Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars μετέδωσε ότι οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν αναπτύξει βαλλιστικούς πυραύλους Khorramshahr 4, οι οποίοι έχουν βεληνεκές 2.000 χιλιομέτρων και το φορτίο τους μπορεί να ξεπερνά τον ένα τόνο εκρηκτικών.
Σύμφωνα με το Fars, αναπτύσσεται επίσης μια τεράστια, υπόγεια βάση πυραύλων στο «διαστημικό αρχηγείο» των Φρουρών της Επανάστασης.
Η Τεχεράνη έχει αναθεωρήσει το αμυντικό της δόγμα μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, υιοθετώντας μια πιο επιθετική στάση. Φέρεται να διαθέτει αρκετούς τύπους πυραύλων με βεληνεκές έως και 2.000 χλμ, ικανούς να απειλήσουν το Ισραήλ και αμερικανικές βάσεις στην περιοχή του Κόλπου.
Οι ΗΠΑ αξιώνουν εδώ και καιρό από το Ιράν να περιορίσει το βεληνεκές των βαλλιστικών του πυραύλων.
Η Τεχεράνη έχει διαμηνύσει πως οι αυριανές συνομιλίες με τις ΗΠΑ στο σουλτανάτο του Ομάν θα πρέπει να περιοριστούν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, απορρίπτοντας οποιαδήποτε διαπραγμάτευση σχετικά με το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων και ευρύτερα για τις αμυντικές δυνατότητές της.
Η προηγούμενη δοκιμή των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου με το Ισραήλ τον Ιούνιο του 2025, κατά τη διάρκεια του οποίου η Τεχεράνη εκτόξευσε βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ, σκοτώνοντας δεκάδες ανθρώπους και καταστρέφοντας δεκάδες κτίρια και πολυκατοικίες στο κέντρο και το βόρειο τμήμα της χώρας.
Σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW) και του AEI Critical Threats Project, το Ισραήλ «πιθανότατα κατέστρεψε περίπου το ένα τρίτο των ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων» κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Τι είναι οι βαλλιστικοί πύραυλοι
Ένας βαλλιστικός πύραυλος είναι ένα όπλο το οποίο καθοδηγείται κατά την αρχική του άνοδο από έναν κινητήρα, αλλά ακολουθεί μια τροχιά ελεύθερης πτώσης υπό την επίδραση της βαρύτητας για το μεγαλύτερο μέρος της πτήσης του. Μεταφέρει πολεμικές κεφαλές - που περιέχουν είτε συμβατικά εκρηκτικά είτε δυνητικά βιολογικά, χημικά ή πυρηνικά πυρομαχικά - σε διάφορες αποστάσεις, με ταξινομήσεις που κυμαίνονται από μικρές έως διηπειρωτικές αποστάσεις, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου.
Οι δυτικές δυνάμεις θεωρούν το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν τόσο ως συμβατική στρατιωτική απειλή για τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής όσο και ως πιθανό μέσο μεταφοράς πυρηνικών όπλων, σε περίπτωση που η Τεχεράνη τα αναπτύξει. Το Ιράν αρνείται οποιαδήποτε πρόθεση κατασκευής ατομικών βομβών.
Τύποι και εμβέλεια των πυραύλων του Ιράν
Σύμφωνα με το γραφείο Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, το Ιράν διαθέτει το μεγαλύτερο απόθεμα βαλλιστικών πυραύλων στη Μέση Ανατολή. Οι ιρανικοί πύραυλοι έχουν εμβέλεια 2.000 χλμ. (1.240 μίλια), η οποία, όπως έχουν δηλώσει στο παρελθόν αξιωματούχοι, είναι επαρκής για την προστασία της χώρας, καθώς καλύπτει την απόσταση μέχρι το Ισραήλ.
Πολλές από τις πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν βρίσκονται στην πρωτεύουσα Τεχεράνη και γύρω από αυτήν. Υπάρχουν τουλάχιστον πέντε γνωστές υπόγειες «πυραυλικές πόλεις» σε διάφορες επαρχίες, συμπεριλαμβανομένων των Κερμάνσαχ και Σεμνάν, καθώς και κοντά στην περιοχή του Κόλπου.
Το οπλοστάσιο περιλαμβάνει πολλαπλούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που μπορούν να φτάσουν στο Ισραήλ, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών. Αναφέρει ότι αυτοί περιλαμβάνουν τον Sejil, με εμβέλεια 2.000 χλμ., τον Emad, 1.700 χλμ., τον Ghadr, 2.000 χλμ., τον Shahab-3, 1.300 χλμ., τον Khorramshahr, 2.000 χλμ., και τον Hoveyzeh, 1.350 χλμ.
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA δημοσίευσε τον Απρίλιο του 2025 ένα γράφημα που έδειχνε εννέα ιρανικούς πυραύλους που, σύμφωνα με το πρακτορείο, μπορούσαν να φτάσουν στο Ισραήλ. Μεταξύ αυτών ήταν ο Sejil, ο οποίος, σύμφωνα με το ISNA, μπορούσε να πετάξει με ταχύτητα μεγαλύτερη από 17.000 χλμ. (10.500 μίλια) την ώρα και είχε εμβέλεια 2.500 χλμ. (1.550 μίλια) τον Kheibar, με εμβέλεια 2.000 χλμ. (1.240 μίλια) και τον Haj Qasem, με εμβέλεια 1.400 χλμ. (870 μίλια).
Η Arms Control Association, ένας οργανισμός με έδρα την Ουάσινγκτον, αναφέρει ότι το βαλλιστικό οπλοστάσιο του Ιράν περιλαμβάνει τον Shahab-1, με εκτιμώμενη εμβέλεια 300 χλμ. (190 μίλια), τον Zolfaghar με εμβέλεια 700 χλμ. (435 μίλια), τον Shahab-3 με εμβέλεια 800-1.000 χλμ. (500 έως 620 μίλια) το Emad-1, ένα πύραυλο υπό ανάπτυξη με εμβέλεια έως 2.000 χλμ. (1.240 μίλια), και ένα μοντέλο Sejil υπό ανάπτυξη με εκτιμώμενη εμβέλεια 1.500-2.500 χλμ. (930 έως 1.550 μίλια).
Στρατηγική και ανάπτυξη των πυραύλων
Από την πλευρά του, το Ιράν ισχυρίζεται ότι τα βαλλιστικά του όπλα αποτελούν σημαντικό μέσο αποτροπής και αντίποινων εναντίον των ΗΠΑ, του Ισραήλ και άλλων πιθανών περιφερειακών στόχων.
Σύμφωνα με έκθεση του 2023 του Behnam Ben Taleblu, ανώτερου ερευνητή στο αμερικανικό Ίδρυμα για την Υπεράσπιση των Δημοκρατιών, το Ιράν συνεχίζει να αναπτύσσει υπόγεια αποθέματα πυραύλων, εξοπλισμένα με συστήματα μεταφοράς και εκτόξευσης, καθώς και υπόγεια κέντρα παραγωγής και αποθήκευσης πυραύλων. Το 2020, το Ιράν εκτόξευσε για πρώτη φορά έναν βαλλιστικό πύραυλο από υπόγεια αποθήκη, σύμφωνα με δηλώσεις του.
«Χρόνια μελέτη της μηχανικής και παραγωγής διαφόρων κατηγοριών πυραύλων έχουν επίσης διδάξει στο Ιράν πώς να επιμηκύνει τον σκελετό και να τα κατασκευάζει με ελαφρύτερα συνθετικά υλικά για να αυξήσει την εμβέλεια των πυραύλων», αναφέρει η έκθεση.
Τον Ιούνιο του 2023, το Ιράν παρουσίασε αυτό που οι αξιωματούχοι περιέγραψαν ως τον πρώτο εγχώρια κατασκευασμένο υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Οι υπερηχητικοί πύραυλοι μπορούν να πετούν τουλάχιστον πέντε φορές πιο γρήγορα από την ταχύτητα του ήχου και σε μια πολύπλοκη τροχιά, γεγονός που τους καθιστά δύσκολο να αναχαιτιστούν.
Η Arms Control Association αναφέρει ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε σχέδια της Βόρειας Κορέας και της Ρωσίας και έχει επωφεληθεί από την κινεζική βοήθεια.
Το Ιράν διαθέτει επίσης πυραύλους κρουζ, όπως τον Kh-55, ένα όπλο με πυρηνική ικανότητα που εκτοξεύεται από τον αέρα και έχει εμβέλεια έως 3.000 χιλιόμετρα (1.860 μίλια).
Περιφερειακές επιθέσεις
Υπενθυμίζεται πως το Ιράν εκτόξευσε τον περασμένο Ιούνιο πυραύλους κατά της αμερικανικής αεροπορικής βάσης Al Udeid στο Κατάρ, αλλά η Τεχεράνη προειδοποίησε εκ των προτέρων για αυτή την ενέργεια και κανείς δεν τραυματίστηκε. Η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε κατάπαυση του πυρός λίγες ώρες αργότερα.
Οι «Φρουροί της Επανάστασης» του Ιράν χρησιμοποίησαν πυραύλους τον Ιανουάριο του 2024, όταν δήλωσαν ότι είχαν επιτεθεί στο αρχηγείο κατασκοπείας του Ισραήλ στην ημιαυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν στο Ιράκ.
Η Τεχεράνη ανακοίνωσε επίσης πυραυλικές επιθέσεις εναντίον δύο βάσεων μιας ένοπλης ομάδας Μπαλόχ στο γειτονικό Πακιστάν.
Η Σαουδική Αραβία και οι ΗΠΑ έχουν δηλώσει ότι πιστεύουν ότι το Ιράν ήταν πίσω από μια επίθεση με drones και πυραύλους εναντίον των πολύτιμων πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας το 2019. Η Τεχεράνη αρνήθηκε την κατηγορία.
Το 2020, η Ισλαμική Δημοκρατία εκτόξευσε πυραύλους εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράκ, συμπεριλαμβανομένης της αεροπορικής βάσης al-Asad, ως αντίποινα για μια αμερικανική επίθεση με drone που σκότωσε τον υποστράτηγο Qassem Soleimani, έναν από τους κορυφαίους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης.
