόεδρο. Μέχρι στιγμής, θετική ανταπόκριση έχουν δώσει ελάχιστοι ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, γεγονός που υπογραμμίζει την πολιτική φόρτιση της πρωτοβουλίας.
