Όπως επισημαίνουν στα Μακεδονικά Νέα, εκτιμούν ότι θα αποτελέσει σημαντικό «ανάχωμα» συγκράτησης των τιμών, «φρένο» στις τάσεις αισχροκέρδειας από όσους αναπτύσσονται, ωστόσο, τονίζουν ότι ως μέτρο θα πρέπει να λαμβάνει σοβαρά υπόψιν την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.
Τι περιλαμβάνουν τα μέτρα του πλαφόν
Πιο αναλυτικά, η κυβέρνηση ως απάντηση απέναντι στο επερχόμενο κύμα ανατιμήσεων και των φαινομένων αισχροκέρδειας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, μετά και την εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου, επέβαλε πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους, σε καύσιμα, τρόφιμα και βασικά είδη διαβίωσης, έως τις 30 Ιουνίου του 2026.
Τα επιβληθέντα μέτρα περιλαμβάνουν τις εξής ρυθμίσεις: Οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, που προμηθεύουν τα πρατήρια λιανικής, απαγορεύεται να επιβάλλουν στη τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και σε αυτή του πετρελαίου κίνησης diesel, ποσό μεγαλύτερο των 5 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο, σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.
Παράλληλα, τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων, απαγορεύεται να επιβάλλουν επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες χονδρικής εμπορίας, ποσό μεγαλύτερο των 12 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο, κατά την πώληση προς τους καταναλωτές, δηλαδή στην αντλία.
Επίσης, από την έναρξη ισχύος της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, δεν θα μπορεί κανείς να πωλεί ένα προϊόν με μεγαλύτερο μεικτό περιθώριο ποσοστό κέρδους ανά κωδικό από αυτό που είχε αυτός ο κωδικός, αυτό το προϊόν κατά μέσο όρο το 2025. Το μέτρο αυτό ισχύει καταρχήν ως 30 Ιουνίου. Τα πρόστιμα παραβίασης του συγκεκριμένου μέτρου φτάνουν στα 5 εκατ. ευρώ ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα στην οποία σημειώθηκε η αθέμιτη κερδοφορία. Το μέτρο αφορά, τη βιομηχανία τροφίμων το χονδρεμπόριο, τα σούπερ μάρκετ και τις εμπορικές εταιρείες που διακινούν αυτά τα προϊόντα.
Θετική η πρώτη ανάγνωση του μέτρου επιβολής πλαφόν
Σε μια πρώτη προσπάθεια ανάγνωσης της υποδοχής του μέτρου της επιβολής πλαφόν, από τους επιχειρηματίες των κλάδων στους οποίους θα εφαρμοστεί, τα Μακεδονικά Νέα συνομίλησαν με εκπροσώπους αυτών, με την πρώτη αντίδραση να είναι θετική απέναντι στους στόχους που έχουν τεθεί. Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Πιερίας και ιδιοκτήτης της αλυσίδας σούπερ μάρκετ Πίτσιας Α.Ε. κ. Κώστας Πίτσιας, το μέτρο του πλαφόν όπως έχει αποδειχθεί και στο παρελθόν, λειτουργεί ως βάση για την συγκράτηση των τιμών. Πιο συγκεκριμένα ανάφερε: «Το μέτρο του πλαφόν έχει ξαναληφθεί από τη κυβέρνηση και λειτουργεί ως βάση για συγκράτηση των τιμών. Στον κλάδο μας μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ανατιμήσεις».
Στην ίδια γραμμή πλεύσης για την αποτελεσματικότητα του μέτρου, όσον αφορά την συγκράτηση των τιμών και των φαινομένων αισχροκέρδειας και ο μέτοχος της εταιρείας Joice Food sκ. Θεόδωρος Πανταλέων. Όπως επισήμανε στα Μακεδονικά Νέα «σαν μέτρο η επιβολή πλαφόν θεωρώ ότι είναι το μόνο που μπορεί να συγκρατήσει τις τιμές».
Να ληφθεί υπόψιν η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων
Κοινή συνισταμένη στις δηλώσεις και των δυο επιχειρηματιών είναι η θέση ότι η σωστή και ισόνομη επιβολή του μέτρου θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα κοινό πλαφόν στο περιθώριο μικτού κέρδους, αλλά ανά κλάδο, με πάρα πολύ σημαντική παράμετρο που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψιν από το κυβερνητικό επιτελείο, το περιθώριο κέρδους που θα μένει στους επιχειρηματίες να καθιστά βιώσιμες και λειτουργικές τις επιχειρήσεις τους. «Θέλουμε ένα κοινό πλαφόν για όλους ανά κλάδο. Υπάρχουν κάποιες εταιρίες που αναπτύσσονται και την προηγούμενη χρονιά μπορεί να δουλεύανε με μια επιθετική πολιτική και με χαμηλό μικτό περιθώριο κέρδους, ενώ φέτος μπορεί να είναι μια χρονιά που να θέλουν να ορθοποδήσουν (σ.σ. αυξάνοντας το περιθώριο κέρδους) γιατί έχουν ανέβει οι μισθοί και όλα αυτά (σ.σ. λειτουργικό κόστος). Άρα μια αλυσίδα μπορεί να δουλέψει με μικτό πλαφόν 22% και άλλη με 30% γιατί είχε σταθερή κερδοφορία 30%. Αυτό είναι άνισο», εξηγεί ο κ. Πίτσιας.
Από την πλευρά του αλλά στο ίδιο πλαίσιο ο κ. Πανταλέων αναφέρει: «Το θέμα είναι να υπάρχει δίκαιη μεταχείριση όσον αφορά την τελική τιμή και το κόστος. Δηλαδή, η μέση κερδοφορία που θα μείνει σε κάθε επιχείρηση να είναι τέτοια που να της επιτρέπει να είναι βιώσιμη. Στα μεταφορικά ήδη υπάρχουν αυξήσεις, ήδη οι χρεώσεις είναι διαφορετικές με αύξηση κόστους περίπου στο 10%, μέχρι στιγμής και έπεται συνέχεια σε αυτό. Σίγουρα είναι πιο δίκαιο ένα οριζόντιο πλαφόν ανά κλάδο, το οποίο να περιορίζει και το κόστος της μεταφοράς. Στην επιβολή του πλαφόν θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν ότι πρέπει να αφήνουν στους επιχειρηματίες – επαγγελματίες ένα ποσοστό κέρδους ικανό να προσφέρει βιωσιμότητα στην επιχείρησή τους».
Η ανάγκη επιβολής πλαφόν στο περιθώριο κέρδους όλης της εφοδιαστικής αλυσίδας
Ένα σημείο στο οποίο στάθηκε και ο κ. Πίτσιας και ο κ. Πανταλέων, ώστε να υπάρχει πιο αποτελεσματική συγκράτηση τιμών και διαχείριση των φαινομένων αισχροκέρδειας, είναι η ανάγκης επιβολής πλαφόν στο περιθώριο κέρδους όλων όσοι συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα. «Το πλαφόν πρέπει να μπει σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα», τονίζει ο κ. Πίτσιας με τον κ. Πανταλέων να προσθέτει: «Το πλαφόν πρέπει να περιλαμβάνει όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Π.χ. το πλαφόν στα καύσιμα είναι ένα σενάριο το οποίο εξασφαλίζει μια χαμηλή επιβάρυνση στην τελική τιμή του προϊόντος. Αν το πλαφόν στα καύσιμα δεν φέρει σε μια ισορροπία και στο μεταφορικό κόστος και αυτό ξεφύγει, θα υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Το μεταφορικό είναι πολύ σημαντικό γιατί είναι αυτό που φαίνεται άμεσα, όπως και το κόστος συσκευασίας. Τη διαφορά κόστους αγοράς προϊόντος θα το δούμε στην επόμενη σεζόν γιατί τώρα παράγονται. Ακόμη πουλάμε περσινής παραγωγής προϊόντα. Ωστόσο, αν έχω να συσκευάσω ένα προϊόν που αγόρασα με περσινή τιμή, θα πρέπει να βάλω στην τιμή του το αυξημένο κόστος μεταφοράς και συσκευασίας.Οπότε για να συγκρατηθούν οι τιμές και να υπάρχει μια ισονομία, θα πρέπει να επιβληθεί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους ολόκληρης της εφοδιαστικής αλυσίδας».
Το ενδεχόμενο ελλείψεων
Σχολιάζοντας το ενδεχόμενο να παρατηρηθούν ελλείψεις προϊόντων στη χώρα μας και οι δύο επιχειρηματίες συμφώνησαν ότι ακόμη δεν είναι ορατό, ωστόσο ο καθένας έθεσε από μια παράμετρο για το ποιες θα είναι τελικά οι επιπτώσεις, εάν ο πόλεμος έχει μεγάλη διάρκεια.
Ο κ. Πίτσιας έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον διαμετακομιστικό κλάδο, τονίζοντας πως «το θέμα είναι να μην κοπεί η αλυσίδα του logistics γιατί τότε θα δούμε ελλείψεις, αλλά ακόμη είναι νωρίς».
Ο κ. Πανατλέων εξειδίκευσε το θέμα των ελλείψεων στα προερχόμενα από τις χώρες της εμπόλεμης ζώνης προϊόντα, ως τα πρώτα που θα λείψουν από τα ράφια των καταστημάτων. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του στα Μακεδονικά Νέα. «Υπάρχει ένα τεράστιο κωδικολόγιο προϊόντων που προέρχονται από τις χώρες που αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, π.χ. ξηροί καρποί, σοκολάτα. Αυτές οι χώρες μέχρι τώρα παρήγαγαν έναν διατροφικό πολιτισμό, που τον έχουμε υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό. Ενδεχομένως να δούμε ελλείψεις σε προϊόντα όχι πρώτης ανάγκης, αλλά που είναι ενταγμένα στην καθημερινότητά μας».
