«Ύστερα από περισσότερα από 30 χρόνια διαπραγματεύσεων, θα υπογράψουμε στις 17 Ιανουαρίου στην Παραγουάη μια ιστορική και την πιο φιλόδοξη συμφωνία μεταξύ των δύο μπλοκ», δήλωσε ο Αργεντινός υπουργός Εξωτερικών Πάμπλο Κουίρνο, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου.
Σημειώνεται ότι τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαίωσαν την Παρασκευή ότι μια ευρεία πλειοψηφία υποστηρίζει τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με το νοτιοαμερικανικό μπλοκ Mercosur.
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είχαν προθεσμία έως τις 17:00 ώρα Βρυξελλών για να επιβεβαιώσουν εγγράφως τις θέσεις τους, αφού οι πρεσβευτές των 27 κρατών-μελών είχαν δώσει νωρίτερα την κατ’ αρχήν έγκρισή τους στη συμφωνία.
Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, ωστόσο για να τεθεί σε ισχύ απαιτείται ακόμη η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις πριν από ένα χρόνο, και χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία υποστηρίζουν ότι αποτελεί ζωτικό μέρος της προσπάθειας της ΕΕ να ανοίξει νέες αγορές για να αντισταθμίσει τις επιχειρηματικές απώλειες από τους αμερικανικούς δασμούς και να μειώσει την εξάρτηση από την Κίνα, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε κρίσιμα ορυκτά.
Οι διαφωνούντες με τη συμφωνία, με επικεφαλής τη Γαλλία, τον μεγαλύτερο παραγωγό γεωργικών προϊόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζουν ότι θα αυξήσει τις εισαγωγές φθηνών τροφίμων, όπως βοείου κρέατος, πουλερικών και ζάχαρης, υπονομεύοντας τους εγχώριους αγρότες. Οι αγρότες έχουν ξεκινήσει διαμαρτυρίες σε όλη την ΕΕ, μπλοκάροντας γαλλικούς και βελγικούς αυτοκινητόδρομους και πραγματοποιώντας πορείες στην Πολωνία την Παρασκευή.
Οι πρέσβεις των 27 κρατών μελών της ΕΕ εξέφρασαν τις θέσεις των κυβερνήσεών τους την Παρασκευή, με τουλάχιστον 15 χώρες που αντιπροσωπεύουν το 65% του συνολικού πληθυσμού της Ένωσης να ψηφίζουν υπέρ, όπως απαιτείται για την έγκριση, σύμφωνα με πηγές της ΕΕ και διπλωμάτες. Οι πρωτεύουσες της ΕΕ έχουν προθεσμία μέχρι τις 5 μ.μ. ώρα Βρυξελλών για να υποβάλουν γραπτή επιβεβαίωση των ψήφων τους.
Την αντίθεσή της εκφράζει η Γαλλία
Για να πείσει τους σκεπτικιστές της συμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θεσπίσει διασφαλίσεις που μπορούν να αναστείλουν τις εισαγωγές ευαίσθητων γεωργικών προϊόντων. Έχει ενισχύσει τους ελέγχους των εισαγωγών, ιδίως όσον αφορά τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων, έχει δημιουργήσει ένα ταμείο κρίσης, έχει επιταχύνει τη στήριξη των αγροτών και έχει δεσμευτεί να μειώσει τους εισαγωγικούς δασμούς στα λιπάσματα.
Οι παραχωρήσεις δεν ήταν αρκετές για να πείσουν την Πολωνία ή τη Γαλλία, αλλά η Ιταλία άλλαξε τη θέση της από «όχι» τον Δεκέμβριο σε «ναι» την Παρασκευή, σύμφωνα με έναν διπλωμάτη της ΕΕ.
Η Γαλλίδα υπουργός Γεωργίας Annie Genevard δήλωσε ότι η μάχη δεν έχει τελειώσει και δεσμεύτηκε να αγωνιστεί για την απόρριψη της συμφωνίας από τη συνέλευση της ΕΕ, όπου η ψηφοφορία ενδέχεται να είναι οριακή.
Ο Γερμανός σοσιαλδημοκράτης Bernd Lange, πρόεδρος της επιτροπής εμπορίου του κοινοβουλίου, εξέφρασε την εμπιστοσύνη του ότι η συμφωνία θα εγκριθεί, με την τελική ψηφοφορία να πραγματοποιείται πιθανότατα τον Απρίλιο ή τον Μάιο.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία και γιατί είναι τόσο αμφιλεγόμενη;
Η Μερκοσούρ θα καταργήσει τους δασμούς στο 91% των εξαγωγών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, από το σημερινό 35% σε διάστημα 15 ετών. Η ΕΕ θα καταργήσει σταδιακά τους δασμούς στο 92% των εξαγωγών της Μερκοσούρ σε διάστημα έως 10 ετών.
Ο Mercosur θα καταργήσει επίσης τους δασμούς για τα γεωργικά προϊόντα της ΕΕ, όπως το 27% για τα κρασιά και το 35% για τα οινοπνευματώδη ποτά.
Για τα πιο ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα, η ΕΕ θα προσφέρει αυξημένες ποσοστώσεις, συμπεριλαμβανομένων 99.000 επιπλέον τόνων βοείου κρέατος, ενώ ο Mercosur θα παραχωρήσει στην ΕΕ μια ατελή ποσόστωση 30.000 τόνων για τυριά.
Υπάρχουν επίσης ποσοστώσεις της ΕΕ για πουλερικά, χοιρινό κρέας, ζάχαρη, αιθανόλη, ρύζι, μέλι, καλαμπόκι και γλυκό καλαμπόκι και για το Mercosur για γάλα σε σκόνη και βρεφικές τροφές.
Οι επιπλέον εισαγωγές αντιπροσωπεύουν το 1,6% της κατανάλωσης βοείου κρέατος στην ΕΕ και το 1,4% για τα πουλερικά. Οι υποστηρικτές της συμφωνίας επισημαίνουν τις υφιστάμενες εισαγωγές ως απόδειξη ότι το Mercosur πληροί τα πρότυπα της ΕΕ.
Η συμφωνία αναγνωρίζει περίπου 350 γεωγραφικές ενδείξεις για την αποτροπή της απομίμησης ορισμένων παραδοσιακών τροφίμων της ΕΕ, οπότε, για παράδειγμα, ο όρος «Parmigiano Reggiano» θα προορίζεται αποκλειστικά για συγκεκριμένα τυριά από την Ιταλία.
Τι λένε οι υποστηρικτές της συμφωνίας
Η Επιτροπή και υποστηρικτές της συμφωνίας όπως η Γερμανία και η Ισπανία λένε ότι προσφέρει μια διέξοδο από την εξάρτηση από την Κίνα, ειδικά για κρίσιμα ορυκτά όπως το λίθιο για μπαταρίες. Θα εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρχουν φόροι στις εξαγωγές των περισσότερων από αυτά τα υλικά.
Οι υποστηρικτές της συμφωνίας υποστηρίζουν επίσης ότι προσφέρει ανακούφιση από τον αντίκτυπο των δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Η Επιτροπή αναφέρει ότι η συμφωνία ελεύθερου εμπορίου είναι η μεγαλύτερη που έχει συνάψει ποτέ όσον αφορά τη μείωση των δασμών, καταργώντας δασμούς ύψους άνω των 4 δισεκατομμυρίων ευρώ (4,7 δισεκατομμύρια δολάρια) στις εξαγωγές της ΕΕ ετησίως, και αποτελεί απαραίτητο μέρος της προσπάθειας της ΕΕ να διαφοροποιήσει τις εμπορικές της σχέσεις.
Προσθέτει ότι, δεδομένης της περιορισμένης συλλογής εμπορικών συμφωνιών του Mercosur, η ΕΕ θα έχει το πλεονέκτημα της πρώτης κίνησης και σημειώνει ότι οι εταιρείες της ΕΕ θα μπορούν να υποβάλλουν προσφορές για δημόσιες συμβάσεις στο Mercosur με τους ίδιους όρους με τους τοπικούς προμηθευτές - κάτι που το Mercosur δεν έχει προσφέρει στο παρελθόν σε εμπορικές συμφωνίες.
Υπάρχουν επίσης πιθανά μέτρα διασφάλισης για την αντιμετώπιση πιθανών διαταραχών της αγοράς.
Τι λένε οι επικριτές
Οι Ευρωπαίοι αγρότες διαμαρτύρονται ότι η συμφωνία θα οδηγήσει σε φθηνές εισαγωγές προϊόντων από τη Νότια Αμερική, ιδίως βοείου κρέατος, που δεν πληρούν τα πρότυπα της ΕΕ για την προστασία του περιβάλλοντος και την ασφάλεια των τροφίμων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι τα πρότυπα της ΕΕ δεν θα χαλαρώσουν.
Η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για το περιβάλλον, μεταξύ των οποίων η πρόληψη της περαιτέρω αποδάσωσης μετά το 2030. Ωστόσο, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι δεν περιλαμβάνει μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν.
Η συμφωνία περιλαμβάνει δεσμεύσεις για το περιβάλλον, μεταξύ των οποίων η πρόληψη της περαιτέρω αποδάσωσης μετά το 2030. Ωστόσο, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι δεν περιλαμβάνει μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν.
Η οργάνωση Friends of the Earth χαρακτήρισε τη συμφωνία «καταστροφική για το κλίμα» και υποστηρίζει ότι θα οδηγήσει σε αυξημένη αποδάσωση, καθώς οι χώρες του Mercosur θα πουλήσουν περισσότερα γεωργικά προϊόντα και πρώτες ύλες, που συχνά προέρχονται από δασικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Αμαζονίου.
Πηγή: Reuters
