Ο Σεβασμιώτατος μιλά -μεταξύ άλλων- για τις προκλήσεις που κλήθηκε να αντιμετωπίσει τα σχεδόν 32 χρόνια διακονίας του στην Ιερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, για το πολυσχιδές κοινωνικό έργο και τη μεγάλη σημασία του για τους ευάλωτους πολίτες της περιοχής, για τη νεολαία στην Εκκλησία αλλά και για την επιλογή του να διαμένει στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Δοβρά Βεροίας.
«Ρωτήσατε ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισα. Δεν ήταν μία αλλά ήταν πολλές και δεν θα μπορούσε να είναι και διαφορετικά. Ο Επίσκοπος, όταν αναλαμβάνει, θέτει την χείρα επ΄ άροτρον, όπως λέγει ο Χριστός, για να οργώσει το γεώργιό του. Και όπως κάθε τόσο κάτι βρίσκει ο γεωργός, έτσι και ο Επίσκοπος είναι φυσικό να συναντά πολλές προκλήσεις στους διάφορους τομείς της δράσεώς του», επισημαίνει χαρακτηριστικά.
Ο Άγιος Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, αναφέρεται και στα δύο πνευματικά του παιδιά, τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, κ.κ. Γεώργιο και τον Σεβασμιότατο Πολυανής και Κιλκισίου, κ.κ. Βαρθολομαίο αλλά και για όσα διδάχθηκαν μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Κλείνοντας, ο Σεβασμιώτατος στέλνει το δικό του μήνυμα με αφορμή την Ανάσταση του Κυρίου.
«Να προσπαθήσουμε να ζήσουμε όχι το «Πάσχα» αλλά την Ανάσταση του Κυρίου μας μέσα στην ψυχή μας και όχι μόνο εξωτερικά. Και να γίνει για όλους μας το φετινό Πάσχα, μία πραγματικά διάβαση, όπως σημαίνει και η λέξη, από τη μέχρι τώρα ζωή μας σε μία ζωή αναστημένη, με τον αναστάντα Κύριο στην ψυχή μας και στη ζωή μας», τονίζει.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, κ.κ. Παντελεήμονος, στον Γαβριήλ Χατζηνόπουλο:
-Σεβασμιώτατε, μετά από σχεδόν 32 χρόνια στον θώκο της Ιεράς Μητρόπολης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, ποιά ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που κληθήκατε να αντιμετωπίσετε;
Σᾶς εὐχαριστῶ γιά τήν ἐρώτηση καί τό ἐνδιαφέρον σας γιά τό πρόσωπό μου καί τό ἔργο αὐτῶν τῶν σχεδόν 32 χρόνων, κατά τούς ὁποίους μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ διαποιμαίνω τήν Ἱερά Μητρόπολη Βεροίας, Ναούσης καί Καμπανίας. Θά μοῦ ἐπιτρέψετε ὅμως, πρίν νά σᾶς ἀπαντήσω, νά κάνω μία μικρή διόρθωση. Εἴπατε «στόν θῶκο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως». Στήν Ἐκκλησία μας δέν ὑπάρχει θῶκος γιά κανέναν. Καί ἀλλίμονο ἐάν ὑπῆρχε. Ὁ Κύριός μας, εἰς τύπον καί τόπον τοῦ ὁποίου ἵσταται ὁ ἐπίσκοπος, εἶπε γιά τόν ἑαυτό του «οὐκ ἦλθον διακονηθῆναι ἀλλά διακονῆσαι». Καί αὐτός εἶναι ὁ ρόλος καί ἡ ἀποστολή τοῦ Ἐπισκόπου. Ἐπίσκοπος τί σημαίνει; Ἐκεῖνος πού ἔχει μία ὑψηλότερη θέση, ὥστε νά ἐπισκοπεῖ, νά βλέπει δηλαδή τί γίνεται μέσα στήν ἐπαρχία του, μέσα στήν Ἐκκλησία, νά κατευθύνει καί νά καθοδηγεῖ. Γι᾽ αὐτό καί ἔχει μέσα στόν ναό ἕναν θρόνο, γιά νά βλέπει καλύτερα ὅλους. Δέν εἶναι ὅμως θρόνος ἀναπαύσεως ἀλλά σταυρός, διότι γιά ὅ,τι καί ἄν συμβεῖ, ὅ,τι καί ἄν προκύψει ἡ εὐθύνη εἶναι τοῦ Ἐπισκόπου.
Ρωτήσατε ποιά ἦταν ἡ μεγαλύτερη πρόκληση πού ἀντιμετώπισα. Δέν ἦταν μία ἀλλά ἦταν πολλές, καί δέν θά μποροῦσε νά εἶναι καί διαφορετικά. Ὁ Ἐπίσκοπος, ὅταν ἀναλαμβάνει, θέτει τήν χεῖρα ἐπ᾽ ἄροτρον, ὅπως λέγει ὁ Χριστός, γιά νά ὀργώσει τό γεώργιό του. Καί ὅπως κάθε τόσο κάτι βρίσκει ὁ γεωργός, ἔτσι καί ὁ Ἐπίσκοπος εἶναι φυσικό νά συναντᾶ πολλές προκλήσεις στούς διάφορους τομεῖς τῆς δράσεώς του.
Μεγάλη πρόκληση ἦταν π.χ. ἡ δημιουργία τῶν Παυλείων, τῶν μηνιαίων ἑορταστικῶν ἐκδηλώσεων κάθε Ἰούνιο πρός τιμήν τοῦ ἱδρυτοῦ τῆς τοπικῆς μας Ἐκκλησίας, πρωτοκορυφαίου ἀποστόλου Παύλου, καί ἡ καθιέρωσή τους ὡς πανορθόδοξος θεσμός. Πρόκληση ἦταν ἡ ἀποκατάσταση τοῦ παλαιοῦ Μητροπολιτικοῦ ναοῦ τῆς Βεροίας, πού βρισκόταν σέ ἐρειπιώδη κατάσταση. Προκλήσεις ἦταν ἡ στήριξη τῶν ἀδελφῶν μας στά χρόνια τῆς κρίσεως καί στά χρόνια τῆς πανδημίας, πού μᾶς ἔφερε ἀντιμέτωπους μέ πρωτόγνωρες συνθῆκες. Προκλήσεις ἀκόμη καθημερινές στό ποιμαντικό ἔργο: πῶς νά φέρουμε τούς ἀνθρώπους πιό κοντά στήν Ἐκκλησία καί νά προσφέρουμε πνευματικές εὐκαιρίες, ἰδίως στούς νέους μας. Πρόκληση ἦταν καί ἡ ἀναδιοργάνωση τῶν Ἱερῶν Μονῶν τῆς τοπικῆς μας Ἐκκλησίας.
-Ανάμεσα στο πολυσχιδές έργο σας, ξεχωρίζει η μέριμνα προς τα αδύναμα μέλη της κοινωνίας μας, μέσα από τις τράπεζες αγάπης, τα κοινωνικά παντοπωλεία, το κοινωνικό ιατρείο και το κοινωνικό φροντιστήριο. Πόσο σημαντικό είναι για κάθε Μητρόπολη αλλά και για την Εκκλησία της Ελλάδος να ενισχύει ολοένα και περισσότερο το κοινωνικό της έργο και πότε αυτό είναι αρκετό;
Τό κοινωνικό ἔργο δέν εἶναι μόνο ἐντολή τοῦ Χριστοῦ ἀλλά καί παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Χριστός δίδαξε τήν ἔμπρακτη ἀγάπη καί θά μᾶς κρίνει κατά τήν ἡμέρα τῆς κρίσεως μέ βάση τή μέριμνά μας γιά τούς ἀσθενεῖς, τούς πεινῶντες καί διψῶντες, τούς φυλακισμένους καί τούς ἔχοντες ἀνάγκη. Πῶς θά μποροῦσε ἡ Ἐκκλησία μας νά ἀδιαφορήσει γιά ὅλους αὐτούς; Ἄν δέν ἐνδιαφερόταν καί ἄν δέν ἐργαζόταν, τότε τό κήρυγμά της θά ἦταν ἕωλο, θά ἦταν κενό καί μάταιο, καί ἡ πίστη της θά ἦταν νεκρή χωρίς ἔργα. Ἀσφαλῶς σκοπός τῆς Ἐκκλησίας δέν εἶναι νά ἀντικαταστήσει τήν πολιτεία οὔτε νά δρᾶ ὡς Μή Κυβερνητική Ὀργάνωση. Τό κοινωνικό ἔργο της εἶναι πνευματικό καί ὑπαρξιακό. Ἀπορρέει ἀπό τήν πίστη καί τή διδασκαλία της καί γι᾽ αὐτό ποτέ δέν θά εἶναι ἀρκετό, γιατί ἡ ἀγάπη δέν ἔχει τέρμα, δέν ἔχει ὅρια. Ἀκόμη καί ἐάν οἱ ἀδελφοί μας ἔχουν τά πάντα, πάντα ὑπάρχουν περιθώρια καί τρόποι κοινωνικῆς δράσεως γιά τήν Ἐκκλησία.
-Δύο πνευματικά σας παιδιά ηγούνται δύο κοντινών Μητροπόλεων, ο Σεβασμιότατος Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, Γεώργιος και ο Σεβασμιότατος Πολυανής και Κιλκισίου, Βαρθολομαίος. Ποιες ήταν οι δύο σημαντικότερες συμβουλές που τους δώσατε πριν αναλάβουν τα καθήκοντά τους;
Καί οι δύο συνδέθηκαν μαζί μου στά μαθητικά τους χρόνια, ὅταν διακονοῦσα ὡς προϊστάμενος τοῦ ἱεροῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Δημητρίου στή Θεσσαλονίκη καί πρωτοσύγκελλος τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως, μέσα στό ἔργο τῆς Χριστιανικῆς Καταφυγῆς Νέων πού εἴχαμε δημιουργήσει, καί ἀπό τό ὁποῖο προῆλθαν δέκα Ἐπίσκοποι πού διακονοῦν ὄχι μόνο στήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, ἀλλά καί στό Οἰκουμενικό Πατιαρχεῖο, τό Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας καί Ἱεροσολύμων. Μέσα στό ἔργο τῆς Χριστιανικῆς Καταφυγῆς διδάχθηκαν ὅτι ἡ ἀποστολή τοῦ κληρικοῦ εἶναι ἡ διακονία, τήν ὁποία πρέπει νά ἀσκεῖ μέ ἀγάπη πρός τούς ἀνθρώπους καί ἰδίως πρός τούς νέους. Αὐτό τό διδάχθηκαν, πιστεύω, ἔμπρακτα ἀπό τά νεανικά τους χρόνια καί τό ἐμπέδωσαν. Ὁ Ἅγιος Κίτρους, ὁ ὁποῖος μέ ἀκολούθησε στή Μητρόπολη Βεροίας, ὅταν ἦρθα ἐδῶ, διακόνησε καί ἐδῶ μέ αὐτόν τόν τρόπο ἐπί εἴκοσι χρόνια, καί αὐτό συνεχίζει νά κάνει καί στή Μητρόπολή του. Τό ἴδιο κάνει καί ὁ Ἅγιος Πολυανῆς καί Κιλκισίου, ὁ ὁποῖος πρίν ἀπό τήν ἐκλογή του ὡς Μητροπολίτου, χειροτονήθηκε κληρικός καί διακόνησε ἐπί πολλά ἔτη στήν Ἀθήνα.
-Πώς πιστεύετε ότι οι νέοι άνθρωποι αντιμετωπίζουν την Ορθόδοξη Εκκλησία σήμερα; Πόσο προσιτή είναι για εκείνους και σε ποιον βαθμό είναι συμμέτοχοι των ιερών Ακολουθιών στους ναούς της Μητρόπολης;
Ζοῦμε σέ μία πολύ δύσκολη ἐποχή, ἰδιαιτέρως γιά τά παιδιά καί τούς νέους μας, πού δέχονται ποικίλες ἐπιρροές ἀπό τόν κόσμο, τόν πραγματικό καί τόν ψηφιακό, πού τούς περιβάλλει. Αὐτό δημιουργεῖ πολλές δυσκολίες στή ζωή τους καί πολλούς κινδύνους καί τούς ὁδηγεῖ συχνά σέ ἀδιέξοδα. Ὅμως μέσα σ᾽ αὐτόν τόν κόσμο ἡ Ἐκκλησία μας μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι παροῦσα. Ἀξιοποιώντας καί ἐκείνη ὅσα μέσα διαθέτει, καί ὅλα τά σύγχρονα μέσα, μεταδίδει τό μήνυμα τοῦ Χριστοῦ καί προσφέρει μία θερμή ἀγκαλιά σέ κάθε νέο πού ἀναζητᾶ τήν ἀλήθεια, πού θέλει νά βρεῖ στήριγμα ἤ παρηγορία, πού θέλει νά ζήσει μακριά ἀπό τόν βόρβορο τῆς ἁμαρτίας. Καί εἶναι πολλά τά παιδιά καί οἱ νέοι πού ζοῦν κοντά στήν Ἐκκλησία, πού συμμετέχουν στίς Ἀκολουθίες καί στίς δράσεις τῆς Μητροπόλεώς μας εἰδικά γιά τούς νέους. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γενικά ἀλλά καί ἡ τοπική μας Ἐκκλησία εἶναι ὄχι μόνο προσιτή ἀλλά καί ἀνοικτή στούς νέους μας, πού τήν αἰσθάνονται σάν τό σπίτι τους, σάν τήν οἰκογένειά τους. Καί ἀπόδειξη αὐτοῦ τοῦ γεγονότος εἶναι ὅτι ἔχουμε πολλούς νέους, τούς ὁποίους γνώρισα, ὅταν ἦρθα στή Μητρόπολη, μικρά παιδιά πού ἐρχόταν στά κατηχητικά, πού βοηθοῦσαν στό ἱερό, πού συμμετεῖχαν στίς κατασκηνώσεις τῆς Ἱερᾶς μας Μητροπόλεως, καί τώρα, μετά ἀπό 32 χρόνια, συνεχίζουν νά εἶναι κοντά στήν Ἐκκλησία, νά συμμετέχουν στό ἔργο της, κάποιοι διακονοῦν ὡς κληρικοί, ὡς στελέχη στό κατηχητικό ἔργο τῆς Μητροπόλεως καί κάποιοι φέρνουν πλέον τά παιδιά τους στά κατηχητικά καί τίς κατασκηνώσεις μας.
-Ποιος θεωρείτε ότι είναι ο μεγαλύτερος πειρασμός στον οποίο μπορεί να υποπέσει ευκολότερα ο άνθρωπος και για ποιόν λόγο;
Εἶναι ὁ ἐγωισμός, γιατί πηγάζει καί προέρχεται ἀπό τόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο, ἔτσι ὥστε τόν δοκιμάζει διαρκῶς καί εἶναι πιό εὔκολο νά ὑποπέσει σ᾽ αὐτόν. Εἶναι ἐπίσης εὔκολο, γιατί ἀφορᾶ τόν ἴδιο τόν ἑαυτό του, σχετίζεται μέ τή φιλοδοξία του, μέ τήν ὑπερβολική αὐτοπεποίθησή του, μέ τή λανθασμένη εἰκόνα πού μπορεῖ νά ἔχουμε γιά τόν ἑαυτό μας. Συγχρόνως ὅμως μπορεῖ εὔκολα νά μᾶς καταστρέψει, ὄχι μόνο γιατί ὁ ἐγωισμός εἶναι ἡ αἰτία τῶν μεγαλυτέρων πτώσεων τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά εἶναι καί αὐτός πού ἐμποδίζει τόν ἄνθρωπο ἀπό τή μετάνοια.
-Για ποιον λόγο έχετε επιλέξει να διαβιείτε στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Δοβρά Βεροίας;
Τό ἐπέλεξα γιατί ξεκίνησα τήν πορεία μου στήν Ἐκκλησία ὡς μοναχός στό Ἅγιο Ὄρος. Κάθε Ἐπίσκοπος εἶναι ἄλλωστε μοναχός. Μπορεῖ βέβαια νά ἔχει μία διαφορετική θέση στήν Ἐκκλησία, ἀλλά ἡ ζωή του στό βάθος δέν διαφέρει καί δέν πρέπει νά διαφέρει ἀπό τοῦ μοναχοῦ. Ὅποιος ἔχει ἀφιερώσει τή ζωή του στόν Θεό, ἀναπαύεται κοντά του, καί αὐτό προσφέρει καί στόν Ἐπίσκοπο καί σέ μένα ἡ ζωή μέσα σέ ἕνα μοναστήρι. Πολύ περισσότερο ἰσχύει αὐτό γιά τήν Ἱερά Μονή τῆς Παναγίας Δοβρᾶ, τήν ὁποία βρήκαμε διαλελυμμένη, ὅταν ἦρθα στή Βέροια μαζί μέ συνεργάτες μου κληρικούς καί λαϊκούς πού μέ ἀκολούθησαν ἀπό τή Θεσσαλονίκη, καί τήν ὁποία ἀναγεννήσαμε καί ἀνακαινίσαμε ἐξ ἀρχῆς, μέ πολύ κόπο καί πολλές προσπάθειες ὅλων τῶν πατέρων, ἰδιαιτέρως τῶν παλαιοτέρων, πού ἦρθαν ἀπό τή Θεσσαλονίκη, καί τοῦ μακαριστοῦ καθηγουμένου Γέροντα Παντελεήμονα Κορφιωτάκη, ὁ ὁποῖος ἔδωσε καί τή ζωή του καί τήν οἰκογενειακή του περιουσία γιά τήν ἀνακαίνιση τῆς ἱστορικῆς Μονῆς τῆς Παναγίας Δοβρᾶ. Εἶναι ἰδιαίτερη εὐλογία νά ζεῖ κανείς σέ αὐτό τόν ἱερό χῶρο τῆς προσευχῆς καί τῆς θυσίας, καθώς κατά τήν ἐπανάσταση τῆς Μακεδονίας τό 1822 σφαγιάστηκαν οἱ μοναχοί, κρεμάστηκε ὁ ἡγούμενος Γεράσιμος καί ἡ Μονή καταστράφηκε ἀπό τούς Τούρκους, μετά τήν ἱστορική μάχη τῆς Δοβρᾶ μέ τόν Ἀναστάσιο Καρατάσο, ἀλλά καί σ᾽ αὐτό τόν τόπο, ὅπου τά τελευταῖα εἴκοσι περίπου χρόνια ἔχουμε τό μεγαλύτερο ἐκτός Οὐκρανίας τμῆμα τοῦ ἱεροῦ λειψάνου τοῦ ἁγίου Λουκᾶ, ἀρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως, τοῦ νέου καί θαυματουργοῦ αὐτοῦ ἁγίου, πρός τιμήν τοῦ ὁποίου ἀνεγείρουμε ναό καί ὁ ὁποῖος ἐπιτελεῖ καθημερινά θαύματα καί τόν αἰσθανόμαστε ζωντανό ἀνάμεσά μας.
-Τέλος, ποιο είναι το μήνυμα που στέλνετε στους πιστούς, ενόψει του Ορθόδοξου Πάσχα;
Νά προσπαθήσουμε νά ζήσουμε ὄχι τό «Πάσχα» ἀλλά τήν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας μέσα στήν ψυχή μας καί ὄχι μόνο ἐξωτερικά. Καί νά γίνει γιά ὅλους μας τό φετινό Πάσχα, μία πραγματική διάβαση, ὅπως σημαίνει καί ἡ λέξη, ἀπό τή μέχρι τώρα ζωή μας σέ μία ζωή ἀναστημένη, μέ τόν ἀναστάντα Κύριο στήν ψυχή μας καί στή ζωή μας. Καί ὁ ἀναστάς Χριστός νά χαρίσει σέ ὅλους μας καί στόν κόσμο πού τόσο δοκιμάζεται καί ταλαιπωρεῖται καί αὐτές τίς ἡμέρες τήν εἰρήνη.
