Η σουηδική πλευρά εξέφρασε επιφυλάξεις για έναν πιο κεντρικό συντονισμό των ενεργειακών δικτύων, υποστηρίζοντας ότι οι επενδύσεις στις υποδομές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες των κρατών-μελών.
Η υπουργός Μπους προειδοποίησε ότι ορισμένες προτάσεις ενδέχεται να επιβαρύνουν χώρες με ήδη ανεπτυγμένα δίκτυα και άφησε αιχμές για πιθανή περιορισμένη συμμετοχή της Σουηδίας σε νέες πρωτοβουλίες διασύνδεσης και στην ενεργειακή ένωση, εάν δεν υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό.
Στην αντιπαράθεση παρενέβη ο Έλληνας υπουργός, απαντώντας άμεσα στις παρατηρήσεις της σουηδικής πλευράς. «Με όλο τον σεβασμό προς τον εκλεκτό συνάδελφό μου από τη Σουηδία, τα τελεσίγραφα δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να λειτουργούμε αυτή τη στιγμή», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Παπασταύρου τόνισε τις μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών τα τελευταία χρόνια, υπογραμμίζοντας ότι χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης έχουν υποστεί περιόδους με σημαντικά υψηλότερες τιμές. Όπως επισήμανε, αυτή η κατάσταση δημιουργεί ένα «τείχος τιμών ηλεκτρικής ενέργειας», απειλώντας τη συνοχή της ενιαίας αγοράς.
Παρά το γεγονός ότι σήμερα η Ελλάδα κατατάσσεται μεταξύ των κρατών με τις χαμηλότερες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι ανισορροπίες δεν έχουν εξαλειφθεί και απαιτείται κοινή ευρωπαϊκή απάντηση. «Η δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς είναι αναγκαία. Και γι’ αυτό το ενεργειακό δίκτυο και οι υποδομές είναι καθοριστικής σημασίας», σημείωσε.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, έθεσε ένα συμβολικό ερώτημα προς τους ομολόγους του: «Τι θα έλεγε ο Ντελόρ αν ήταν εδώ; Θα έλεγε ότι πρέπει να το κάνετε τώρα», αναφερόμενος σε έναν από τους βασικούς αρχιτέκτονες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Νωρίτερα, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, είχε επισημάνει τη σημασία ενός κοινού ενεργειακού σχεδιασμού, σημειώνοντας ότι η απουσία κοινής στρατηγικής μοιάζει «με το να προσπαθεί κανείς να φτιάξει ένα παζλ, χωρίς να κοιτάζει την εικόνα στο κουτί».
Η ελληνική παρέμβαση ευθυγραμμίζεται πλήρως με αυτή τη λογική, υπογραμμίζοντας ότι ένα ενιαίο ευρωπαϊκό σχέδιο για τα ηλεκτρικά δίκτυα θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να μοιράζονται καλύτερα τους ενεργειακούς πόρους και την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές.
«Είναι αναγκαίο η Ευρώπη να έχει έτοιμα στοχευμένα μέτρα και ευελιξίες σε περίπτωση που η κρίση συνεχιστεί ή ενταθεί»
Την αναγκαιότητα να προχωρήσουμε άμεσα σε μία ενιαία, ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, ανέδειξε μεταξύ άλλων ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, κατά την αρχική τοποθέτησή του στο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες.
Μιλώντας επί του πρώτου θέματος της ημερήσιας διάταξης, αναφορικά με τα δίκτυα, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι σε περιόδους κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε, αναζητούμε μια κοινή απάντηση στις προκλήσεις: «Μαζί ενωμένοι, μπορούμε να αντιδράσουμε πιο δυναμικά σε μια κρίση που εξελίσσεται. Και επιτρέψτε μου να πω κάτι. Υπάρχει ένας “ελέφαντας στο δωμάτιο”. Πρόκειται για τις ανισότητες στις τιμές χονδρεμπορικής της ηλεκτρικής ενέργειας».
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι πριν από δύο χρόνια η Ελλάδα ήταν μεταξύ των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που είχαν τιμές διπλάσιες από την υπόλοιπη Ευρώπη: «Υπήρχε ένα τείχος τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Και αυτό μας χώριζε. Και αυτό ήταν πολύ περισσότερο από οικονομικό ζήτημα. Αμφισβητούσε τη συνοχή και την αλληλεγγύη του ευρωπαϊκού εγχειρήματος», ανέφερε και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα, τις πρώτες δέκα ημέρες του Μαρτίου 2026, έχει την έκτη χαμηλότερη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ξεχάσαμε την πρόκληση που αντιμετωπίσαμε πριν από δύο χρόνια. Ακόμη περισσότερο τώρα, πρέπει να αντιδράσουμε».
Ο κ. Παπασταύρου επεσήμανε επίσης, ότι «όταν κάποιοι μιλούν για το κεντρικό σενάριο μιας κοινής στρατηγικής της ΕΕ, αυτό δεν είναι κάτι που θα επιβληθεί από την Επιτροπή. Θα προκύψει από συνδιαμόρφωση όλων των κρατών-μελών. Πρέπει να συντονιστούμε». Επιπλέον, είπε πως «η Ε.Ε. πάντοτε προχωρούσε και έκανε το αναγκαίο βήμα σε περιόδους κρίσης, αν δει κανείς την ιστορία της. Και τώρα είναι η ώρα να κινηθούμε πιο γρήγορα και πιο μπροστά. Κατανοώ τις ανησυχίες των χωρών. Και πρέπει να βρούμε έναν ευέλικτο τρόπο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Ελλάδα -στη συζήτηση που ακολούθησε- υποστήριξε σθεναρά την ανάγκη η Ευρώπη να έχει έτοιμα στοχευμένα μέτρα και ευελιξίες για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων, σε περίπτωση που η κρίση συνεχιστεί ή ενταθεί. Παράλληλα, εξετάστηκαν και αναλύθηκαν τα μέτρα που είχαν υιοθετηθεί στην ενεργειακή κρίση του 2022, προκειμένου να τεθούν υπόψιν του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη 19 Μαρτίου.
Κατόπιν, ο κ. Παπασταύρου συμμετείχε σε κλειστή συζήτηση με θέμα την «προώθηση της αμοιβαίας ενεργειακής ασφάλειας», παρουσία του Υπουργού Ενέργειας της Ουκρανίας, κ. Denys Shmyhal, και του Υπουργού Ενέργειας της Μολδαβίας, κ. Dorin Junghietu, όπου και στάθηκε στην προστιθέμενη αξία που προσδίδει ο Κάθετος Διάδρομος στην ενεργειακή αυτονομία της ηπείρου.
«Ωστόσο», επεσήμανε, «η Ευρώπη οφείλει να διαλύσει οριστικά την κανονιστική ασάφεια που περιβάλλει αυτό το εγχείρημα, με την προώθηση της αναθεώρησης του ρυθμιστικού πλαισίου και των σχετικών κωδίκων. Να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης του Κάθετου Διαδρόμου, και ένα σαφές μήνυμα στην αγορά ότι παραμένει αμετακίνητη στον στόχο απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο που έχει θέσει».
