Οι δηλώσεις αυτές, που έγιναν μετά από μια συνάντηση μεταξύ Αμερικανών, Δανών και Γροιλανδών αξιωματούχων, δείχνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν θεμελιώδεις -αν όχι αγεφύρωτες- διαφορές στον τρόπο με τον οποίο η Ουάσινγκτον, η Κοπεγχάγη και το Νουούκ αντιλαμβάνονται το πολιτικό μέλλον του νησιού.
«Η Γροιλανδία είναι εξαιρετικά σημαντική για την εθνική ασφάλεια, ακόμη και για τη Δανία», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.
«Και το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει τίποτα που μπορεί να κάνει η Δανία αν η Ρωσία ή η Κίνα θελήσουν να καταλάβουν τη Γροιλανδία, ενώ εμείς μπορούμε να κάνουμε τα πάντα. Το διαπιστώσατε αυτό την περασμένη εβδομάδα με τη Βενεζουέλα», πρόσθεσε.
Μετά τη συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη, ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λέκε Ράσμουσεν και η ομόλογός του από τη Γροιλανδία, Βίβιαν Μότσφελντ, δήλωσαν ότι οι ΗΠΑ και η Δανία θα συγκροτήσουν μια ομάδα εργασίας για να συζητήσουν ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που αφορούν το νησί, η οποία ενδέχεται να συνεδριάσει τις επόμενες εβδομάδες.
«Η Γροιλανδία δεν πωλείται», δηλώνουν Κοπεγχάγη και Νούουκ
Ο Ράσμουσεν και η Μότσφελντ χαρακτήρισαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο απαράδεκτη παραβίαση της κυριαρχίας και κατέστησαν επίσης σαφές ότι η Ουάσινγκτον δεν μετακίνησε τη θέση της ότι πρέπει να αποκτήσει τη Γροιλανδία.
«Δεν καταφέραμε να αλλάξουμε την αμερικανική θέση», δήλωσε ο Ράσμουσεν σε δημοσιογράφους έξω από τη δανική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον. «Είναι σαφές ότι ο πρόεδρος έχει αυτή την επιθυμία να κυριαρχήσει στη Γροιλανδία».
Τραμπ: Τη χρειαζόμαστε - και το ΝΑΤΟ επίσης
Ο Τραμπ δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο κατάληψης της Γροιλανδίας με τη χρήση βίας. Πριν από τη δίωρη συνάντηση, υποστήριξε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το ΝΑΤΟ θα γινόταν πολύ πιο ισχυρό και αποτελεσματικό εάν η Γροιλανδία περνούσε στα χέρια των ΗΠΑ. «Οτιδήποτε λιγότερο από αυτό είναι απαράδεκτο», έγραψε.
Σε ανάρτησή του στα social media, ο Τραμπ συνέδεσε ευθέως τη Γροιλανδία με το φιλόδοξο σχέδιο αντιπυραυλικής ασπίδας Goldend Dome, γράφοντας ότι είναι «ζωτικής σημασίας» για την υλοποίησή του και ότι «το ΝΑΤΟ θα έπρεπε να ηγείται της προσπάθειας».
Τις τελευταίες εβδομάδες έχει επαναλάβει συχνά τον πάγιο ισχυρισμό ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας αποτελεί επιτακτική ανάγκη εθνικής ασφάλειας και ότι η Δανία δεν είναι σε θέση να αποτρέψει τη ρωσική και κινεζική επιρροή στην Αρκτική.
Η Γροιλανδία και η Δανία δηλώνουν ότι το νησί δεν πωλείται, ότι οι απειλές χρήσης βίας είναι απερίσκεπτες και ότι τα ζητήματα ασφάλειας πρέπει να επιλύονται μεταξύ συμμάχων. Σημαντικές χώρες της ΕΕ έχουν ταχθεί στο πλευρό της Δανίας, η οποία είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Ενόψει της συνάντησης, η Γροιλανδία και η Δανία ανακοίνωσαν ότι έχουν αρχίσει να αυξάνουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία και γύρω από αυτήν, σε στενή συνεργασία με συμμάχους του ΝΑΤΟ, στο πλαίσιο της δέσμευσής τους για ενίσχυση της άμυνας στην Αρκτική.
Αργά το βράδυ της Τετάρτης, αεροσκάφος της Δανικής Πολεμικής Αεροπορίας προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο του Νουούκ και προσωπικό με στρατιωτικές στολές αποβιβάστηκε, σύμφωνα με πλάνα. Ο δανικός στρατός θα υποστηρίξει την προετοιμασία στρατιωτικών ασκήσεων, ανέφερε η Κοινή Διοίκηση Αρκτικής της χώρας.
Η Γερμανία, η Σουηδία και η Νορβηγία ανακοίνωσαν επίσης ότι θα στείλουν στρατιωτικό προσωπικό στο νησί.
Η αυξημένη στρατιωτική παρουσία θα περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ασκήσεων καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, σύμφωνα με το δανικό υπουργείο Άμυνας.
Αποφυγή ενός στιγμιότυπου Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο
Στις δηλώσεις τους στους δημοσιογράφους, ο Ράσμουσεν και η Μότσφελντ χαρακτήρισαν τη συνάντηση σεβαστή και τόνισαν ότι η Δανία συμμερίζεται τις ανησυχίες των ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Αρκτική. Ωστόσο, απέρριψαν κατηγορηματικά την ιδέα η Γροιλανδία να γίνει αμερικανική.
Ενώ ο Τραμπ έχει κατά καιρούς παρουσιάσει το νησί ως περικυκλωμένο από ρωσικά και κινεζικά πλοία, ο Ράσμουσεν απέρριψε αυτόν τον ισχυρισμό, λέγοντας ότι «δεν είναι αληθινή αφήγηση ότι έχουμε κινεζικά πολεμικά πλοία παντού».
Η συνάντηση αποτέλεσε ευκαιρία για την Κοπεγχάγη και το Νουούκ να αποκλιμακώσουν την κρίση και να αναζητήσουν μια διπλωματική οδό που θα ικανοποιεί τις αμερικανικές απαιτήσεις για μεγαλύτερο έλεγχο, σύμφωνα με αναλυτές.
Ο Νόα Ρέντινγκτον, αναλυτής και πρώην πολιτικός σύμβουλος της πρώην πρωθυπουργού της Δανίας Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ, δήλωσε ότι στη Δανία και τη Γροιλανδία υπήρχε έντονη ανησυχία μήπως η Μότσφελντ και ο Ράσμουσεν τύχουν της ίδιας μεταχείρισης με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος υπέστη δημόσια ταπείνωση σε συνάντηση με τον Τραμπ —και τον Βανς— στον Λευκό Οίκο τον Φεβρουάριο του 2025.
«Πρόκειται για τη σημαντικότερη συνάντηση στη σύγχρονη ιστορία της Γροιλανδίας», δήλωσε στο Reuters.
Η Δανία και η Γροιλανδία είχαν αρχικά επιδιώξει συνάντηση με τον Ρούμπιο, ελπίζοντας σε συζήτηση σε επίπεδο κορυφαίων διπλωματών για την επίλυση της κρίσης μεταξύ των δύο συμμάχων του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, ο Ράσμουσεν δήλωσε ότι και ο Βανς ήθελε να συμμετάσχει.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο Λευκός Οίκος για μήνες απέρριπτε τις προσπάθειες της Δανίας να εμπλακεί σε διάλογο υψηλού επιπέδου για τη Γροιλανδία. Η συνάντηση της Τετάρτης ήταν η πρώτη επαφή σε επίπεδο κορυφής μεταξύ Αμερικανών και Δανών αξιωματούχων για το ζήτημα.
«Επιλέγουμε τη Γροιλανδία που γνωρίζουμε σήμερα»
Οι ηγέτες της Γροιλανδίας φαίνεται να αλλάζουν την προσέγγισή τους στη διαχείριση της διπλωματικής κρίσης. Μέχρι πρόσφατα τόνιζαν την πορεία προς την ανεξαρτησία, όμως πλέον οι δημόσιες δηλώσεις τους δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην ενότητα με τη Δανία.
«Δεν είναι η στιγμή να ρισκάρουμε το δικαίωμά μας στην αυτοδιάθεση, όταν μια άλλη χώρα μιλά για το ενδεχόμενο να μας καταλάβει», δήλωσε ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν, σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη στην εφημερίδα Sermitsiaq.
«Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θέλουμε κάτι διαφορετικό στο μέλλον. Αλλά εδώ και τώρα είμαστε μέρος του βασιλείου και στεκόμαστε με το βασίλειο», πρόσθεσε.
Παρόμοιο μήνυμα έστειλε και η Μότσφελντ.
«Επιλέγουμε τη Γροιλανδία που γνωρίζουμε σήμερα – ως μέρος του Βασιλείου της Δανίας», ανέφερε σε δήλωσή της που δόθηκε στη δημοσιότητα από τον Δανό πρέσβη στις ΗΠΑ αργά το βράδυ της Τρίτης.
Η επιθυμία του Τραμπ για τη Γροιλανδία έρχεται σε αντίθεση με την αντίθεση των Αμερικανών πολιτών στην προσάρτηση του αρκτικού νησιού, σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση.
Γροιλανδοί και Αμερικανοί αντίθετοι με την προσάρτηση της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τόσο οι Γροιλανδοί όσο και η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθενται στην ιδέα αμερικανικού ελέγχου του νησιού. Σύμφωνα με έρευνα των Reuters/Ipsos, μόλις το 17% των Αμερικανών στηρίζει την κατάληψη της Γροιλανδίας, ενώ το 47% δηλώνει αντίθετο.
