makedonikanea.gr logo
makedonikanea.gr logo

«Η μεγάλη επιστροφή» της χώρας και η ανάκτηση της αξιοπιστίας - Τα διδάγματα της κρίσης μέσα από το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη

Ακούστε το άρθρο 8'
13.02.2026 | 21:14
Ενημερώθηκε 13.02.2026 | 23:50
Κρίσιμα διδάγματα για το μέλλον που απορρέουν από τα δύσκολα χρόνια που βίωσε η χώρα όταν βρέθηκε στο «χείλος της αβύσσου», προκύπτουν μέσα από το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη την περίοδο 2019-2024.

Αυτά τα διδάγματα ανέδειξαν στη διάρκεια εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, ο πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μαργαρίτης Σχοινάς και η πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) Λουκία Σαράντη, καθώς και ο συγγραφέας, Αλέξης Πατέλης.

«Πραγματικά δεν μπορεί κανείς να καταλάβει την αξία της μεγάλης επιστροφής αν δεν ξεκινήσει από την απαξία που την προκάλεσε. Δηλαδή, τι προκάλεσε την ανάγκη για τη μεγάλη επιστροφή», είπε ο κ. Σχοινάς υπενθυμίζοντας «αυτά που μας συνέβησαν τα δύσκολα χρόνια, όταν πραγματικά η χώρα βρέθηκε στο χείλος της αβύσσου», αντιμέτωπη «με την πολύ υπαρκτή πιθανότητα να τεθεί εκτός Ευρωζώνης». Αν αυτό (σ.σ. η έξοδος από το ευρώ) συνέβαινε «θα ήταν μια ιστορική εθνική αποτυχία, θα μας πήγαινε πίσω δεκαετίες, θα παρέλυε την πολιτική, τη θεσμική, την οικονομική ζωή του τόπου». Και αυτές «οι ''μαύρες'' στιγμές, τις οποίες είχα το θλιβερό προνόμιο να ζήσω από πρώτο χέρι, πρέπει να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Δεν νομίζω ότι αυτά τα πράγματα πρέπει να τα ''σκουπίσουμε'' κάτω από το χαλί και να τα ξεχάσουμε. Είναι σημαντικό να τα θυμόμαστε».

 

 

Ο κ. Σχοινάς υπενθύμισε ότι εκείνη την περίοδο (σ.σ. της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ) η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα μετά την Γκάμπια που δεν πλήρωσε μια δόση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από το οποίο είχε δανειστεί. Ήταν, δε, αντικείμενο ενός σχεδίου της Επιτροπής, γνωστό πια ως σχέδιο Β, το οποίο ήταν φτιαγμένο για να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο μιας Ελλάδας εκτός ευρώ».

Το βιβλίο, σύμφωνα με τον κ. Σχοινά, «πατάει σε δύο σανίδια: Το πρώτο σανίδι είναι η ακλόνητη βούληση των Ελλήνων να δεχθούν αυτή την ιστορική μείωση του εισοδήματός του όταν η χώρα έχασε το 25% του πλούτου της στα χρόνια της προσαρμογής. Χωρίς αυτές τις ιστορικές θυσίες δεν πιστεύω να ήταν εύκολα τα υπόλοιπα. Και το δεύτερο σανίδι στη μεγάλη επιστροφή είναι φυσικά μια ομάδα ανθρώπων, δύο τους οποίους κάθονται στα αριστερά μου (σ.σ. Άκης Σκέρτσος και Αλέξης Πατέλης), οι οποίοι πολύ νωρίς και συνολικά είχαν χαρτογραφήσει, σε απελπιστικό βαθμό λεπτομέρειας, όλα όσα χρειάζονταν να γίνουν για το ελληνικό come back». Ο κ. Σχοινάς υπογράμμισε ακόμη πως η μεγάλη επιστροφή δεν θα ήταν δυνατή χωρίς «έναν Πρωθυπουργό» ο οποίος πίστεψε στη συνολική ανάταξη της χώρας.

Έχει κοντά ποδάρια ο λαϊκισμός

 

Τα διδάγματα μετά από όσα περάσαμε είναι μάλλον απλά, σύμφωνα με τον κ. Σχοινά. «Η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα που έπεσε στα δίχτυα του λαϊκισμού» αλλά ήταν και η πρώτη χώρα που τον νίκησε. Ο λαϊκισμός, λοιπόν, «μπορεί να αρέσει παροδικά, μπορεί να σαγηνεύει, μπορεί να υπόσχεται λύσεις, ότι θα ανοίξουν ουρανοί, θα πέσουν άγγελοι, θα κατεβάζουν τσουβάλια με ευρώ. Αλλά στην πράξη ο λαϊκισμός έχει κοντά ποδάρια». 

Το μέτωπο της λογικής να κερδίσει το μέτωπο της κηραλοιφής

 

Καταλήγοντας στην ομιλία του ο Μαργαρίτης Σχοινάς αναφέρθηκε και στο διακύβευμα των επικείμενων εθνικών εκλογών όπου η λογική θα αναμετρηθεί με τον λαϊκισμό. «Για μένα η απάντηση είναι σαφής: Πρέπει και πάλι το μέτωπο της λογικής να κερδίσει το μέτωπο της κηραλοιφής μιας και είμαστε εδώ στη Θεσσαλονίκη», είπε με νόημα ο κ. Σχοινάς ο οποίος μίλησε και για τη Θεσσαλονίκη η οποία βρίσκεται, επίσης, «σε μια φάση ανάπτυξης σε μια φάση επιστροφής». Ο πρώην αντιπρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε πεπεισμένος πως «η Θεσσαλονίκη είναι ένα υποπαράδειγμα της μεγάλης επιστροφής», παραπέμποντας όχι μόνο στις υποδομές που κατασκευάζονται και στις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα αλλά και στο επιχειρηματικό δυναμικό του νομού. «Η Θεσσαλονίκη είναι ένα success story, μια ιστορία επιτυχίας», είπε ο κ. Σχοινάς και ανέφερε το παράδειγμα της BETA CAE Systems η οποία με έδρα στο Κάτω Σχολάρι -ένα μικρό χωριό στην περιφέρεια της Θεσσαλονίκης-   έγινε η πρώτη ελληνική εταιρία που «σήκωσε» 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ από την παγκόσμια αγορά.

 

 

«Πολυτραυματίας» στη ΜΕΘ

 

«Η Ελλάδα βγαίνοντας από τη βαθιά οικονομική κρίση ήταν κρίση ‘’πολυτραυματίας’’. Ήμασταν στη ΜΕΘ για πολλά χρόνια και καταφέραμε όχι μόνο να αντιμετωπίσουμε με επάρκεια και αποτελεσματικότητα αυτήν την κρίση, αλλά καταφέραμε να αναπτυσσόμαστε τελικά ταχύτερα από τις υπόλοιπες πολύ ισχυρότερες οικονομίες», είπε ο Άκης Σκέρτσος περιγράφοντας τις προσπάθειες της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και του Κυριάκου Μητσοτάκη να διαχειριστεί τις πληγές που άφησε η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ αλλά και τις νέες κρίσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει όπως η πανδημία, η υβριδική επίθεση στον Έβρο και η ενεργειακή κρίση. «Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ένα όραμα για τη χώρα. Το όραμα του είναι η χώρα να πάει πιο μπροστά, πιο ψηλά, να κατακτήσει τον διεθνή σεβασμό, να επιλύσει μακροχρόνιες αδυναμίες και αναχρονισμούς, που τη συνοδεύουν εδώ και δεκαετίες και που καμιά κυβέρνηση του παρελθόντος δεν κατάφερε καν να αρθρώσει ως πρόβλημα πόσο μάλλον να το αγγίξει και να το λύσει. Κι έχει και το σχέδιο για να το πετύχει αυτό», είπε χαρακτηριστικά ο υπουργός Επικρατείας και πρόσθεσε: «Δεν είναι τέλειο αυτό το σχέδιο, γίνονται πολλές φορές και λάθη, αλλά το σχέδιο αυτό μας έχει φέρει 6,5 χρόνια, από την ανάληψη της διακυβέρνησης το 2019, στο να έχουμε μια οικονομία η οποία τα πηγαίνει καλύτερα από την υπόλοιπη ευρωπαϊκή οικονομία». 

Συνύπαρξη δεξιών πατριωτών και κεντρώων μεταρρυθμιστών

 

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Σκέρτσος στις προτεραιότητες της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού για την πάταξη της φοροδιαφυγής, την προώθηση μεταρρυθμίσεων και τη μείωση των ανισοτήτων στη χώρα. Μίλησε μως και για άλλες τολμηρές επιλογές του Κυριάκου Μητσοτάκη όπως την πολιτική διεύρυνση. «Επέλεξε να κυβερνήσει από το πολιτικό κέντρο», είπε προσθέτοντας πως επέλεξε «τη συνύπαρξη δεξιών πατριωτών και κεντρώων μεταρρυθμιστών. Μια συνύπαρξη, επίσης, πολιτικών αιρετών προσώπων με τεχνοκρατικά πρόσωπα. Είναι κάτι που πρέπει να το λέμε και δεν πρέπει να ντρεπόμαστε γι αυτό. Αυτό είναι που έχει διαφοροποιήσει αυτή την κυβέρνηση και της έχει δώσει τη δυνατότητα να λειτουργεί με πραγματισμό, ρεαλισμό, αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα. Κι αυτό είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα του Κυριάκου Μητσοτάκη, σε σχέση με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης. Γι αυτό και δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σήμερα αντιπολίτευση. Διότι εξαντλούνται στο να δαιμονοποιούν τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αντί να μελετήσουν και να καταλάβουν γιατί ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταφέρει να στέκεται ανθεκτικός επί δέκα χρόνια στην πρώτη θέση, δημοσκοπικά και εκλογικά, και να διαχειρίζεται με αποτελεσματικότητα την κάθε κρίση και απειλή».

Αναφερόμενος στο βιβλίο του Αλέξη Πατέλη ο κ. Σκέρτσος το χαρακτήρισε εγχειρίδιο «εθνικής αυτογνωσίας και σύγχρονου πατριωτισμού» για το τι σημαίνει να προσφέρεις στην πατρίδα χωρίς να ζητάς ανταλλάγματα. Εϊναι, είπε, ένα εκλαϊκευμένο εγχειρίδιο οικονομικής πολιτικής που εξηγεί πώς ανακτάται η εμπιστοσύνη στην οικονομία και την πολιτική. Κυρίως όμως, «είναι μια “άγκυρα μνήμης”  για το τι συνέβη πριν από δέκα χρόνια», ποιες ήταν οι λαϊκιστικές δυνάμεις, «που υποσχέθηκαν τον ουρανό με τα άστρα και τελικά μας έφεραν ένα τρίτο επαχθέστερο Μνημόνιο. Είναι πολύ πιθανό αυτές οι σειρήνες του λαϊκισμού να ξαναφουντώσουν, ειδικά σε περιόδους που φαίνεται κάπως ότι έχουμε κατακτήσει μια σχετική κανονικότητα».

Success story για όλη την ΕΕ

 

«Είναι ένα βιβλο που πρέπει να διαβαστεί από όλους τους Έλληνες», είπε στις δηλώσεις της η Λουκία Σαράντη καθώς πρέπει όλοι να μάθουν πώς «από την πτώσχευση φτάσαμε σε αυτήν την επιστοφή» και στο σημείο η χώρα μας να αποτελεί ένα «σχεδόν success story για την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση».

 

 

Επίσης η πρόεδρος του ΣΒΕ τόνισε πως «τίποτα δεν είναι δεδομένο» και ότι «οι ισορροπίες είναι εύθραστες». Πρέπει, λοπόν, «να προσπαθήσουμε όλοι να κρατήσουμε την οικονομία μας σταθερά και ψηλά».

 

 

Η Ελλάδα μπορεί

 

Στις δηλώσεις του ο κ. Πατέλης χαρακτήρισε μεγάλη εθνική επιτυχία τη «μεγάλη επιστροφή της χώρας μας στη διεθνή αξιοπιστία». Και πρόσθεσε: «Ποιος το φανταζόταν για παράδειγμα πριν από 10 χρόνια ότι σήμερα πρόεδρος του Eurogroup θα ήταν Έλληνας;». Όσο για το μήνυμα του βιβλίου, αυτό συμπυκνώνεται στα εξής: «Η Ελλάδα μπορεί. Κοιτάει πάλι μπροστά με σχέδιο και θέληση. Η χώρα μπορεί να πετυχαίνει στόχους», ενώ «ξεπέρασε μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις που έχει περάσει οποιαδήποτε χώρα εν καιρώ ειρήνης».

 

Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Πατέλης τόνισε: «Πατριωτισμός δεν είναι οι κορώνες, και τα μεγάλα λόγια. Δεν είναι ούτε το “go back κ. Μέρκελ, go back κύριε Σόιμπλε”, όπως έλεγε ο κ. Τσίπρας, ούτε να καπηλεύεσαι τα εθνικά σύμβολα με κραυγές και διαρκείς επικλήσεις στο ένδοξο παρελθόν μας, όπως κάνει η ακροδεξιά. Πραγματικός πατριωτισμός είναι να βοηθάς τη χώρα σου ουσιαστικά να γίνει πιο ισχυρή. Είναι να συμβάλεις με πράξεις για μια Ελλάδα πιο δυνατή και πιο υπερήφανη».

Στην εκδήλωση για την παορυσίαση του βιβλιου του Αλέξη Πατέλη «Η Μεγάλη Επιστροφή: Ο δρόμος για την αξιοπιστία της Ελλάδας», που πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Μανόλης Αναγνωστάκης του Δημαρχιακού Μεγάρου Θεσσαλονίκης παραβρέθηκαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της επιχειρηματικής κοινότητας και του Πολιτισμού.

Το βιβλίο

 

Το βιβλίο του Αλέξη Πατέλη «Η μεγάλη επιστροφή» που βρίσκεται ήδη στην τρίτη του ανατύπωση, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος και είναι διαθέσιμο στα βιβλιοπωλεία και στον ιστότοπο epbooks.gr Ο Αλέξης Πατέλης Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού (2019 -2024), αφηγείται εκ των έσω τη «μεγάλη επιστροφή» της Ελλάδας: από τα capital controls και τη διεθνή αμφισβήτηση, μια ανάσα από τον διεθνή εξοστρακισμό, μέχρι την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Με σκηνές πίσω από κλειστές πόρτες σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη και Νταβός, αποτυπώνει το παρασκήνιο μιας διαδρομής που μας έκανε και πάλι υπερήφανους για την Ελλάδα στο εξωτερικό. Μέσα στην πανδημία, τις διεθνείς αναταράξεις και φυσικές καταστροφές, ο αναγνώστης παρακολουθεί τη σταδιακή αλλαγή της εικόνας της χώρας από διεθνή παρία σε αξιόπιστο προορισμό επενδύσεων.

Ένα βιβλίο για τις ιδέες, τους ανθρώπους, τα σωστά και τα λάθη που διαμόρφωσαν μια ιστορική πενταετία· και μια μαρτυρία για το πώς οι αγορές πείθονται μέσα από σταθερή συνέπεια. Χωρίς εξωραϊσμούς, αλλά με την πεποίθηση ότι «η Ελλάδα μπορεί», αυτή είναι η συγκλονιστική ματιά ενός τεχνοκράτη ο οποίος έζησε από μέσα ιστορικά γεγονότα – και απαντά στο ερώτημα που τέθηκε από τον διεθνή τύπο: «Πώς τα καταφέρατε;» 

Δέσποινα Ιωαννίδου

Tελευταίες Ειδήσεις