Μετριοπαθείς διαμαρτυρίες που ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης για τις οικονομικές δυσκολίες απελευθέρωσαν ευρύτερες, επί μακρόν καταπιεσμένες, δυσαρέσκειες και κλιμακώθηκαν γρήγορα στη σοβαρότερη υπαρξιακή απειλή για το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες, με τους διαδηλωτές να ζητούν συχνά την αποχώρηση των κυβερνώντων κληρικών.
Οι αρχές διέκοψαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο και κατέστειλαν τις ταραχές με συντριπτική βία που στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Τεχεράνη κατηγορεί «ένοπλους τρομοκράτες» που συνδέονται με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη βία.
Μέσα σε λίγες ημέρες, δυνάμεις ασφαλείας με πολιτικά εξαπέλυσαν εκστρατεία εκτεταμένων συλλήψεων, συνοδευόμενη από ενισχυμένη παρουσία στους δρόμους με επίκεντρο τα σημεία ελέγχου, σύμφωνα με πέντε ακτιβιστές που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας από το εσωτερικό του Ιράν.
Όπως είπαν, οι κρατούμενοι έχουν τοποθετηθεί σε μυστικούς χώρους κράτησης.
«Συλλαμβάνουν τους πάντες», δήλωσε ένας από τους ακτιβιστές. «Κανείς δεν ξέρει πού τους πηγαίνουν ή πού κρατούνται. Με αυτές τις συλλήψεις και τις απειλές, προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα γενικευμένο κλίμα φόβου στην κοινωνία».
Παρόμοιες μαρτυρίες δόθηκαν στο Reuters από δικηγόρους, γιατρούς, μάρτυρες και δύο Ιρανούς αξιωματούχους που μίλησαν ανώνυμα για να αποφύγουν αντίποινα από τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Όπως ανέφεραν, οι συλλήψεις φαίνεται να αποσκοπούν στην αποτροπή οποιασδήποτε σοβαρής αναζωπύρωσης των διαδηλώσεων μέσω της διάχυσης φόβου, τη στιγμή που το κληρικό κατεστημένο αντιμετωπίζει αυξανόμενη εξωτερική πίεση.
Η αβεβαιότητα σχετικά με το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι μια «αρμάδα» κατευθυνόταν προς τη χώρα, αλλά εξέφρασε την ελπίδα να μη χρειαστεί να τη χρησιμοποιήσει.
Την Τετάρτη, ωστόσο, ενέτεινε τις απειλές του ζητώντας από το Ιράν να διαπραγματευτεί περιορισμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική αμερικανική επίθεση θα ήταν «πολύ χειρότερη» από μια ημέρα αεροπορικών πληγμάτων τον περασμένο Ιούνιο σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Πολλαπλές δυτικές και μεσανατολικές πηγές δήλωσαν στο Reuters αυτή την εβδομάδα ότι ο Τραμπ εξετάζει επιλογές κατά του Ιράν που περιλαμβάνουν στοχευμένα πλήγματα εναντίον δυνάμεων ασφαλείας και ηγετών, με στόχο την ενθάρρυνση των διαδηλωτών, αν και Ισραηλινοί και Άραβες αξιωματούχοι ανέφεραν ότι μόνο η αεροπορική ισχύς δεν θα ανέτρεπε τους κληρικούς ηγέτες.
Συλλήψεις και για παλαιότερες διαδηλώσεις
Ένας από τους ακτιβιστές δήλωσε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας συλλαμβάνουν όχι μόνο άτομα που κατηγορούνται για συμμετοχή στις πρόσφατες ταραχές, αλλά και ανθρώπους που είχαν συλληφθεί σε διαδηλώσεις προηγούμενων ετών, «ακόμη κι αν δεν συμμετείχαν αυτή τη φορά, καθώς και μέλη των οικογενειών τους».
Ο πιο πρόσφατος απολογισμός θυμάτων που συνέταξε η αμερικανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA ανέρχεται σε 6.373 νεκρούς — 5.993 διαδηλωτές, 214 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, 113 ανηλίκους κάτω των 18 ετών και 53 περαστικούς. Οι συλλήψεις ανέρχονται σε 42.486, σύμφωνα με τη HRANA.
Αξιωματούχοι της Δικαιοσύνης έχουν προειδοποιήσει ότι «όσοι διαπράττουν σαμποτάζ, καίνε δημόσια περιουσία και εμπλέκονται σε ένοπλες συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας» ενδέχεται να αντιμετωπίσουν θανατικές ποινές.
Ανεπίσημα κέντρα κράτησης και χιλιάδες συλλήψεις
Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι, μιλώντας ανώνυμα, επιβεβαίωσαν στο Reuters ότι χιλιάδες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες.
Όπως είπαν, πολλοί κρατούμενοι κρατούνται σε ανεπίσημους χώρους κράτησης, «συμπεριλαμβανομένων αποθηκών και άλλων πρόχειρα διαμορφωμένων χώρων», ενώ η Δικαιοσύνη κινείται γρήγορα για τη διεκπεραίωση των υποθέσεων.
Οι ιρανικές αρχές αρνήθηκαν να σχολιάσουν δημόσια τον αριθμό των συλλήψεων ή να πουν πού κρατούνται οι συλληφθέντες για τις ταραχές. Στις 21 Ιανουαρίου, οι αρχές είχαν αναφέρει ότι 3.117 άνθρωποι σκοτώθηκαν στις ταραχές, συμπεριλαμβανομένων 2.427 πολιτών και μελών των δυνάμεων ασφαλείας.
Οι συλλήψεις συνεχίζονται σε όλη τη χώρα, από μικρές πόλεις μέχρι την πρωτεύουσα, δήλωσαν μάρτυρες και ακτιβιστές.
«Συνέλαβαν τον αδελφό μου και τον ξάδελφό μου πριν από λίγες ημέρες», είπε κάτοικος του βορειοδυτικού Ιράν που ζήτησε να μη κατονομαστεί.
«Μπήκαν στο σπίτι μας με πολιτικά, έψαξαν ολόκληρο το σπίτι και πήραν όλους τους φορητούς υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα. Μας προειδοποίησαν ότι αν το δημοσιοποιήσουμε, θα μας συλλάβουν όλους».
Σε απόγνωση οι οικογένειες για τους αγνοούμενους
Περισσότερο από το 60% των 92 εκατομμυρίων κατοίκων του Ιράν είναι κάτω των 30 ετών. Αν και οι τελευταίες διαμαρτυρίες καταπνίγηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας, οι κληρικοί ηγέτες θα διακινδυνεύσουν τελικά νέες διαδηλώσεις εάν η βαριά καταστολή συνεχιστεί, σύμφωνα με ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Τρεις Ιρανοί δικηγόροι δήλωσαν στο Reuters ότι δεκάδες οικογένειες τους προσέγγισαν τις τελευταίες ημέρες ζητώντας βοήθεια για συγγενείς που είχαν συλληφθεί.
«Πολλές οικογένειες έρχονται σε εμάς ζητώντας νομική βοήθεια για τα κρατούμενα παιδιά τους», είπε ένας δικηγόρος. «Μερικοί από τους συλληφθέντες είναι κάτω των 18 ετών — αγόρια και κορίτσια».
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν εδώ και καιρό ότι τα ιρανικά όργανα ασφαλείας χρησιμοποιούν ανεπίσημους χώρους κράτησης σε περιόδους σοβαρών ταραχών, κρατώντας τους συλληφθέντες χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρους ή μέλη της οικογένειάς τους για παρατεταμένα χρονικά διαστήματα.
Πέντε γιατροί δήλωσαν στο Reuters ότι τραυματισμένοι διαδηλωτές απομακρύνθηκαν από νοσοκομεία από τις δυνάμεις ασφαλείας και ότι δεκάδες γιατροί κλήθηκαν από τις αρχές ή προειδοποιήθηκαν να μην βοηθούν τραυματισμένους διαδηλωτές.
Οι αρχές των φυλακών αρνήθηκαν ότι κρατούν τραυματισμένους διαδηλωτές.
«Έχουν συλλάβει πολλούς γιατρούς και νοσηλευτές που βοήθησαν τραυματισμένους διαδηλωτές… Συλλαμβάνουν τους πάντες», είπε ένας από τους γιατρούς.
Οικογένειες πέντε κρατουμένων δήλωσαν στο Reuters ότι η έλλειψη πληροφοριών για την τύχη τους έχει μετατραπεί από μόνη της σε μορφή τιμωρίας.
«Δεν ξέρουμε πού βρίσκονται, αν είναι ακόμη ζωντανοί ή πότε θα τους ξαναδούμε», είπε ένας Ιρανός του οποίου η κόρη συνελήφθη.
«Πήραν το παιδί μου σαν να συνέλαβαν τρομοκράτη. Το παιδί μου διαμαρτυρήθηκε γιατί όλοι οι νέοι (απλώς) θέλουν μια καλύτερη ζωή. Το παιδί μου είναι ένας νέος άνθρωπος που απλώς συμμετείχε σε διαδηλώσεις».
Πηγή: Reuters
