Ο κ. Γιουτίκας κατέθεσε προς τους δημάρχους συγκεκριμένη πρόταση για τροποποιήσεις στη νομοθεσία που αφορά τη διαχείριση των αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ), με στόχο τον δραστικό περιορισμό της παράνομης μεταφοράς και απόρριψής τους στο περιβάλλον.
Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπεται να ενσωματωθούν στους νόμους 4042/2012 και 4819/2021.
Τι προτείνει ο αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης
Στην πρότασή του ο κ. Γιουτίκας εισηγείται, μεταξύ άλλων, την προσθήκη νέου άρθρου στον νόμο 4819/2021 που θα προβλέπει αυστηρότερα μέτρα ελέγχου και κυρώσεων για την παράνομη οδική μεταφορά ΑΕΚΚ.
Μεταξύ των βασικών ρυθμίσεων που προτείνονται περιλαμβάνονται:
- αρμοδιότητα ελέγχου της μεταφοράς ΑΕΚΚ από την αστυνομία, το λιμενικό και τη δημοτική αστυνομία
- αυτεπάγγελτοι έλεγχοι σε οχήματα που μεταφέρουν απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων
- έλεγχος εγγραφής του μεταφορέα στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ)
- υποχρεωτικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο για περιβαλλοντική αποκατάσταση σε περίπτωση ζημιάς
- υποχρεωτική τεκμηρίωση της προέλευσης και του προορισμού των αποβλήτων με τα αντίστοιχα παραστατικά
- έλεγχος εγκατάστασης συστήματος εντοπισμού θέσης (GPS) στα οχήματα μεταφοράς αποβλήτων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κυρώσεις για την παράνομη μεταφορά μπάζων.
Σύμφωνα με την πρόταση, εάν διαπιστωθεί μεταφορά ΑΕΚΚ από όχημα που δεν ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα, το όχημα θα οδηγείται υποχρεωτικά σε αδειοδοτημένη μονάδα επεξεργασίας ΑΕΚΚ ώστε το φορτίο να παραδοθεί για επεξεργασία και ανακύκλωση.
Το κόστος μεταφοράς και επεξεργασίας θα επιβαρύνει τόσο τον οδηγό όσο και τον ανάδοχο του έργου ή, ελλείψει αυτού, τον κύριο του έργου από τον οποίο προήλθαν τα απόβλητα.
Παράλληλα προτείνεται η ακινητοποίηση του οχήματος και η αφαίρεση των στοιχείων κυκλοφορίας του για χρονικό διάστημα τριών μηνών, το οποίο θα διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής.
Η επιστροφή του οχήματος στον ιδιοκτήτη θα γίνεται μόνο με την προσκόμιση εξοφλητικής απόδειξης για την επεξεργασία των αποβλήτων στη μονάδα διαχείρισης ΑΕΚΚ.
Σε περιπτώσεις παράνομης μεταφοράς από όχημα που ανήκει σε αδειοδοτημένο φορέα αλλά δεν διαθέτει τα απαιτούμενα παραστατικά τεκμηρίωσης, προτείνεται η επιβολή διοικητικού προστίμου και η υποχρέωση του οδηγού να προσκομίσει εντός επτά ημερών τα στοιχεία διαδρομής και παράδοσης των αποβλήτων σε αδειοδοτημένη μονάδα.
Παράλληλα προτείνονται και τροποποιήσεις στον νόμο 4042/2012 ώστε να αποσαφηνιστεί το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων για περιβαλλοντικά εγκλήματα που σχετίζονται με τη διαχείριση αποβλήτων.
Τι ισχύει σήμερα
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, η ανεξέλεγκτη διαχείριση αποβλήτων απαγορεύεται. Ειδικότερα, το άρθρο 66 του νόμου 4819/2021 προβλέπει ότι απαγορεύονται η εγκατάλειψη, η απόρριψη ή η ανεξέλεγκτη διαχείριση αποβλήτων, καθώς και η δημιουργία απορριμμάτων.
Παράλληλα, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ίδιου νόμου, ως διαχείριση αποβλήτων ορίζεται το σύνολο των ενεργειών συλλογής, μεταφοράς, ανάκτησης και διάθεσης των αποβλήτων. Η μεταφορά αποβλήτων αποτελεί δηλαδή τμήμα της συνολικής διαδικασίας διαχείρισής τους.
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει επίσης ότι για την επαγγελματική οδική μεταφορά ΑΕΚΚ δεν απαιτείται ειδική διοικητική άδεια, αλλά απαιτείται εγγραφή στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων και ασφαλιστήριο συμβόλαιο που να καλύπτει ζημιές προς τρίτους και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος σε περίπτωση περιβαλλοντικής ζημιάς.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, στην πράξη διαπιστώνεται κενό όσον αφορά τον έλεγχο και την επιβολή κυρώσεων για την παράνομη μεταφορά και διάθεση των αποβλήτων, κυρίως των μπάζων που προέρχονται από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις.
Το αποτέλεσμα είναι συχνά να καταγράφεται ανεξέλεγκτη απόρριψη τέτοιων υλικών σε ρέματα, σε παρόδιες εκτάσεις ή σε μη αδειοδοτημένους χώρους απόθεσης, με συνέπεια την πρόκληση ρύπανσης και περιβαλλοντικής υποβάθμισης.
Παράλληλα, τα απόβλητα αυτά δεν οδηγούνται σε μονάδες επεξεργασίας, με αποτέλεσμα να μην αξιοποιούνται για την παραγωγή δευτερογενών υλικών που θα μπορούσαν να επανενταχθούν στην αγορά.
