Με τρεμάμενη φωνή, ο Οικουμενικός Πατριάρχης περιέγραψε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που διέθετε η προσωπικότητα του Μητροπολίτη Δράμας κυρού Παύλου, τα οποία διατήρησε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του και αυτό φάνηκε μέσα από το έργο του στη Μητρόπολη Δράμας και όχι μόνον.
«Ως γνήσιος Ρωμιός γνώριζε ότι η λατρεία της Ρωμιοσύνης δεν συνεπάγεται έχθρα κατά κανενός, ακριβώς επειδή η Ρωμιοσύνη είναι εμποτισμένη στο DNA ως παιδεία και νοοτροπία. Γνωρίζει καλώς μόνο να αγαπά και να συνυπάρχει αρμονικώς και με το ορθόδοξο ήθος, εις πάντα άνθρωπος. Ο Ρωμιός και ο Χριστιανός βλέπει την εικόνα της τριπλούς θεότητος», ανέφερε ο κ. Βαρθολομαίος για τον Μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο.
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, σε πολύ προσωπικό τόνο, ο Πατριάρχης πρόσθεσε ότι είναι «άξιο και δίκαιο ο Δράμας Παύλος να μνημονεύεται έτσι και επιτρέψτε μου να προτρέψω πατρικώς, όχι μόνο να μνημονεύετε το όνομά του στις σπουδές σας στο ΑΠΘ, αλλά και το παράδειγμα του βίου και πολιτείας του να διδάσκεται ως υπόδειγμα ευπατρίδους Ρωμιού. Η Τραπεζούντα, ήταν δια σε η πατρίδα της καρδιάς σου. Εκείνη ήταν η Ιερουσαλήμ σου. Από εμάς τη μετριότητα, στερηθήκαμε έναν συμπαράσταση στον υπέρ της Ρωμιοσύνης αγώνα. Έναν φίλο γνήσιο. Ωστόσο, στη Βασιλεία Του, ο Θεός προσέθεσε ένα άνθος αμάραντο».
«Το έργο και η μαρτυρία του πολύτιμη παρακαταθήκη για εκκλησία και επιστήμη»
Η νέα Επώνυμη Έδρα που ιδρύθηκε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, τιμώντας τη μνήμη και το έργο του μακαριστού Μητροπολίτη Δράμας κυρού Παύλου, διακεκριμένου ιεράρχη και μελετητή της εκκλησιαστικής ιστορίας του Πόντου και της Ανατολής, είναι αποτέλεσμα συνεργασίας του ΑΠΘ, της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων, των Ιερών Μητροπόλεων Θεσσαλονίκης, Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως, Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς, καθώς και της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Κατά τον χαιρετισμό του, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος, επισήμανε για τον Μητροπολίτη Δράμας κυρό Παύλο, ότι «το έργο και η μαρτυρία του αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για την εκκλησία και επιστήμη. Η πορεία και το έργο του να καταστεί φάρος γνώσης και μνήμης».
Από την πλευρά του, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Νεαπόλεως και Σταυρούπολης, κ. Βαρνάβας επισήμανε πως «στεκόμαστε ενώπιον μνήμης που πονά, αλλά και μνήμης που ανασταίνεται».
Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Νέας Κρήνης και Καλαμαριάς, κ. Ιουστίνος χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα, ως ημέρα χαράς και πανηγυριού και ότι μέσα από αυτήν την πρωτοβουλία, «αποδεικνύουμε συν τοις άλλοις ότι μπορούμε να συνεργαστούμε, να αγκαλιαζόμαστε, να δημιουργούμε θαύματα. Και σήμερα αυτό αποτελεί τέτοιο θαύμα, το οποίο γίνεται πιο Άγιο, Ιερό και όμορφο διότι σφραγίζεται με τη δική σας παρουσία, Παναγιώτε», είπε απευθυνόμενος στον Οικουμενικό Πατριάρχη.
Ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Φαναρίου, κ. Αγαθάγγελος τόνισε στην τοποθέτησή του ότι «η συλλογική ευθύνη, το χρέος και η μνήμη επέβαλλαν τη δημιουργία αυτής της έδρας που μας γεμίζει δέος, συγκίνηση, χαρά, ενθουσιασμό, ελπίδα, ευγνωμοσύνη, όραμα και ενθουσιασμό. Η Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι έτοιμη με την Ελληνική Πολιτεία, το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το ΑΠΘ, να προχωρήσουμε σε παροιμίες εκπαιδευτικές δράσεις σε άλλες χώρες της Ευρώπης και σε όλη την οικουμένη, για την ανάδειξη της ποντιακής κληρονομιάς».
«Ανοίγει νέος δρόμος στη μελέτη της ιστορικής μας διαδρομής»
Το παρών στην τελετή έδωσε και ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Κυριάκος Αναστασιάδης, ο οποίος έκανε λόγο για ένα ουσιαστικό και συμβολικά σημαντικό βήμα, με την ίδρυση της έδρας «Μητροπολίτης Δράμας Παύλος - Εκκλησιαστική Ιστορία και Πολιτισμός του Ελληνισμού της Ανατολής (11ος–20ός αιώνας)».
«Πρόκειται για μία ακαδημαϊκή πρωτοβουλία, με την οποία ανοίγει νέος δρόμος στη μελέτη της ιστορικής μας διαδρομής. Το παρελθόν συναντά το μέλλον. Φωτίζονται οι ρίζες και η συνέχεια του Ελληνισμού της Ανατολής. Το Πανεπιστήμιο μας επιβεβαιώνει έμπρακτα τον ρόλο ως θεματοφύλακα της ιστορικής μνήμης. Τιμά το πολυσχιδές έργο του μακαριστού Μητροπολίτη. Η μνήμη όταν γίνεται αντικείμενο επιστημονικής μελέτης μετατρέπεται σε δύναμη δημιουργίας», σημείωσε.
Στην τελετή έδωσε το παρών και ο υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, ο οποίος υπογράμμισε πως «η στήριξη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου αναδεικνύουν τον κοινωνικό και εθνικό χαρακτήρα των ΑΕΙ. Η Θεολογική Σχολή αποτελεί Κόσμημα των Θεολογικών και Κοινωνικών Σπουδών. Το ΑΠΘ και η Θεολογική, καταδεικνύουν ότι το μέλλον προμηνύεται λαμπρό».
Ο υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας και Θράκης, Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, απευθυνόμενος στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο δήλωσε ότι «οι δεσμοί ανάμεσα στη Συμβασιλεύουσα και τη Βασιλεύουσα ήταν και συνεχίζει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένοι. Σας καλωσορίζουμε στη δική σας πόλη, στο δικό σας σπίτι».
Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων, Γιώργος Καλαντζής, επισήμανε ότι «η έδρα δεν ιδρύεται για να τιμήσει μόνο το πρόσωπο, αλλά αυτό που πίστευε και υπηρέτησε, με το βλέμμα όμως στραμμένο στο μέλλον».
Η Έδρα και ο σκοπός της
Ο σκοπός της δημιουργίας της Έδρας είναι η προαγωγή της επιστημονικής έρευνας και διδασκαλίας στην εκκλησιαστική ιστορία και τον πολιτισμό του Ελληνισμού της Ανατολής (11ος–20ός αιώνας), προσελκύοντας φοιτητές/τριες και ερευνητές/τριες και συνάπτοντας συνεργασίες με επιστημονικούς και πολιτισμικούς φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού.
Στόχος της Έδρας είναι η μελέτη περιοχών, όπως η Καππαδοκία, η Ιωνία, ο Πόντος και η Παρευξείνια Ζώνη, καθώς και της προσφυγικής μνήμης, της πνευματικής ζωής, της εκκλησιαστικής οργάνωσης και της πολιτισμικής παρουσίας των Ελλήνων στις περιοχές αυτές.
Η Έδρα φιλοδοξεί να ενισχύσει περαιτέρω τον ρόλο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου ως διεθνούς κέντρου αναφοράς για τη μελέτη της βυζαντινής και νεότερης εκκλησιαστικής ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς του Οικουμενικού Ελληνισμού.
Όσον αφορά στη χρηματοδότηση, η Έδρα υποστηρίζεται ετησίως από τους συμβαλλόμενους εκκλησιαστικούς φορείς και αναμένεται η στελέχωση με μέλος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού, με ειδίκευση στην Εκκλησιαστική Ιστορία και τον Πολιτισμό του Ελληνισμού της Ανατολής.
