Υψηλό παραμένει το ενδιαφέρον υποψήφιων γονέων για αναδοχή και υιοθεσία, όπως προκύπτει από τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος anynet, του κεντρικού ψηφιακού συστήματος του κράτους για την αναδοχή και την υιοθεσία, όπου καταγράφονται οι ανήλικοι σε καθεστώς παιδικής προστασίας και παρακολουθείται η πορεία των αιτήσεων των υποψήφιων γονέων.
Σύμφωνα με το anynet, για το Γ’ Τρίμηνο 2025 καταγράφονται 3.300 αιτήσεις συνολικά (2.821 τεκνοθεσίες/υιοθεσίες και 479 αναδοχές), με 41 αιτήσεις (30 τεκνοθεσίας και 11 αναδοχής) να βρίσκονται «σε διαδικασία σύνδεσης», δηλαδή στο στάδιο όπου μπορεί να προχωρήσει η αντιστοίχιση παιδιού–οικογένειας.
Την ίδια στιγμή, στο Εθνικό Μητρώο Ανηλίκων εμφανίζονται 1.130 ανήλικοι σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας, με 59 ανηλίκους σε σύνδεση και 92 “αρχικοποιημένους” χωρίς ΑΣΟΑ (Ατομικό Σχέδιο Οικογενειακής Αποκατάστασης), στοιχείο που δείχνει ότι ένα μέρος των υποθέσεων δεν έχει ακόμη ωριμάσει πλήρως ως προς τον σχεδιασμό οικογενειακής αποκατάστασης.
Οι διαδικασίες για την αναδοχή και υιοθεσία εκσυγχρονίστηκαν και βελτιώθηκαν με τον νόμο 4538/2018, με την ψηφιακή εφαρμογή και λειτουργία του πληροφοριακού συστήματος και των σχετικών μητρώων να εξειδικεύεται με υπουργική απόφαση το 2019 και την ηλεκτρονική πλατφόρμα να τίθεται σε λειτουργία την άνοιξη του ίδιου έτους, σηματοδοτώντας πρακτικά και την έναρξη λειτουργίας του νέου πλαισίου.
Σε πανελλαδικό επίπεδο, με βάση τα επίσημα στοιχεία, από τις 7/7/2020 μέχρι τώρα, έχουν ολοκληρωθεί 1.116 τεκνοθεσίες και 710 αναδοχές, γεγονός που δείχνει ότι το σύστημα προχωράει, παρά τις κάποιες καθυστερήσεις μπορεί να σημειώνονται σε επί μέρους διαδικασίες, όπως η εκπαίδευση των ενδιαφερόμενων οικογενειών, από κάποιους φορείς.
Η περίπτωση του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας
Στην Κεντρική Μακεδονία τρείς είναι οι αναγνωρισμένες κοινωνικές δομές που μπορούν να συμπράττουν σε υιοθεσίες και αναδοχές και συγκεκριμένα, το Δημοτικό Βρεφοκομείο «Ο Άγιος Στυλιανός», η Περιφέρεια και το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας (ΚΚΠΚΜ).
Σε συνέντευξη τους στα Μακεδονικά Νέα, η Γεωργία Χατζηχρήστου, Προϊσταμένη του Τμήματος Υιοθεσίας – Αναδοχής και Παιδικής Προστασίας του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας (ΚΚΠΚΜ) και ο Αργύρης Αλεξιάδης, Επιστημονικός Διευθυντής του ΚΚΠΚΜ, «φωτίζουν» πολλές πτυχές που αφορούν στην αναδοχή και στην υιοθεσία και που αφορούν ιδιαίτερα τους υποψήφιους θετούς γονείς ή αναδόχους.
Μεταξύ άλλων αναφέρονται στο πώς προχωρά στην πράξη η αναδοχή και η υιοθεσία στην Κεντρική Μακεδονία, στο πού “κολλάει” περισσότερο η διαδικασία, στο τι ζητούν οι υποψήφιοι γονείς και πώς αυτό επηρεάζει τις αντιστοιχίσεις.
Μιλούν επίσης για τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η αντιστοίχιση παιδιού – οικογένειας, για την υποστήριξη που παρέχεται στους υποψήφιους και στις ανάδοχες οικογένειες πριν/μετά την τοποθέτηση, αλλά και για το άλλαξε μετά το 2019 με το νέο πλαίσιο και την ψηφιοποίηση των διαδικασιών.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης της κ. Γεωργίας Χατζηχρήστου και του κ. Αργύρη Αλεξιάδη, στον Αλέξανδρο Αλεξιάδη:
- Καταρχάς, ποια είναι σήμερα η εικόνα της ροής στην Κεντρική Μακεδονία; Πόσες αιτήσεις έγιναν στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας τα τελευταία χρόνια με το νέο νομικό πλαίσιο που στην ουσία εφαρμόστηκε από το 2019;
Εμείς τα τελευταία χρόνια έχουμε 420 αιτήσεις, από τις οποίες οι 288 είναι για υιοθεσία, οι 130 για αναδοχή και έχουμε και δύο για επαγγελματική αναδοχή.
- Τι ακριβώς αφορά η επαγγελματική αναδοχή;
Είναι για τα άτομα με αναπηρία, τα οποία ο άνθρωπος που τα φροντίζει και είναι σε επαγγελματική αναδοχή, στην ουσία παίρνει και ένα ποσό για τη συγκεκριμένη διαδικασία. Αφορά σε παιδιά τα οποία έχουν ποσοστό αναπηρίας από 67% και πάνω.
- Τα οποία παιδιά με βάση και τα διαθέσιμα στοιχεία πρέπει να είναι στο σύνολο της χώρας περίπου 100;
Σωστά. Και διευκρινίζουμε πως η επαγγελματική αναδοχή ισχύει μέχρι και την ενηλικίωση του παιδιού, μέχρι το 18ο έτος της ηλικίας τους
- Και σε περίπτωση σπουδών κτλ η ενίσχυση συνεχίζεται;
Ναι, αυτό λέμε για την επαγγελματική. Για την απλή αναδοχή μπορεί το παιδί να συνεχίσει να παραμένει με την οικογένεια. Σε περίπτωση στράτευσης, εφόσον είναι αγόρι, σε περίπτωση αναπηρίας και σε περίπτωση σπουδών συνεχίζεται η αναδοχή, εφόσον οι ανάδοχοι συνεχίζουν και φροντίζουν τις ανάγκες του παιδιού και συνεχίζει να μπαίνει και η οικονομική ενίσχυση που προβλέπεται για την αναδοχή.
Άρα η αναδοχή παρατείνεται στην ουσία και μετά την ενηλικίωση. Αλλά θα πρέπει να συντρέχουν οι συγκεκριμένοι λόγοι.
- Όσον αφορά τη διαδικασία στην πράξη. Και στην αναδοχή και στην υιοθεσία, προβλέπονται κάποια στάδια. Αίτηση, αξιολόγηση, εκπαίδευση, μητρώο, αντιστοίχιση, τοποθέτηση κλπ. Περίπου πόσο χρόνο διαρκούν αυτές οι διαδικασίες;
Με βάση τον νόμο, προβλέπεται ότι για την υιοθεσία το χρονικό περιθώριο της ολοκλήρωσης της διενέργειας κοινωνικής έρευνας, είναι έξι μήνες. Και για την αναδοχή είναι τρεις μήνες. Τώρα, εξαρτάται από τον φόρτο εργασίας της κάθε υπηρεσίας.
Εμείς εδώ στο Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας, τις κοινωνικές έρευνες τις τελειώνουμε νωρίτερα από τους έξι μήνες όσον αφορά στην υιοθεσία. Περίπου στους τρεις μήνες. Από εκεί και πέρα εξαρτάται από το αν θα βρεθεί εκπαιδευτικό πρόγραμμα υιοθεσίας ή αναδοχής.
Οπότε η μεγάλη αναμονή μπορεί να είναι στο να βρει κάποιος εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Εμείς έχουμε υλοποιήσει 19 στο σύνολο. Και τώρα είμαστε στη διαδικασία όπου διερευνούμε το επόμενο βήμα για να κάνουμε επόμενη εκπαίδευση.
Αφού εκπαιδευτεί και μετά, μπαίνει στο Εθνικό Μητρώο είτε αναδοχής, είτε υιοθεσίας. Άρα εκεί ολοκληρώνεται η διαδικασία η δική μας, ας πούμε και μετά η σύνδεση γίνεται από τη διαδικτυακή πλατφόρμα, από το Υπουργείο στην ουσία, με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα που έχουνε.
- Οπότε και η ένταξη σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, είναι από τα στάδια που «κολλάνε» συχνότερα οι διαδικασίες;
Τελευταία ναι. Έχει παρατηρηθεί ότι δεν γίνονται τόσα πολλά εκπαιδευτικά σεμινάρια από τους φορείς, με αποτέλεσμα λίγο να καθυστερεί η διαδικασία. Δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη η καθυστέρηση, αλλά υπάρχει σίγουρα καθυστέρηση σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
- Επηρεάζονται οι διαδικασίες μερικές φορές από δικαστικές εκκρεμότητες που αφορούν τις επιμέλειες των παιδιών ή κάτι σχετικό;
Ναι, αυτό όμως γίνεται μεταγενέστερα. Δηλαδή, αφού ενταχθούν οι υποψήφιοι στα εθνικά μητρώα και αφού προκύψει μία σύνδεση στην περίοδο προσαρμογής ή όταν είναι να υιοθετηθεί. Στην αναδοχή μπορεί να υπάρχει και το συμφωνητικό, οπότε εκεί είναι πολύ πιο απλά τα πράγματα.
Παρατηρούνται όμως διαδικαστικά και νομικά ζητήματα αναφορικά με το νομικό καθεστώς επιμέλειας ή γονικής μέριμνας των παιδιών, αλλά αυτό είναι ανά περίπτωση.
Για παράδειγμα, μπορεί να συμβεί από κάποιο λάθος στη ληξιαρχική πράξη γέννησης του παιδιού, μέχρι του να μην έχει το Κέντρο Παιδικής Προστασίας το σύνολο της επιμέλειας ή της γονικής μέριμνας και μετά να πρέπει να γίνει ένα δικαστήριο για να πάρει το Κέντρο Παιδικής Προστασίας την επιμέλεια και ένα δεύτερο για να γίνει η υιοθεσία ή και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να γίνουν ταυτόχρονα.
Δηλαδή έχω ακούσει για περιπτώσεις συναδέλφων από Κέντρα Παιδικής Προστασίας, οι οποίοι μας λένε ότι μπορεί να γίνει και ένα δικαστήριο στο οποίο να αφαιρεθεί και η γονική μέριμνα από τους γονείς και ταυτόχρονα να γίνει και η υιοθεσία του παιδιού. Αλλά αυτό είναι ανά περίπτωση και συμβαίνει ανά Περιφέρεια.
- Οι υποψήφιοι γονείς έχουν κάποιες ιδιαίτερες προτιμήσεις όσον αφορά τις ηλικίες των παιδιών, το αν έχουν αδέρφια, ειδικές ανάγκες ή πχ ιατρικά θέματα;
Ναι. Αυτό που παρατηρούμε είναι ότι η επιθυμία των υποψηφίων, ιδίως για υιοθεσία αλλά και για αναδοχή, είναι τα βρέφη. Όπου, όπως είδατε και από τα αριθμητικά δεδομένα, δυστυχώς δεν υπάρχουν.
Δυστυχώς - ευτυχώς, θα πω, γιατί για να υπάρχουν βρέφη σε έναν τόπο θα πρέπει να έχει προηγηθεί ή κάποια φυσική καταστροφή, κάποιος σεισμός είτε κάποιο φαινόμενο φυσικό το οποίο δημιουργεί από μόνο του, ας πούμε, βρεφάκια τα οποία δεν έχουν γονείς, είτε κάποιος πόλεμος. Επίσης, νομίζω ότι είναι και μία ένδειξη του πώς το κομμάτι της ψυχοκοινωνικής υποστήριξης της οικογένειας και το στίγμα γενικότερα σε σχέση με τις γεννήσεις βρεφών έχει αλλάξει. Δηλαδή, πλέον βλέπουμε ότι κοινωνικά, σε δομικό επίπεδο, έχουν διαφοροποιηθεί οι στάσεις απέναντι, για παράδειγμα, σε μία μητέρα η οποία επιθυμεί να φέρει στον κόσμο ένα παιδί χωρίς να παντρευτεί ή μία έφηβη, η οποία τελικά αποφασίζει να αποκτήσει το παιδί και να το φροντίσει. Παλιότερα, δεν υπήρχε, ας πούμε, υποστήριξη σε αυτές τις γυναίκες. Οπότε, ίσως είναι και ένας τρόπος όπου συντελούσε, ας πούμε, συνέβαλε, στο να είναι πιο μεγάλος ο αριθμός των παιδιών που ήταν διαθέσιμα προς υιοθεσία. Οι προτιμήσεις των υποψήφιων θετών και αναδόχων είναι κυρίως τα βρέφη.
Υπάρχουν όμως και άνθρωποι οι οποίοι μετακινούνται, είτε από την αρχή, δηλαδή, επιθυμούν μεγαλύτερα παιδιά - και όταν λέμε μεγαλύτερα της πρώιμης παιδικής ηλικίας, δηλαδή από έξι και πάνω - ή υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι δηλώνουν αρχικά βρέφη και βλέποντας ότι δεν υπάρχουν συνδέσεις, μετά σταδιακά αρχίζουν και αυξάνουν το όριο ηλικίας. Η μεγαλύτερη μερίδα επιθυμεί βρέφος.
- Πάντως λόγω αυτής της προτίμησης βλέπουμε αρκετά παιδιά, προεφηβικής ή εφηβικής ηλικίας – μια κρίσιμη και επίσης ευαίσθητη ηλικία - τα οποία παραμένουν στις δομές προστασίας, χωρίς δυστυχώς να έχουν την ευκαιρία με κάποια οικογένεια.
Εγώ σίγουρα αυτό που έχω να πω και από την εμπειρία μου όλα αυτά τα χρόνια, είναι ότι και στην μία περίπτωση και στην άλλη υπάρχουν υπέρ και κατά. Αν μπορούσα να μιλήσω πιο «χονδρικά», αν μου επιτρέπεται.
Από τη μία πλευρά, έχει να κάνει πάρα πολύ με το τι επιθυμεί κάποιος και με το τι φαντάζεται. Γιατί γνωρίζουμε ότι στο «φανταστικό» παιδί, αυτό που διαμορφώνουμε στο μυαλό μας είναι κάτι το οποίο μπορεί να είναι πολύ πολύ συγκεκριμένο. Αλλά βλέπω ότι όταν υπάρχει έτσι ανοιχτότητα και ευελιξία, υπάρχουν και άνθρωποι που μπορούν να φανταστούν τον εαυτό τους να μεγαλώνουν ένα μεγαλύτερο παιδί.
Σίγουρα, ο προβληματισμός τους είναι για το αν θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν στη φροντίδα του. Γιατί ακριβώς όπως είπατε η προεφηβεία και η εφηβεία είναι μία περίοδος που μπορούν να συμβαίνουν και άλλα πράγματα σε ψυχικό επίπεδο. Οπότε αυτό μπορεί να δημιουργεί προβληματισμό στους ανθρώπους σε σχέση με το αν μπορούν ή αν δεν μπορούν.
Εγώ λοιπόν αυτό που θα έλεγα, θα είναι να προσεγγιστούν τα πράγματα με μία ανοιχτότητα, αλλά χωρίς πίεση. Δηλαδή δεν έχει νόημα να πιέσουμε ανθρώπους να επιθυμήσουν κάτι διαφορετικό στη ζωή τους, σίγουρα. Οπότε και εμείς είμαστε πάρα πολύ προσεκτικές στο πώς ακούμε αυτό που έχουν να δηλώσουν. Γιατί δεν έχει νόημα να πιεστούν, όπως είπα πριν. Γιατί όταν κάποιος πιεστεί, δεν θα το κάνει και καλά.
Από την άλλη, αυτό που παρατηρούμε είναι ότι υπάρχουν και παιδάκια που είναι μεγαλύτερης ηλικίας, τα οποία δημιουργούν τόσο δυνατές σχέσεις στα κέντρα παιδικής προστασίας, τα οποία δυσκολεύονται και τα ίδια γιατί νιώθουν ανασφάλεια στο να μετακινηθούν κάπου αλλού, αλλά και γιατί υπάρχει και όλο αυτό το κομμάτι του τραύματος από πίσω, τα οποία τα εμποδίζει από το να μπορέσουν να εμπιστευτούν καινούρια πρόσωπα.
Έτσι λοιπόν, έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία, κάποιος ή κάποια, εφόσον αποφασίσει να μετακινηθεί σε αυτό, να μην διστάσει να ζητά βοήθεια, να μοιράζεται ανοιχτά τις σκέψεις του και τους προβληματισμούς, αλλά να παραμείνει πιστός και πιστή σε αυτό που πραγματικά θέλει να κάνει. Να μην πιεστεί δηλαδή, να κάνει κάτι το οποίο αξιολογεί ή αισθάνεται ότι μπορεί να τον δυσκολέψει, να την δυσκολέψει πάρα πολύ.
Να μην ξεχνάμε πάντως, ότι είναι και αυτά παιδιά που ζητούν μια ευκαιρία και στην ουσία, η υιοθεσία ή η αναδοχή θα αλλάξει όχι μόνο τη δική τους ζωή, αλλά και τη ζωή των ανάδοχων ή θετών υποψηφίων.
- Υπάρχουν υποθέσεις που εγκαταλείπονται ή παγώνουν από τους υποψήφιους και σε ποιο στάδιο της διαδικασίας;
Βέβαια. Δείτε, η κοινωνική έρευνα έχει πολλαπλό χαρακτήρα. Πέρα από το κομμάτι της αξιολόγησης, μπαίνουν πάρα πολλές συζητήσεις και γι' αυτό τα ραντεβού, εμείς ως φορέας, εκτιμούμε ότι θα πρέπει να γίνονται ανά δύο εβδομάδες για να μπορούν οι άνθρωποι αυτοί να εσωτερικεύουν όλες τις θέσεις, να σκέφτονται πράγματα, να αναστοχάζονται σε σχέση με την αρχική τους επιθυμία κτλ.
Οπότε, είχαμε υποθέσεις όπου άνθρωποι συνειδητοποίησαν ότι δεν θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν ή ότι δεν είναι προτεραιότητα για τη ζωή τους ή ότι συντρέχουν άλλοι λόγοι, οι οποίοι τη συγκεκριμένη περίοδο είναι καλύτερο να μας στείλουν, για παράδειγμα, την αίτησή τους και να συνεχίσουν αργότερα. Έχουμε δηλαδή, τέτοιες περιπτώσεις και, ξέρετε, η κοινωνική έρευνα γίνεται ως ένας χώρος στον οποίο οι άνθρωποι να μπορούν να καταθέτουν τις σκέψεις τους και να έχουν το δικαίωμα να αλλάξουν γνώμη.
- Οπότε, η αβεβαιότητα απ' τη μία, κάποια έλλειψη ενημέρωσης για κάποια πράγματα, δηλαδή, που δεν γνώριζαν και που τους ενημερώσατε εσείς ότι θα αντιμετωπίσουν, η αλλαγή των συνθηκών της ζωής τους, μπορούν να αποτελέσουν αιτία εγκατάλειψης ή «παγώματος» της διαδικασίας;
Ακριβώς. Υπάρχουν, βέβαια, και οι περιπτώσεις που υπήρξε η εγκυμοσύνη, για παράδειγμα και χρειάστηκε να παγώσουν τη διαδικασία, εφόσον θα αποκτούσαν δικό τους παιδί. Οπότε υπήρχαν και αυτές οι περιπτώσεις.
- Υπάρχει κάποια υποστήριξη για να μειωθεί η «ψυχοφθορά» των υποψηφίων σε περιπτώσεις που καθυστερεί διαδικασία, που προκύπτουν κάποια θέματα άλλα, ψυχικής φύσεως ας πούμε, ίσως, άγχος, κτλ. Σας ζητούνται τέτοιες υπηρεσίες με υποστήριξη.
Ναι μπορεί να τύχει. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς είναι να παρέχουμε συμβουλευτική υποστήριξη και να τους παραπέμπουμε κατά υπηρεσίες εξειδικευμένες, ανάλογα με την περίπτωση που θα μπορούσαν να τους υποστηρίξουν. Πάντα οι κοινωνικοί λειτουργοί εδώ πέρα είναι υποστηρικτικοί σε όλη τη διαδικασία, αλλά και μετά που έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία. Σε όλα τα στάδια στην ουσία υπάρχει υποστήριξη και καθοδήγηση.
- Στην αντιστοίχηση παιδιού-οικογένειας, ποια είναι τα βασικότερα κριτήρια που «βαρύνουν» τη διαδικασία; Ποιος αποφασίζει τελικά γι' αυτό;
Λοιπόν, η αντιστοίχηση, το συνταίριασμα, όπως λέγεται, και θεσμικά έχει κατοχυρωθεί ο όρος, γίνεται μέσω αλγόριθμου. Δηλαδή, κατά τη διάρκεια της κοινωνικής έρευνας, η υποψήφιοι θετοί και οι υποψήφιοι ανάδοχοι συμπληρώνουν ένα ερωτηματολόγιο, το οποίο περιλαμβάνει το φύλλο του παιδιού, την ηλικία του παιδιού, την εθνική - εθνοτική καταγωγή, το αν έχει αδέρφια, την σωματική, ψυχική, νοητική του κατάσταση. Επίσης, στην περίπτωση της αναδοχής, το αν οι ανάδοχοι επιθυμούν η αναδοχή να γίνει στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα ή στη γειτονική ή σε οποιαδήποτε περιφέρεια στην Ελλάδα.
Επίσης, το αν επιθυμούν αναδοχή θετή, το παιδί να είναι ασυνόδευτο. Οπότε, συμπληρώνεται αυτό το ερωτηματολόγιο και αντίστοιχα υπάρχει μία διαδικασία η οποία ορίζει το ατομικό σχέδιο οικογενειακής αποκατάστασης του παιδιού. Δηλαδή, φανταστείτε ότι στο σύστημα υπάρχουν τρεις ηλεκτρονικές δεξαμενές. Η μία δεξαμενή είναι το Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Θετών Γονέων, η άλλη δεξαμενή είναι το Εθνικό Μητρώο Υποψήφιων Αναδόχων και η τρίτη δεξαμενή είναι το Εθνικό Μητρώο όπου υπάρχουν όλα τα παιδιά τα οποία φροντίζονται στο πλαίσιο του καθεστώτος της παιδικής προστασίας.
Οπότε, λοιπόν, βάσει των χαρακτηριστικών που έχουν δηλώσει αυτοί οι υποψήφιοι, αλλά και των χαρακτηριστικών που έχουν δηλώσει οι επαγγελματίες για τα παιδιά, βάσει αλγόριθμου, λοιπόν, γίνεται το συνταίριασμα.
- Στην αναδοχή μετά την τοποθέτηση υπάρχει κάποια παρακολούθηση και στήριξη των οικογενειών, επισκέψεις, συνεργασία με το σχολείο κλπ;
Βέβαια. Φανταστείτε ότι είμαστε σύμμαχοι. Δηλαδή, βάσει του νόμου προβλέπεται μία κατ` οίκων επίσκεψη το μήνα. Υπάρχει σταθερή τηλεφωνική επικοινωνία ανά πάσα στιγμή. Δηλαδή, εμάς ο σκοπός του Κέντρου Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας, είναι να δημιουργούμε μία σχέση συνεργασίας. Φυσικά, όπως καταλαβαίνετε, το κομμάτι της εποπτείας είναι πολύ σημαντικό.
Δηλαδή, από τον νόμο, εμείς ασκούμε και το κομμάτι του κοινωνικού ελέγχου, της εποπτείας. Δηλαδή, το αν πηγαίνουν όλα καλά. Αλλά η ευημερία έχει να κάνει με το σύνολο της ανάδοχης οικογένειας. Και για αυτόν τον λόγο διατηρούμε μία σχέση καλής συνεργασίας και συμμαχίας. Γιατί η αναδοχή είναι παιδοκεντρική, αλλά, από την άλλη, εμείς φροντίζουμε όλα τα μέλη της οικογένειας και η ροή της καθημερινότητας ανάδοχης οικογένειας να είναι καλή, ούτως ώστε όλα τα μέλη της οικογένειας να διαβιούν και να έχουν μία καλή ζωή, σε ένα πλαίσιο καλής ψυχοσυναισθηματικής ισορροπίας, να το θέσουμε έτσι. Θέλω να πω ότι, εάν είναι το παιδί καλά, θα είναι και η ανάδοχη οικογένεια καλά. Αν είναι η ανάδοχη καλά, θα είναι και το παιδί καλά. Είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Για αυτό το λόγο υποστηρίζουμε με διάφορους τρόπους. Δηλαδή από το κομμάτι, όπως είπατε, της συνεργασίας με το σχολείο, σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί, σε κάποιες όχι, στο κομμάτι αναζήτησης χωριών, επίσης, σε κάποιες οικογένειες, παραπομπή, παρακολούθηση, οτιδήποτε μπορείτε να φανταστείτε που να χρειάζεται η οικογένεια για να μπορούν να φροντίζουν το παιδί καλύτερα. Και τους εαυτούς τους, βέβαια.
- Υπάρχουν περιπτώσεις που γίνονται διακοπές ή λύσεις της αναδοχής;
Υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις δυστυχώς. Εμείς μέχρι στιγμής δεν είχαμε.
Σε αυτό μπορούν πάρα πολλά πράγματα να συντελούν. Αν δεν υπάρχει η κατάλληλη προετοιμασία ή αν με έναν τρόπο μπορεί να γίνεται πιο γρήγορα ενδεχομένως από ό,τι θα έπρεπε, για να μπορέσει να δημιουργηθεί μια σχέση η οποία θα αντέξει όλη τη δυσκολία μετά, μπορεί να οδηγηθούμε σε κάποιες περιπτώσεις, μαζί με άλλους λόγους οι οποίοι μπορεί να είναι και αναπάντεχοι και που μπορεί να αφορούν την αλλαγή των συνθηκών ζωής της οικογένειας ή πράγματα τα οποία μπορεί να συνδέονται με το ίδιο το παιδί και το Κέντρο Παιδικής Προστασίας που ζούσε. Δηλαδή να είναι πάρα πολλοί λόγοι οι οποίοι συνθέτουν έναν «αστερισμό» που τελικά μπορεί να οδηγήσει το παιδί να επιστρέψει πίσω στο Κέντρο Παιδικής προστασίας όπου έμενε.
- Από το 2019 που άρχισε το νέο πλαίσιο για τις υιοθεσίες και τις αναδοχές, έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στην ουσία, σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα, που ακούγαμε για απίστευτη γραφειοκρατία και χρόνιες καθυστερήσεις; Πόσο καθοριστικό ήταν το νέο πλαίσιο δηλαδή, για την αναδοχή και την υιοθεσία;
Εγώ εκτιμώ ότι έχουν αλλάξει πολλά. Καταρχάς, ο καινούργιος νόμος έδωσε τη δυνατότητα σε ανθρώπους οι οποίοι δεν είναι παντρεμένοι να μπορούν να υιοθετήσουν, είτε γυναίκες είτε άντρες. Εμείς έχουμε και άντρες και γυναίκες που επιλέγουν να μην είναι παντρεμένοι και παντρεμένες.
Επίσης, ο πρόσφατος νόμος άλλαξε όλο αυτό το κομμάτι της νομοθεσίας σε σχέση με τα ομόφυλα ζευγάρια. Επιπλέον, το κομμάτι της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, δηλαδή ότι πλέον γίνεται διαδικτυακά, είναι μεγάλη ανακούφιση και για τους επαγγελματίες, διότι τηρείται απόλυτα η διαφάνεια και η αξιοκρατία. Δηλαδή, οι επαγγελματίες δεν μπορούμε να παρέμβουμε στο σύστημα. Κάτι το οποίο δημιουργεί μια ασφάλεια και σε εμάς. Χωρίς να λέω ότι πριν δεν γινόντουσαν με διαφάνεια - μην παρεξηγηθώ - αλλά ότι οι συνδέσεις γίνονται βάσει αλγορίθμου και ότι όλα γίνονται διαδικτυακά, διατηρεί μία διαφάνεια.
Άρα, στην ουσία, έχουμε σίγουρα ταχύτερη διαδικασία σε σχέση με ό,τι ίσχυε με την προηγούμενη νομοθεσία. Υπάρχει ένα ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα, το οποίο όντως προσφέρει μια αξιοκρατία και ισονομία και διαφάνεια για όλους. Και υπάρχει μια κεντρική καταγραφή παιδιών και υποψήφιων γονέων, που μέχρι τώρα δεν υπήρχε. Ήταν όλα αποσπασματικά. Τώρα πλέον υπάρχει μια κεντρική καταγραφή που ξέρουμε στην ουσία, το Υπουργείο ξέρει, ότι υπάρχουν «τόσα» παιδιά στις δομές παιδικής προστασίας, υπάρχει μια ενιαία για όλη την Ελλάδα καταγραφή, που μέχρι τώρα δεν υπήρχε.
Και από αυτά βγαίνουν και τα στατιστικά. Φανταστείτε ότι μέχρι πρότινος δεν υπήρχε καταγραφή όλων των παιδιών που βρίσκονταν σε καθεστώς παιδικής προστασίας. Πλέον έχουμε εικόνα. Δηλαδή, είναι σημαντικό όλο αυτό.
- Δηλαδή είναι ένα σύνολο από παράλληλα συστήματα, που δίνουν μια συνολική εικόνα ανά πάσα στιγμή;
Ναι, και που συνδέονται, όλα αυτά τα συστήματα. Γιατί όλοι και όλες συνεργαζόμαστε μεταξύ μας. Δηλαδή, μέσω της πλατφόρμας ερχόμαστε σε επαφή καθημερινά με επαγγελματίες από όλη την Ελλάδα. Και έχει πολύ νόημα αυτό. Έχει σημασία.
- Το Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Κεντρικής Μακεδονίας, είναι ένας από τους μεγαλύτερους οργανισμούς πρόνοιας και φαντάζομαι παίζει ρόλο και η εμπειρία στη διαχείριση τέτοιων ευαίσθητων θεμάτων.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μεγάλη εμπειρία. Είμαστε και ο πρώτος φορέας που έτρεξε το πρώτο εκπαιδευτικό για υποψήφιους θετούς γονείς σε όλη την Ελλάδα, το Μάιο του 2020. Το πρώτο, δηλαδή στην ουσία το υλοποιήσαμε εμείς ως Κεντρική Μακεδονία. Η ομάδα εδώ όλη, οι εργαζόμενοι κοινωνικοί λειτουργοί είναι άψογοι και ανθρώπινοι κυρίως προς τους υποψήφιους θετούς και ανάδοχους γονείς και προσπαθούμε όσο μπορούμε να το συνεχίσουμε σε αυτόν το ρυθμό.
Υπάρχει στο κέντρο της Θεσσαλονίκης το Γραφείο Αναδοχής και Υιοθεσίας που οποιοσδήποτε πολίτης επιθυμεί και θέλει να ρωτήσει για τη διαδικασία ή οτιδήποτε άλλο, μπορεί να έρθει από εδώ στην οδό Εθνικής Αμύνης 16. Εδώ γίνονται και οι συναντήσεις.
