Σε αυτή τη συγκυρία, το ζητούμενο για την Ελλάδα δεν είναι απλώς να «πανηγυρίσει» για τη μείωση δασμών, αλλά να οργανώσει μια στοχευμένη στρατηγική διείσδυσης: χαρτογράφηση καταναλωτικών συνηθειών, προσαρμογή προϊόντων και αφήγησης (ιδίως για την αξία της μεσογειακής διατροφής), επιχειρηματικές συνεργασίες για επάρκεια ποσοτήτων, και ενεργοποίηση των φορέων εξωστρέφειας.
Για τη Βόρεια Ελλάδα και το παραγωγικό τόξο της Μακεδονίας–Θράκης όπου ελάχιστες επιχειρήσεις εξάγουν στην Ινδία, το timing θεωρείται κρίσιμο καθώς από τη μία πλευρά, οι κλάδοι τροφίμων/ποτών και δομικών υλικών μπορούν να αξιοποιήσουν ευνοϊκότερους όρους πρόσβασης σε μια τεράστια αγορά. Από την άλλη, ο γεωοικονομικός ρόλος της Θεσσαλονίκης αναβαθμίζεται μέσα από το ενδιαφέρον ινδικών επιχειρηματικών κύκλων για υποδομές logistics, με αιχμή το Στρατόπεδο Γκόνου, ώστε η πόλη να λειτουργήσει ως πιθανή πύλη διανομής ινδικών προϊόντων προς την Ευρώπη – με θέσεις εργασίας, μεταποίηση και προστιθέμενη αξία εντός Ελλάδας.
Από «ασήμαντες» ποσότητες σε μεγάλη αγορά
Σε δηλώσεις του στα Μακεδονικά Νέα, ο κ. Διαμαντίδης ανέφερε ότι πρόκειται για μια συμφωνία «πολύ καλή» που μπορεί να δώσει ώθηση στις ελληνικές εξαγωγές, αρκεί οι επιχειρήσεις να κινηθούν «πιο ζεστά», σε συνεργασία με τους φορείς, χαρτογραφώντας τις πραγματικές ανάγκες και τις καταναλωτικές τάσεις της Ινδίας.
Η συμφωνία δημιουργεί τις συνθήκες για φθηνότερη είσοδο ευρωπαϊκών προϊόντων στην Ινδία, σε μια συγκυρία όπου, όπως σημείωσε ο κ. Διαμαντίδης, η μείωση των δασμών είναι καθοριστική όχι για τους πολύ εύπορους καταναλωτές, αλλά για τη μεγάλη μάζα της ανερχόμενης μεσαίας τάξης, που «μετράει» την τελική τιμή στο ράφι. Η λογική είναι απλή: όταν το προϊόν γίνεται πιο προσιτό, μπορεί να δοκιμαστεί, να ενταχθεί στη διατροφή και να χτίσει επαναλαμβανόμενη ζήτηση.
Όμως, το κλειδί –σύμφωνα με τον ίδιο– είναι ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να «πουλήσει» στην Ινδία με όρους επόμενης ημέρας. Χρειάζεται χαρτογράφηση: τι καταναλώνουν οι Ινδοί σήμερα, τι μπορούν να καταναλώσουν αύριο, πώς «μεταφράζεται» το ελληνικό προϊόν στον ινδικό τρόπο ζωής και στις συνήθειες μιας αγοράς-ηπείρου, τι μπορεί να καλλιεργηθεί/παραχθεί στην Ελλάδα σε ποσότητες και προδιαγραφές που να ανταποκρίνονται σε μια τεράστια αγορά. Στο παράδειγμα του ελαιολάδου, η πρόκληση δεν είναι μόνο το εμπορικό κανάλι, αλλά και το μήνυμα: το λάδι ως στοιχείο υγιεινής διατροφής, ως προϊόν που «δίνει δύναμη» στην καθημερινότητα – άρα ως επιλογή που αποκτά νόημα μέσα στο τοπικό πολιτισμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, επιμένει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να το «δουν πιο ζεστά» μαζί με τους φορείς (με τον ΣΕΒΕ, αλλά και τους υπόλοιπους αρμόδιους οργανισμούς) για να συντονιστούν, να καταγράψουν ανάγκες και να σχεδιάσουν εξαγωγική στρατηγική. Το βασικό επιχείρημα είναι απλό: η μείωση των δασμών έχει αξία ακριβώς επειδή αφορά την ανερχόμενη μεσαία τάξη. Για έναν εύπορο καταναλωτή, οι δασμοί δεν είναι καθοριστικός περιορισμός· για τη μεσαία και τη χαμηλότερη τάξη όμως επηρεάζουν άμεσα την τελική τιμή, άρα και την πρόσβαση. Αν τα ευρωπαϊκά/ελληνικά προϊόντα γίνουν φθηνότερα, τότε «ανοίγει» το πεδίο για μαζικότερη κατανάλωση.
Ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ θυμίζει ότι πριν από περίπου ενάμιση χρόνο ο Σύνδεσμος είχε συμμετάσχει σε αποστολή στην Ινδία. Εκεί «είδαμε κάποιες ανάγκες», ωστόσο «με τους δασμούς κτλ. δεν κάναμε κάτι περισσότερο». Το «παράθυρο» που ανοίγει τώρα, κατά την εκτίμησή του, αλλάζει τη δυναμική καθώς «τώρα ανοίγουν οι πύλες και θα εξαντλήσουμε όλες τις δυνατότητες», με ενημέρωση, ανάλυση της συμφωνίας, παρακολούθηση τάσεων κατανάλωσης και προσαρμογή στον ινδικό τρόπο ζωής.
Στο ίδιο πνεύμα, προαναγγέλλει δράσεις όπως εκδηλώσεις, ενημέρωση επιχειρήσεων, συντονισμό και πρακτική προετοιμασία, ώστε η Ελλάδα να εκμεταλλευτεί μια αγορά 1,4 δισ. κατοίκων. Όμως ταυτόχρονα βάζει και «αστερίσκους»: χρειάζεται να μελετηθούν τα θετικά και τα αρνητικά της συμφωνίας, καθώς υπάρχουν επιφυλάξεις από κλάδους όπως η επιτραπέζια ελιά για το πώς θα διαμορφωθούν οι δασμοί και οι τιμές και για το ενδεχόμενο ασυμμετριών, με αναφορά και στη λογική των εμπορικών ρυθμίσεων με τη Mercosur.
Ένα από τα πιο «δύσκολα» σημεία της ελληνικής πραγματικότητας, όπως το περιγράφει ο κ. Διαμαντίδης στα Μακεδονικά Νέα, είναι οι κλίμακες. Οι ελληνικές επιχειρήσεις – με έντονη παρουσία μικρομεσαίων – δυσκολεύονται να ανταποκριθούν άμεσα σε μια αγορά τεράστια σε όγκο και απαιτήσεις. «Πρέπει να γίνουν συνεργασίες… εδώ θέλει προσοχή», τονίζει, σημειώνοντας ότι στην Ελλάδα «δεν συνεργαζόμαστε εύκολα».
Το στοίχημα, με βάση τη δική του ανάγνωση, είναι διπλό: αφενός να «χτιστούν» συνέργειες μεταξύ παραγωγών/εξαγωγέων ώστε να εξασφαλίζονται ποσότητες, σταθερότητα και κοινά κανάλια διάθεσης. Αφετέρου να αξιοποιηθούν ήδη υπάρχουσες επενδυτικές γέφυρες: αναφέρει ότι υπάρχει Ινδός δισεκατομμυριούχος που έχει αγοράσει πολλές ελληνικές εταιρίες τροφίμων και ότι αυτές ήδη στοχεύουν στην ινδική αγορά με δεδομένη τη μείωση των δασμών. «Ο δρόμος είναι ανοιχτός… από εμάς εξαρτάται πώς θα τους κατακτήσουμε», καταλήγει, βάζοντας στο επίκεντρο «το θέμα των ποσοτήτων».
Οι «γέφυρες» της Μακεδονίας-Θράκης με την ινδική αγορά
Υπενθυμίζεται ότι στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης υλοποιήθηκε επιχειρηματική αποστολή (Σεπτέμβριος 2025) με προσκεκλημένους Ινδούς αγοραστές τροφίμων και φρέσκων φρούτων/λαχανικών, με στόχο δικτύωση με τα κανάλια διανομής. Συμμετείχαν 36 επιχειρήσεις της Περιφέρειας και 8 Ινδοί επαγγελματίες τροφίμων (7 αγοραστές/διανομείς και η υποδιευθύντρια του Επιμελητηρίου του Pune και RECO Partner στην Ινδία). Οι δράσεις περιλάμβαναν γευσιγνωσία, επισκέψεις σε παραγωγικές μονάδες, δείπνο δικτύωσης, εκθετήριο προϊόντων, επίσκεψη σε τοπικό σούπερ μάρκετ και 98 B2B meetings, από τα οποία προέκυψαν οι πρώτες συμφωνίες συνεργασίας.
Αντίστοιχα, στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, διοργανώθηκε επιχειρηματική συνάντηση στη Θεσσαλονίκη με Ινδούς επαγγελματίες για επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών. Ανταποκρίθηκαν περισσότερες από 70 τοπικές επιχειρήσεις του αγροδιατροφικού κλάδου, πραγματοποιώντας Β2B συναντήσεις με επιχειρηματίες από την Ινδία. Ως προϊόντα με αυξημένη ζήτηση/δυναμική αναφέρονται – μεταξύ άλλων – ακτινίδια, μήλα, ελιές, ελαιόλαδο, φέτα, φύλλο πίτας και ζαχαρώδη.
Οι αριθμοί της διμερούς σχέσης: χαμηλή ένταση στα αγαθά, μεγάλη υπεραξία στις υπηρεσίες
Παρότι «η διμερής σχέση Ελλάδας–Ινδίας έχει εισέλθει σε φάση πρωτοφανούς δυναμισμού», το εμπόριο αγαθών παραμένει περιορισμένο σε σχέση με τη δυναμική της ινδικής οικονομίας.
Στην περίοδο 2024–2025και σύμφωνα με τα στοιχεία του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων Νέου Δελχί, η Ελλάδα κατατάσσεται 70ή μεταξύ των προορισμών των ινδικών εξαγωγών, με εξαγωγές της Ινδίας προς τη χώρα μας 0,38 δισ. δολάρια (0,09% του συνόλου). Αντίστοιχα, η Ελλάδα εμφανίζεται ως προμηθευτής της Ινδίας με εξαγωγές προς την ινδική αγορά 1,05 δισ. δολάρια (0,15% των συνολικών ινδικών εισαγωγών) – αναλογία που αναδεικνύει την υποεκπροσώπηση της ελληνικής παρουσίας σε μια αγορά στρατηγικής σημασίας.
Κομβικό στοιχείο είναι η σύνθεση με τις ελληνικές εξαγωγές προς την Ινδία να παρουσιάζουν έντονη συγκέντρωση στα πετρελαιοειδή, τα οποία καθορίζουν και τη μεταβλητότητα. Η απότομη πτώση εξαγωγών κατά -59,6% σε ορισμένες περιόδους αποδίδεται ευθέως στην κάμψη των πετρελαιοειδών και όχι σε διαρθρωτική υποχώρηση. Πίσω από τα καύσιμα, εμφανίζονται αλουμίνιο, μέταλλα, χημικά και επιλεγμένα προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, ιδίως στο πεδίο της κυκλικής οικονομίας.
Αντίθετα, οι ελληνικές εισαγωγές από την Ινδία έχουν μεγαλύτερη ποικιλία και σταθερότερη βάση: χημικά, φαρμακευτικές πρώτες ύλες, κλωστοϋφαντουργικά, μηχανολογικός εξοπλισμός, τεχνολογία και ηλεκτρονικά. Παρά το χαμηλό μερίδιο της Ελλάδας στις ινδικές εξαγωγές, η Ινδία αναδεικνύεται για την Ελλάδα σε προμηθευτή αυξανόμενης σημασίας σε κρίσιμες αλυσίδες αξίας, ειδικά σε φάρμακα και ενδιάμεσα βιομηχανικά αγαθά.
Ιστορικό υψηλό το 2022–23 και «στατιστική διόρθωση» το 2024–25
Η στοχοθεσία που τίθεται ως κεντρικός πολιτικός και οικονομικός στόχος είναι φιλόδοξη: διπλασιασμός του διμερούς εμπορίου έως το 2030, με εκτιμήσεις – όπως αναφέρεται – από φορείς ότι ο στόχος είναι εφικτός.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η δυναμική μπορεί να είναι εκρηκτική, αλλά και εύθραυστη όταν στηρίζεται σε έναν κλάδο: το οικονομικό έτος 2022–23 καταγράφηκε ιστορικό υψηλό όγκου εμπορίου 1,94 δισ. δολάρια, με μέση ετήσια αύξηση (CAGR) 31% την τελευταία τετραετία. Το ίδιο έτος, το εμπορικό ισοζύγιο έγινε για πρώτη φορά πλεονασματικό υπέρ της Ελλάδας (+372 εκατ. δολάρια), σχεδόν αποκλειστικά λόγω εκρηκτικής αύξησης εξαγωγών πετρελαιοειδών στα 946 εκατ. δολάρια.
Στο 2024–25 ακολούθησε «αναμενόμενη στατιστική διόρθωση»: οι ελληνικές εξαγωγές μειώθηκαν 59,6% στα 382,06 εκατ. δολάρια, λόγω πτώσης στα πετρελαιοειδή (-68%). Όμως το κρίσιμο μήνυμα είναι ότι εκτός καυσίμων οι εξαγωγές δείχνουν ανθεκτικότητα και – σε ορισμένες κατηγορίες – δομική βελτίωση: προϊόντα κυκλικής οικονομίας (scrap αλουμινίου, χαρτιού), καθώς και αγροδιατροφικά υψηλής ποιότητας όπως η κορινθιακή σταφίδα που σχεδόν διπλασίασε πωλήσεις.
Στον αγροδιατροφικό τομέα, η εικόνα είναι μικτή: ακτινίδια υποχωρούν (με αναφορά στην επανείσοδο ιρανικού ανταγωνισμού και ζητήματα ελέγχου προέλευσης), ενώ η κορινθιακή σταφίδα ισχυροποιείται. Σημαντική παρουσία διατηρούν τα υλικά προς ανακύκλωση (αλουμίνιο, χαρτί) ως «ραχοκοκαλιά» των ελληνικών εξαγωγών. Θετική αναφέρεται και η πορεία του μαρμάρου (+33%) και της σταφίδας (+85%), την ώρα που ακτινίδια και μήλα πιέζονται, αναδεικνύοντας την ανάγκη καλύτερης προώθησης και «φυτοϋγειονομικής διπλωματίας».
Το εμπορικό ισοζύγιο αγαθών επανήλθε αρνητικό για την Ελλάδα (-674,09 εκατ. δολάρια), με εξαγωγές που καλύπτουν περίπου το 1/3 της αξίας εισαγωγών. Οι εισαγωγές από την Ινδία παρέμειναν σταθερές στο 1,05 δισ. δολάρια, με κυριότερα το αργίλιο, οργανικά χημικά, ηλεκτρολογικό εξοπλισμό και φάρμακα. Ειδική αναφορά γίνεται και στους ηλεκτρικούς μετασχηματιστές, συνδεδεμένους με επενδύσεις αναβάθμισης δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ τα φάρμακα επιβεβαιώνουν τον ρόλο της Ινδίας ως «φαρμακείου του κόσμου».
Ναυτιλία, τουρισμός και συνδεσιμότητα: Ο «game-changer» των απευθείας πτήσεων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ισοζύγιο υπηρεσιών (με αναφορά σε στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος). Παραμένει διαχρονικά ισχυρά πλεονασματικό υπέρ της Ελλάδας και λειτουργεί ως βασικός πυλώνας αντιστάθμισης του ελλείμματος στα αγαθά. Η κορύφωση εισπράξεων το 2022 στα 908 εκατ. ευρώ συνδέεται με την παγκόσμια άνοδο ναύλων, ενώ η σταθεροποίηση το 2023 και 2024 στα 733 εκατ. ευρώ αποδίδεται στην εξομάλυνση της αγοράς – παραμένοντας πάντως πάνω από προ-πανδημικά επίπεδα 2020.
Στον τουρισμό, καταγράφεται δυναμική καθώς οι αφίξεις από την Ινδία σημείωσαν αύξηση +18% στις 53.000 (εκτίμηση 2024), παρά την απουσία απευθείας αεροπορικής σύνδεσης. Η ανακοίνωση όμως έναρξης απευθείας πτήσεων το 2026 από IndiGo και Aegean Airlines χαρακτηρίζεται ως «game-changer», τόσο για τουριστικές ροές όσο και για επιχειρηματική κινητικότητα.
Επενδύσεις: χαμηλά αποθέματα, αλλά αυξανόμενο αποτύπωμα της Ινδίας στην Ελλάδα
Στις άμεσες επενδύσεις, οι ροές παραμένουν χαμηλές σε σχέση με τα μεγέθη των οικονομιών. Το απόθεμα ΞΑΕ στην Ελλάδα από την ινδική πλευρά ανέρχεται σε 40 εκατ. ευρώ το 2024, ενώ το ελληνικό απόθεμα στην Ινδία κινείται σε πολύ χαμηλά επίπεδα (4–5 εκατ. ευρώ, με τα προσωρινά στοιχεία να δείχνουν κορύφωση στα 5 εκατ. το 2024). Η ελληνική παρουσία περιγράφεται ως μικρή αλλά ποιοτικά ενεργή, με αναφορές σε εταιρικές δραστηριότητες όπως της Pharmathen S.A., της Alumil India και της Frigoglass.
Στον αντίποδα, το ινδικό αποτύπωμα στην Ελλάδα αυξάνεται: το απόθεμα υπερδεκαπλασιάστηκε από 3 εκατ. ευρώ το 2020 σε 40 εκατ. ευρώ το 2024. Ως εμβληματική επένδυση αναφέρεται η συμμετοχή της GMR AirportsLtd. στην κοινοπραξία για το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι Κρήτης, έργο περίπου 850 εκατ. ευρώ, με πρόοδο ~60% έως τα τέλη 2025 και στόχο λειτουργίας το 2027.
Παράλληλα, καταγράφονται ινδικές παρουσίες σε τρόφιμα/αρτοποιία μέσω του SwitzGroup (με σύνδεση με τον όμιλο Britannia), καθώς και ισχυρή θέση στην αγορά αγροχημικών μέσω της UPL Hellas.
Στο ευρύτερο γεωοικονομικό κάδρο, εντάσσεται και η τοποθέτηση της Anunita Chandrasekar, στελέχους του Κέντρου Ευρωπαϊκής Μεταρρύθμισης, η οποία – όπως είχε αναφέρει από το βήμα του 21ου ετήσιου Συνεδρίου του Οργανισμού Ευρωπαϊκών Λιμένων (ESPO) στη Θεσσαλονίκη –η Ινδία βλέπει την Ευρώπη ως βασικό προορισμό εξαγωγών για προϊόντα υψηλής τεχνολογίας και υπηρεσίες. Ενδεικτικά, εξάγει προς την ΕΕ φαρμακευτικά, χημικά, προϊόντα ΙΤ, κοσμήματα και είδη ρουχισμού, με αξία εξαγωγών προς την ΕΕ άνω των 50 δισ. ευρώ ετησίως και συνεχή αύξηση. Παράλληλα, η ΕΕ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αποδέκτης εξαγωγών υπηρεσιών της Ινδίας, ιδιαίτερα σε outsourcing, software development και υποστήριξη επιχειρήσεων.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται ότι η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου μειώνει δραστικά δασμούς για ινδικά βιομηχανικά προϊόντα, ανοίγει περαιτέρω την ευρωπαϊκή αγορά στις υπηρεσίες πληροφορικής/συμβουλευτικής και μπορεί να ενισχύσει ροές επενδύσεων για εξαγωγικές ΜΜΕ. Αυτή η ανάγνωση προσθέτει ένα “διπλό μήνυμα” για την Ελλάδα και ειδικά για τη Βόρεια Ελλάδα: η ευκαιρία για εξαγωγές συνυπάρχει με αυξημένο ανταγωνισμό και ανάγκη να χτιστούν υποδομές, κανόνες και συνέργειες ώστε η χώρα να μη μείνει μόνο “αγορά”, αλλά να γίνει και κόμβος αξίας.
Το παράθυρο για ελληνικό κρασί, ελαιόλαδο και ακτινίδιο
Η συμφωνία προβλέπει σημαντικές μειώσεις δασμών σε κατηγορίες όπου η Ελλάδα έχει ισχυρό brand και παραγωγική βάση. Ενδεικτικά:
- Για το ευρωπαϊκό κρασί, δασμός από 150% αναμένεται να πέσει στο 20%–30%.
- Για το ελαιόλαδο, δασμός περίπου 45% μηδενίζεται.
- Για το ακτινίδιο, δασμός από 33% μειώνεται στο 10% (στο πλαίσιο ειδικής ποσόστωσης).
Οι δασμολογικές αλλαγές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τη Μακεδονία και τη Θράκη, καθώς παρουσιάζουν ισχυρό αποτύπωμα σε φρούτα, μεταποίηση τροφίμωνκαι τυποποιημένων προϊόντων.
Στο πεδίο των επεξεργασμένων τροφίμων, αναφέρεται ότι θα ωφεληθούν προϊόντα όπως ζύμη, ψωμί, ζαχαροπλαστική και σοκολάτα, με μηδενισμό δασμών, όπως και χυμοί φρούτων ή κρέας από πρόβατο/αρνί. Γίνεται επίσης αναφορά σε μείωση δασμών για μπύρα (110% → 50%), οινοπνευματώδη (στο 40%), καθώς και για λουκάνικα/κρεατικά σκευάσματα (110% ανώτατο → 50%). Αυτές οι αλλαγές, όπως επισημαίνεται, βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων, μειώνοντας το τελικό κόστος για τον Ινδό καταναλωτή και ανοίγοντας δρόμους συνεργασιών με διανομείς, λιανέμπορους και επιχειρήσεις τροφίμων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ακτινίδιο: η Ελλάδα, ως κορυφαίος παραγωγός και εξαγωγέας παγκοσμίως, έχει εξαγωγές που ξεπέρασαν πρόσφατα τους 300.000 τόνους και καταγράφουν αύξηση άνω του 14% σε ετήσια βάση. Η μείωση δασμών, όπως υπογραμμίζεται, μπορεί να ενισχύσει τη θέση των ελληνικών ακτινιδίων έναντι του ιρανικού ανταγωνισμού, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει οργανωμένη προώθηση και αντιμετώπιση φυτοϋγειονομικών εμποδίων.
Από το εμπόριο στο «logistics gateway» – και ο ρόλος του Γκόνου
Η Ινδία αναμένεται να διατηρήσει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης (~6,5% τα επόμενα έτη), με στόχο εμπορίου έως 5 δισ. δολάρια έως το 2030, ενώ η Ελλάδα καλείται να περάσει από την οριζόντια προσέγγιση σε στοχευμένη στρατηγική ανά Πολιτεία/περιφέρεια της Ινδίας: τεχνολογία/καινοτομία προς Καρνάτακα (Μπανγκαλόρ), βιομηχανία–ναυτιλία–logistics προς Ταμίλ Ναντού και Μαχαράστρα, αγροτικά προϊόντα προς πολυπληθές Ουτάρ Πραντές και εμπορικό κέντρο Γκουτζαράτ.
Σε αυτή τη μετάβαση, η Βόρεια Ελλάδα αποκτά ρόλο όχι μόνο ως “τόπος παραγωγής” αλλά και ως κόμβος διακίνησης. Η αναφορά του κ. Διαμαντίδη στο ενδιαφέρον Ινδών για τη Θεσσαλονίκη και ειδικά για το στρατόπεδο Γκόνου – ως πιθανή πύλη προϊόντων προς την Ευρώπη – συμπυκνώνει μια στρατηγική ευκαιρία: περισσότερες θέσεις εργασίας, δυνατότητες μεταποίησης, και διανομή προϊόντων προς την ευρωπαϊκή αγορά «σαν ευρωπαϊκά μεταποιημένα».
Πρόκειται για αφήγημα που συνδέει το εμπόριο με επενδύσεις, υποδομές και αλυσίδες αξίας – και γι’ αυτό, όπως προκύπτει από το σύνολο των στοιχείων και των παρεμβάσεων, η συμφωνία ΕΕ–Ινδίας μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης εφόσον υπάρξει ενεργητική εξωστρέφεια και διαμορφωθούν οι όροι της συμφωνίας.
