Ο πυρήνας της ασφάλειας της Δανίας στηρίζεται στη διατλαντική συμμαχία — όμως αυτό είναι πιθανό να αποδειχθεί ελάχιστα χρήσιμο σε μια αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ, καθώς η Αμερική κυριαρχεί στο ΝΑΤΟ.
Αντίθετα, η Δανία θα μπορούσε να ενεργοποιήσει μια ελάχιστα γνωστή ρήτρα των ευρωπαϊκών συνθηκών: το Άρθρο 42.7, το σύμφωνο κοινής άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το POLITICO εξέτασε πέντε ερωτήματα γύρω από τη συγκεκριμένη διάταξη.
1. Τι προβλέπει;
«Εάν ένα κράτος μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα λοιπά κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που διαθέτουν, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Αυτό δεν θίγει τον ειδικό χαρακτήρα της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας ορισμένων κρατών μελών».
Η ρήτρα ενσωματώθηκε στη Συνθήκη της Λισαβόνας το 2009, με στόχο να προσφέρει στα κράτη-μέλη της ΕΕ προστασία αντίστοιχη με εκείνη του ΝΑΤΟ. Παράλληλα, παρέχει στα ουδέτερα κράτη κάποιο περιθώριο εξαίρεσης.
Για πολλούς αναλυτές, η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ θεωρείται πιο δεσμευτική, καθώς μιλά για «υποχρέωση» παροχής βοήθειας «με όλα τα μέσα που διαθέτουν» τα κράτη-μέλη
2. Έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ;
Μόνο μία φορά.
Το 2015, η Γαλλία επικαλέστηκε το Άρθρο 42.7 μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του ISIS. Αυτό επέτρεψε στο Παρίσι να αναδιατάξει στρατεύματα, ενώ άλλα κράτη-μέλη παρείχαν στρατιωτική υποστήριξη σε αποστολές στο εξωτερικό.
3. Πώς λειτουργεί;
Η ενεργοποίηση της ρήτρας επαφίεται στη Δανία.
Στη συνέχεια, απαιτείται ομόφωνη αποδοχή από όλα τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, γεγονός που ενέχει πολιτικό ρίσκο, ιδίως αν χώρες με στενές σχέσεις με τις ΗΠΑ μπλοκάρουν τη διαδικασία.
4. Τι θα ακολουθούσε;
Η επιτυχής επίκληση του Άρθρου 42.7 θα έστελνε ισχυρό πολιτικό και νομικό μήνυμα. Οι επιλογές θα κυμαίνονταν από δηλώσεις αλληλεγγύης και οικονομική βοήθεια έως περιορισμένη στρατιωτική υποστήριξη μέσω εθνικών δυνάμεων.
Ο μηχανισμός δεν υποχρεώνει την ίδια την ΕΕ να παρέμβει άμεσα.
5. Τι θα σήμαινε αυτό για το ΝΑΤΟ;
Η Δανία έχει προειδοποιήσει ότι μια αμερικανική προσάρτηση της Γροιλανδίας θα υπονόμευε σοβαρά τη Συμμαχία.
Αν και δεν θα σήμαινε αυτομάτως το νομικό τέλος του ΝΑΤΟ, θα έπληττε καθοριστικά την πολιτική του αξιοπιστία και θα ενίσχυε τη συζήτηση για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία.
Reuters - Γερμανία: Η στρατιωτική αποστολή στη Γροιλανδία αποφασίστηκε λόγω των ρωσικών και κινεζικών απειλών
Παράλληλα, αποστολή αναγνωριστικής ομάδας από ευρωπαϊκές χώρες που ανήκουν στο NATO στη Γροιλανδία διατάχθηκε λόγω των «ρωσικών και κινεζικών απειλών» στην Αρκτική, σημειώνει σε ανακοίνωσή του το γερμανικό υπουργείο Άμυνας, στην οποία δεν αναφέρεται στις αμερικανικές εδαφικές φιλοδοξίες.
«Η Γερμανία, σε συνεργασία με άλλους εταίρους του NATO, θα στείλει αναγνωριστική ομάδα στη Γροιλανδία. Ο στόχος είναι να αξιολογήσουν τα μέσα για τη διασφάλιση της ασφάλειας απέναντι στις ρωσικές και κινεζικές απειλές στην Αρκτική», ανέφερε το υπουργείο.
Η στρατιωτική αυτή αποστολή διαφόρων ευρωπαϊκών χωρών με επικεφαλής τη Δανία ανακοινώθηκε καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ θέλει οι ΗΠΑ να αναλάβουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας παρά την αντίθεση του νησιού, το οποίο αποτελεί διοικητικά αυτόνομη περιοχή της Δανίας, αλλά και της Κοπεγχάγης και ευρωπαϊκών χωρών.
Το βασικό επιχείρημα της Ουάσινγκτον είναι ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφαλείας απέναντι στις ρωσικές και κινεζικές φιλοδοξίες στην Αρκτική.
Το γεγονός ότι η αποστολή αυτή ανακοινώθηκε ύστερα από συνάντηση στον Λευκό Οίκο των επικεφαλής της διπλωματίας της Δανίας και της Γροιλανδίας, χωρίς να σημειωθεί απτή πρόοδος, συνιστά «χρονική σύμπτωση», βεβαίωσε χθες, Πέμπτη, το βράδυ ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους μιλώντας στο δίκτυο ARD.
«Όταν ξεκινήσαμε τον σχεδιασμό, δεν μπορούσαμε να ξέρουμε ότι η συνάντηση θα γινόταν την Τετάρτη (σ.σ.: προχθές), ούτε ποια θα ήταν η κατάληξή της», πρόσθεσε.
Νωρίτερα στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα ο Πιστόριους υπογράμμιζε ότι οι ευρωπαϊκές αυτές χώρες που είναι και μέλη του NATO ήθελαν να συμμετέχουν στη διασφάλιση της ασφάλειας της Αρκτικής, ευρισκόμενες σε στενό συντονισμό με τις ΗΠΑ.
«Η Ρωσία και η Κίνα χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο την Αρκτική για στρατιωτικούς σκοπούς, θέτοντας έτσι εν αμφιβόλω την ελευθερία των οδών μεταφοράς, επικοινωνίας και εμπορίου», έκρινε ο Μπόρις Πιστόριους, επιμένοντας ότι η στρατιωτική αποστολή αναγνώρισης πρέπει να γίνει σε συμφωνία «ιδίως με τους Αμερικανούς εταίρους μας».
Σε ερώτηση που του έγινε χθες το βράδυ για τις φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ όσον αφορά τη Γροιλανδία, ο Πιστόριους δήλωσε «σχετικά ήρεμος», υπογραμμίζοντας ότι «οι ΗΠΑ δεν συνοψίζονται στη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ».
Η συμμετοχή των Ευρωπαίων στη διασφάλιση της ασφάλειας της Γροιλανδίας ισοδυναμεί με «αφαίρεση» από τον Αμερικανό πρόεδρο «του βασικού του επιχειρήματος», δήλωσε ακόμη.
«Δεν συμμεριζόμαστε μόνον τις ανησυχίες για την ασφάλεια, αλλά δεσμευόμαστε επίσης να τις αντιμετωπίσουμε από κοινού», πρόσθεσε ο Γερμανός υπουργός Άμυνας.
Η Ρωσία κατηγόρησε επίσης το NATO ότι ενορχηστρώνει μια «επιταχυνόμενη στρατιωτικοποίηση» της Αρκτικής και χαρακτήρισε «πρόσχημα» τη ρωσική και κινεζική απειλή, την οποία επικαλούνται χώρες του NATO.
