Αυτή η έκρυθμη κατάσταση έχει επαναληφθεί πολλές φορές τα τελευταία 25 χρόνια: οι φοιτητικές διαδηλώσεις του 1999-2000, το Κίνημα των Πράσινων το 2009-2010, οι οικονομικές διαμαρτυρίες 2017-2018, η εξέγερση για τις τιμές των καυσίμων το 2019, οι διαδηλώσεις για νερό και ψωμί το 2021 και, πιο δραματικά, το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022-2023 μετά τον θάνατο της Μάσα Αμινί.
Ωστόσο, κάθε φορά, η ίδια ερώτηση τίθεται σε Ουάσινγκτον, Ιερουσαλήμ και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: πώς να εκφράσουν την υποστήριξή τους στον διαμαρτυρόμενο λαό χωρίς να επικρατήσει καταστροφή;
Όπως αναφέρει η Jerusalem Post, αυτό το ζήτημα έχει τις ρίζες του στο στη συλλογική μνήμη των Ιρανών: την ανατροπή του πρωθυπουργού Μοχάμεντ Μοσαντέκ από την CIA το 1953.
Για τους Ιρανούς, δεν πρόκειται για ένα ιστορικό γεγονός, αλλά για μια τραυματική εμπειρία που επισκιάζει κάθε δυτική χειρονομία στήριξης.
Σημειώνεται ότι, ο Ομπάμα το 2009 επέλεξε την σιωπή. Ο Τραμπ, αντίθετα, δήλωσε ανοιχτή στήριξη προς τους διαδηλωτές κατά την πρώτη του θητεία, προκαλώντας διχασμό ως προς το όφελος αυτής της στάσης.
Ο Μπάιντεν το 2022 προχώρησε σε πιο έντονη δημόσια υποστήριξη, συνδυάζοντας δηλώσεις υπέρ των γυναικών με στοχευμένες κυρώσεις και ενίσχυση πρόσβασης στο Διαδίκτυο.
Για το Ισραήλ, η κατάσταση είναι ακόμη πιο λεπτή. Η αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη θα ήταν ευνοϊκή, αλλά οποιαδήποτε εμφανής εμπλοκή ενδέχεται να επιτρέψει στο καθεστώς να παρουσιάσει την εξέγερση ως ξένη συνωμοσία. Ο Νετανιάχου τόνισε ότι η αλλαγή πρέπει να προέλθει από το εσωτερικό του Ιράν, δείχνοντας κατανόηση για τα δεινά του λαού χωρίς να επεμβαίνει.
Συνεπώς, για να ενεργήσει η Δύση υπέρ των διαδηλωτών πρέπει να το κάνει έμμεσα και αθέατα. Και πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό;
Η ανάλυση της Jerusalem Post αναφέρει ότι αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω οικονομικών πιέσεων, στοχευμένων κυρώσεων, τεχνικής υποστήριξης στους διαδηλωτές για πρόσβαση στο Διαδίκτυο, στοχευμένων κυρώσεων κατά μονάδων καταστολής όπως η Ισλαμική Φρουρά (IRGC), χωρίς στρατιωτική επέμβαση και μέσω υποστήριξης οργανισμών της ιρανικής διασποράς για χρηματοδότηση, νομική και ηθική βοήθεια.
Προειδοποίηση Τραμπ προς Ιράν: Οι ΗΠΑ έτοιμες να παρέμβουν, αν κατασταλούν βίαια διαδηλωτές
Παράλληλα, σκληρή προειδοποίηση προς το Ιράν εξαπέλυσε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σε ανάρτησή του στο Truth Social τόνισε ότι σε περίπτωση που οι ιρανικές Αρχές ανοίξουν πυρ και σκοτώσουν διαδηλωτές, οι ΗΠΑ θα παρέμβουν για να τους «σώσουν».
«Είμαστε οπλισμένοι και έτοιμοι να δράσουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Η ανάρτηση καταλήγει με τη φράση «ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτό το ζήτημα», υπογραμμίζοντας το μήνυμα αποτροπής που επιχείρησε να στείλει προς την Τεχεράνη.
Ωστόσο, υπενθυμίζεται ότι, όταν αυτή την εβδομάδα οι δημοσιογράφοι ρώτησαν τον πρόεδρο Τραμπ, αν υποστηρίζει την ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν, η απάντησή του εντυπωσίασε περισσότερο για όσα δεν είπε, παρά για όσα είπε.
«Δεν πρόκειται να μιλήσω για την ανατροπή ενός καθεστώτος», δήλωσε ο Τραμπ τη Δευτέρα κατά τη διάρκεια φωτογράφισης με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, στην είσοδο του Mar-a-Lago.
Αντίθετα, αναφέρθηκε στον πληθωρισμό στο Ιράν, στην οικονομική κατάρρευση και σε έναν λαό που συνθλίβεται από τις δυσκολίες.
Μήνυμα του σάχη Ρεζά Παχλαβί στους διαδηλωτές: Γράφετε Ιστορία - Μείνετε ενωμένοι
Νωρίτερα, ο πρίγκιπας του Ιράν Ρεζά Παχλαβί συνέχισε να ενθαρρύνει τον ιρανικό λαό την έκτη ημέρα των διαδηλώσεων με μια ανάρτηση του νωρίς το πρωί της Παρασκευής.
«Γράφετε Ιστορία. Μια Ιστορία που γράφεται με το θάρρος, την αλληλεγγύη και την αποφασιστικότητα ενός έθνους να ανακτήσει τη χώρα του», ανέφερε ο Πεχλαβί στην ανάρτησή του. «Μείνετε ενωμένοι. Μείνετε συγκεντρωμένοι στον στόχο. Η νίκη είναι δική μας».
Ιράν: Διαδηλωτές καίνε αγάλματα και μνημεία του ισλαμικού καθεστώτος
Σε μία ακόμη απόδειξη της λαϊκής οργής, στο Κουχντάστ, στην επαρχία Λορεστάν, διαδηλωτές ανέτρεψαν και έκαψαν αγάλματα και μνημεία του ισλαμικού καθεστώτος στο Ιράν, με τις ταραχές να συνεχίζονται για έκτη μέρα.
Στο μεταξύ, πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των ταραχών στο Ιράν, όπως μετέδωσαν την Πέμπτη ιρανικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενώ οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις των τελευταίων τριών ετών στην Ισλαμική Δημοκρατία, εξαιτίας της επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης, οδήγησαν σε βία σε αρκετές επαρχίες.
Σύμφωνα με νεότερο απολογισμό που έδωσαν ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων, οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας άφησαν έξι νεκρούς σήμερα στο δυτικό Ιράν, στους πρώτους θανάτους που καταγράφονται μετά την έναρξη των κινητοποιήσεων διαμαρτυρίας την περασμένη Κυριακή στη χώρα με επίκεντρο την ακρίβεια.
Αναλυτικά, το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars ανέφερε ότι τρεις διαδηλωτές σκοτώθηκαν και 17 τραυματίστηκαν κατά τη διάρκεια επίθεσης σε αστυνομικό τμήμα στην επαρχία Λορεστάν, στη δυτική πλευρά της χώρας, όπου μέχρι στιγμής εκεί σημειώνονται οι πιο βίαιες συμπλοκές.
«Οι ταραξίες εισήλθαν στο αρχηγείο της αστυνομίας περίπου στις 18:00 (τοπική ώρα) την Πέμπτη... συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις της αστυνομίας και έκαψαν αρκετά περιπολικά», μετέδωσε το Fars.
Τριάντα άτομα που κατηγορούνται για «διατάραξη της δημόσιας τάξης» συνελήφθησαν στην Τεχεράνη, ανέφερε το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim σήμερα το βράδυ, παρόλο που δεν είχαν αναφερθεί επίσημα περιστατικά από τις αρχές στην πρωτεύουσα τις τελευταίες ημέρες.
«Μετά από συντονισμένη επιχείρηση των υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών, 30 άτομα που διατάρασσαν τη δημόσια τάξη στην περιοχή Μαράρντ δυτικά της Τεχεράνης εντοπίστηκαν και συνελήφθησαν χθες το βράδυ», ανέφερε το Tasnim.
Νωρίτερα, το Fars και η οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Hengaw ανέφεραν θανάτους στην πόλη Λορντεγκάν, στην επαρχία Τσαρμαχάλ και Μπαχτιαρί. Οι αρχές επιβεβαίωσαν έναν θάνατο στη δυτική πόλη Κουχντάστ, ενώ η Hengaw ανέφερε έναν ακόμη θάνατο στην κεντρική επαρχία Ισφαχάν.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και δυνάμεων ασφαλείας αποτελούν σημαντική κλιμάκωση των ταραχών που εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα από τότε που οι ιδιοκτήτες καταστημάτων ξεκίνησαν τις διαμαρτυρίες την Κυριακή, λόγω της κυβερνητικής διαχείρισης της ραγδαίας υποτίμησης του ριάλ και της εκτόξευσης των τιμών.
Βίντεο που εξασφάλισε το Iran International δείχνουν ότι οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν έφοδο σε κοιτώνα του Πανεπιστημίου Beheshti το βράδυ της Τετάρτης, 1ης Ιανουαρίου, και συνέλαβαν αρκετούς φοιτητές.
Βίαιες συγκρούσεις σε αρκετές πόλεις
Παράλληλα, το Fars μετέδωσε ότι δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν στο Λορντεγκάν κατά τις συγκρούσεις μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας και όσων χαρακτήρισε «οπλισμένους διαδηλωτές». Νωρίτερα είχε αναφέρει ότι αρκετοί είχαν χάσει τη ζωή τους. Η Hengaw ανέφερε ότι αρκετοί άνθρωποι σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν εκεί από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανέφεραν ότι ένας άνδρας από την εθελοντική παραστρατιωτική δύναμη Μπασίτζ σκοτώθηκε στο Κουχντάστ και άλλοι 13 τραυματίστηκαν, κατηγορώντας τους διαδηλωτές ότι εκμεταλλεύτηκαν τις κινητοποιήσεις.
Η Hengaw δήλωσε ότι ο άνδρας, τον οποίο οι Φρουροί ονόμασαν Αμίρχοσσαν Χονταγιάρι Φαρντ, συμμετείχε στις διαδηλώσεις και σκοτώθηκε από δυνάμεις ασφαλείας.
Η Hengaw ανέφερε επίσης ότι ένας διαδηλωτής πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε την Τετάρτη στην επαρχία Ισφαχάν, στο κεντρικό Ιράν.
Το πρακτορείο Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει άμεσα καμία από αυτές τις αναφορές.
Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν την Πέμπτη και στη Μαρβντάστ, στην επαρχία Φαρς, σύμφωνα με το ακτιβιστικό ειδησεογραφικό site HRANA. Η Hengaw ανέφερε ότι διαδηλωτές συνελήφθησαν την Τετάρτη στις δυτικές επαρχίες Κερμανσάχ, Χουζεστάν και Χαμεντάν.
Θολό οπτικό υλικό φέρεται να δείχνει δυνάμεις του καθεστώτος να ρίχνουν δακρυγόνα σε πλήθη σε αγορά της Τεχεράνης.
