Σύμφωνα με το FWD Greece: Innovation Pulse 2025–2026, τη μεγάλη έρευνα χαρτογράφησης του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας που υλοποιήθηκε από το Found.ation σε συνεργασία με το 28DIGITAL και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, το ελληνικό startup οικοσύστημα εξελίσσεται πλέον ως ένα ενιαίο συνεχές. Startups, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επενδυτές, τράπεζες και μεγάλες επιχειρήσεις συνδέονται λειτουργικά, δημιουργώντας συνθήκες βιώσιμης ανάπτυξης και πραγματικής μεταφοράς τεχνολογίας στην αγορά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Θεσσαλονίκη κεφαλαιοποιεί το ακαδημαϊκό της απόθεμα, τη συγκέντρωση ερευνητικών υποδομών, τη δυναμική παρουσία ανθρώπινου κεφαλαίου και τη γεωγραφική της θέση ως πύλη προς τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Μακροοικονομικό υπόβαθρο και συνθήκες ανθεκτικότητας
Το Innovation Pulse κατέγραψε για το 2025 ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 2,1%, πληθωρισμό κοντά στο 2% και ανεργία κάτω από το 8%, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008. Η εξέλιξη αυτή είναι κρίσιμη για τη διαθεσιμότητα ανθρώπινου κεφαλαίου σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης, όπως η τεχνολογία και η καινοτομία.
Παρά τις διεθνείς αβεβαιότητες, η Ελλάδα κατατάσσεται 47η παγκοσμίως στον Startup Ecosystem Index, βελτιώνοντας τη θέση της χάρη κυρίως στους δύο βασικούς κόμβους: Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η περιφερειακή ανάπτυξη, σύμφωνα με το report, παύει να αποτελεί θεωρητική επιδίωξη και αποκτά μετρήσιμα αποτελέσματα.
Η Θεσσαλονίκη ως ανερχόμενος κόμβος καινοτομίας
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αποτύπωση της Θεσσαλονίκης στη διεθνή κατάταξη του StartupBlink. Το 2025 η πόλη σημείωσε άνοδο 31 θέσεων, φτάνοντας στην 439η θέση παγκοσμίως, με ετήσια ανάπτυξη 32,2% – την υψηλότερη μεταξύ των ελληνικών περιφερειακών πόλεων.
Η επίδοση αυτή καταδεικνύει ότι η καινοτομία στην Ελλάδα αποκτά πλέον ουσιαστικά περιφερειακά χαρακτηριστικά. Σε αντίθεση με άλλες πόλεις που εμφανίζουν στασιμότητα ή υποχώρηση, η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται σε σταθερό πυλώνα αποκέντρωσης του οικοσυστήματος, ενισχύοντας συνολικά τη θέση της χώρας στην Ευρώπη.
Παρά τη θετική εικόνα, το report δεν παραβλέπει τις αδυναμίες. Η έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων, τα κενά σε follow-on χρηματοδότηση και οι ανισότητες στη συμμετοχή των γυναικών –ιδίως σε ηγετικές και επενδυτικές θέσεις– παραμένουν προκλήσεις. Ωστόσο, η Θεσσαλονίκη εμφανίζει πλεονέκτημα στην προσέλκυση και επαναπατρισμό ταλέντου, λόγω κόστους ζωής, ποιότητας ζωής και ακαδημαϊκού περιβάλλοντος.
Από την έρευνα στην αγορά: τεχνολογική ωρίμανση
Η πόλη διαθέτει τη συγκέντρωση πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και ανθρώπινου δυναμικού, που πλέον μεταφράζεται σε επιχειρηματική δραστηριότητα. Το report επισημαίνει ότι η εμπορική αξιοποίηση της έρευνας (technology transfer) βρίσκεται σε ανοδική φάση πανελλαδικά, με έντονη συμμετοχή πανεπιστημιακών ομάδων και spin-offs.
Στη Θεσσαλονίκη, η τάση αυτή ενισχύεται από τη διασύνδεση με την αγορά, τη διεθνή δικτύωση και την παρουσία εταιρικών κέντρων R&D. Startups B2B λογισμικού, τεχνητής νοημοσύνης, climate tech και βιοεπιστημών αποτελούν ένδειξη ότι η πόλη συμμετέχει ενεργά στη «δεύτερη γενιά» ελληνικής καινοτομίας, πέρα από απλές consumer εφαρμογές.
Ο ρόλος των επενδύσεων και του venture capital
Καθοριστικός παράγοντας της μετάβασης αυτής είναι η διεύρυνση του επενδυτικού τοπίου. Το 2025 δραστηριοποιήθηκαν στην Ελλάδα 34 ενεργά venture capital funds, καλύπτοντας όλο το φάσμα από pre-seed έως growth capital. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, σύμφωνα με το report, έχει εξελιχθεί από απλό χρηματοδότη σε «αρχιτέκτονα οικοσυστήματος», συμβάλλοντας στη θεσμική ωρίμανση της αγοράς.
Για τη Θεσσαλονίκη, ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι επενδύσεις δεν περιορίζονται πλέον γεωγραφικά στην Αθήνα. Funds και angel investors αναζητούν ενεργά ομάδες εκτός πρωτεύουσας, μειώνοντας τα χρηματοδοτικά κενά και ενισχύοντας τη βιωσιμότητα των startups.
Πού κατευθύνονται οι επενδύσεις
Οι επενδυτικές προτεραιότητες για την περίοδο 2025–2026 είναι σαφείς:
- Τεχνητή νοημοσύνη, big data και cloud υποδομές με έμφαση σε επιχειρησιακές εφαρμογές
- Climate και energy tech, με λύσεις ανθεκτικότητας, διαχείρισης υδάτων και κυκλικής οικονομίας
- HealthTech και βιοεπιστήμες, όπου η Θεσσαλονίκη διαθέτει ισχυρή ακαδημαϊκή βάση
- Ψηφιακός μετασχηματισμός των ΜμΕ, τομέας με αυξημένη ζήτηση στη Βόρεια Ελλάδα
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι τεχνολογίες υγείας και η αγροτεχνολογία (AI, HealthTech, Agritech) βρίσκονται στην κορυφή της επενδυτικής στόχευσης των ελληνικών VCs για το 2026. Παράλληλα, η βιωσιμότητα ενσωματώνεται πλέον ως βασική επιχειρηματική παράμετρος και όχι ως δευτερεύουσα δραστηριότητα.
Συνολικό ύψος επενδύσεων και μεγάλοι γύροι
Το 2025 επενδύθηκαν στο ελληνικό οικοσύστημα startups €732,2 εκατ. σε περισσότερες από 90 startups, αυξημένα κατά 35% σε σχέση με το 2024. Από αυτά, €117,5 εκατ. κατευθύνθηκαν σε pre-seed και seed γύρους, ενώ €614,1 εκατ. αφορούσαν Series A και μεγαλύτερους γύρους, αποτυπώνοντας την ενίσχυση των scale-ups.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η άντληση €300 εκατ. από τη Spotawheel μέσω συνδυασμού Series C και venture debt, που σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής αγοράς σε μεγαλύτερα επενδυτικά μεγέθη.
Πολιτικές πρωτοβουλίες και το Φεστιβάλ Καινοτομίας Θεσσαλονίκης
Τη στρατηγική σημασία της Θεσσαλονίκης υπογράμμισε πρόσφατα και ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, ανακοινώνοντας την προετοιμασία του πρώτου Φεστιβάλ Καινοτομίας στη χώρα, που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη εντός του 2026.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι το φεστιβάλ να αποτελέσει «ένα κομμάτι στο παζλ της Θεσσαλονίκης ως κόμβου παραγωγής και εξαγωγής γνώσης και καινοτομίας», με έμφαση στις νεοφυείς επιχειρήσεις και στη διασύνδεσή τους με επενδυτές και επιχειρηματικούς αγγέλους. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η κυβέρνηση ενισχύει τα ερευνητικά κέντρα της χώρας με περισσότερα από 370 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για υποδομές και εξοπλισμό, με στόχο τη μετατροπή της παραγόμενης γνώσης σε προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το κρίσιμο συμπέρασμα του Innovation Pulse είναι ότι η ελληνική καινοτομία αναπτύσσεται πλέον δικτυακά και όχι γραμμικά. Η Θεσσαλονίκη έχει τη δυνατότητα να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Ελλάδας, Βαλκανίων και διεθνών αγορών, αξιοποιώντας τη διασπορά, τις διεθνείς συνεργασίες και την αυξανόμενη εξωστρέφεια των startups της.
Η περίοδος 2025–2026 συνιστά στρατηγική ευκαιρία για την πόλη να παγιωθεί ως σταθερός πυλώνας του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας. Με ώριμες επενδύσεις, ενισχυμένο ανθρώπινο κεφάλαιο και ουσιαστική σύνδεση έρευνας και αγοράς, η Θεσσαλονίκη μπορεί να περάσει οριστικά από τον ρόλο του ανερχόμενου κόμβου σε εκείνον του διαρκούς παραγωγού τεχνολογικής αξίας για την ελληνική οικονομία.
