Με το βλέμμα στραμμένο στις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ και στο μέλλον των ευρωατλαντικών σχέσεων, ολοκληρώθηκε τα ξημερώματα της Παρασκευής στις Βρυξέλλες η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής των ηγετών της ΕΕ. Παρά το γεγονός ότι η Ευρώπη των 27 εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη μετά την υποχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ στο θέμα των δασμών και την κατάληψη της Γροιλανδίας, η επιφυλακτικότητα παραμένει.
Υπό το πρίσμα αυτό, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, δήλωσε στους 27 ηγέτες ότι θα «προχωρήσει» το έργο για τη διατλαντική εμπορική συμφωνία.
Αντόνιο Κόστα: Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της Αρκτικής
«Πιστεύουμε ότι οι σχέσεις μεταξύ εταίρων και συμμάχων πρέπει να διέπονται από φιλία και σεβασμό», σημείωσε στην αρχική του τοποθέτηση ο Αντόνιο Κόστα, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες για τις διατλαντικές σχέσεις, επιμένοντας στη σχέση που έχουν οικοδομήσει οι δυο πλευρές και έχει διαμορφωθεί, όπως σημείωσε, ιστορικά.
Αναφερόμενος στις αποφάσεις κατά την άτυπη συνάντηση των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο κ. Κόστα τόνισε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν κοινό συμφέρον για την ασφάλεια της Αρκτικής, κυρίως μέσω ΝΑΤΟ». Για τον ρόλο της ΕΕ στην περιοχή, επισήμανε πως θα είναι «πιο ισχυρός», ενώ όπως είπε, μόνο το Βασίλειο της Δανίας και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για τα θέματα που τους αφορούν, με την Ευρώπη να έχει ως πυξίδα τις αρχές του διεθνούς δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής κυριαρχίας.
Ο κ. Κόστα χαρακτήρισε «θετική» την ανακοίνωση ότι δεν θα υπάρξουν νέοι αμερικανικοί δασμοί στην Ευρώπη, καθώς κάτι τέτοιο «θα ήταν ασύμβατο με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ».
Για τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι «ο στόχος παραμένει η αποτελεσματική σταθεροποίηση των (διμερών) εμπορικών σχέσεων».
«Η ΕΕ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της και να προστατεύει τον εαυτό της, τα κράτη μέλη της, τους πολίτες της και τις επιχειρήσεις της από οποιαδήποτε μορφή καταναγκασμού. Διαθέτει τη δύναμη και τα εργαλεία για να το πράξει και θα το πράξει εάν και όποτε είναι αναγκαίο».
Νωρίτερα, πάντως, κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής, ο κ. Κόστα είχε τονίσει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει «σοβαρές αμφιβολίες» για το «Συμβούλιο Ειρήνης» που ανακοίνωσε πως ιδρύει ο Ντόναλντ Τραμπ, ιδιαίτερα για τη συμβατότητά του με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
«Έχουμε σοβαρές αμφιβολίες όσον αφορά ορισμένο αριθμό στοιχείων για τον χάρτη του Συμβουλίου Ειρήνης, για το πεδίο δράσης του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον χάρτη (του Οργανισμού) των Ηνωμένων Εθνών», είπε ο κ. Κόστα μετά το πέρας έκτακτης Συνόδου των 27 στις Βρυξέλλες.
Τα τέσσερα μηνύματα της φον ντερ Λάιεν
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιέγραψε τα βασικά συμπεράσματα της Συνόδου:
-Αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία
-Στήριξη στα κράτη-μέλη που απειλήθηκαν με αμερικανικούς δασμούς
-Διάλογος με τις ΗΠΑ με «σταθερό αλλά μη κλιμακούμενο» τρόπο
-Ετοιμότητα για εμπορικά αντίμετρα, εφόσον η Ουάσινγκτον αλλάξει ξανά στάση
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην ασφάλεια στην Αρκτική και στη συνεχιζόμενη στήριξη προς την Ουκρανία.
«Βρισκόμαστε σαφώς σε καλύτερη θέση απ' ό,τι ήμασταν πριν από 24 ώρες», δήλωσε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας πως «αντλήσαμε διδάγματα από τη συλλογική μας στρατηγική». Όπως επισήμανε, «υπήρξε αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Γροιλανδία και τη Δανία» και «σταθήκαμε επίσης ακλόνητοι δίπλα στα έξι κράτη μέλη που απειλούνταν με δασμούς». Αναφερόμενη στον «ενεργό ρόλο στην εμπλοκή με τις ΗΠΑ», η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σημείωσε πως «το κάναμε σε διάφορα επίπεδα», με «αυστηρότητα, αλλά χωρίς κλιμάκωση» και «ήμασταν καλά προετοιμασμένοι με αντιμέτρα εμπορίου και εργαλεία», επισημαίνοντας πως ακολουθήθηκαν τέσσερις βασικοί πυλώνες: «αυστηρότητα, επαφή, ετοιμότητα και ενότητα».
Η ίδια δήλωσε πως «για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, έχουμε ήδη προτείνει να διπλασιαστεί η οικονομική υποστήριξη προς τη Γροιλανδία», ενώ το επόμενο διάστημα θα κατατεθεί πρόταση για ουσιαστικό πακέτο επενδύσεων και «πιστεύουμε ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε την αύξηση των αμυντικών δαπανών μας για εξοπλισμούς κατάλληλους για την Αρκτική, όπως για παράδειγμα ένα ευρωπαϊκό παγοθραυστικό. Και πρέπει να ενισχύσουμε τις συμφωνίες ασφάλειας και άμυνας με τους εταίρους στην περιοχή, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ισλανδία και άλλοι. Αυτό έχει γίνει γεωπολιτική ανάγκη για τη Γροιλανδία». Αναφερόμενη στην ασφάλεια της Αρκτικής, τόνισε ότι «είναι κρίσιμο θέμα και το πλαίσιο στο οποίο είναι καλύτερο να το χειριστούμε είναι σίγουρα το ΝΑΤΟ. Αυτή τη στιγμή, οι συζητήσεις γίνονται μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Φυσικά, η Αρκτική και η ασφάλεια της Αρκτικής είναι επίσης υψίστης σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι δυο πρόεδροι ρωτήθηκαν για την αντίδραση της ΕΕ στις απειλές της Ουάσιγκτον και στην επιλογή της «μη κλιμάκωσης» στις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. «Είμαστε πολύ ειλικρινείς με τους φίλους και τους συμμάχους», δήλωσε ο κ. Κόστα, προσθέτοντας πως «μεταξύ φίλων, συμμάχων και εταίρων, πρέπει να διαχειριζόμαστε τις σχέσεις μας με φιλία και σεβασμό. Αυτό κάνουμε με τις ΗΠΑ και θα συνεχίσουμε να επιμένουμε στις αρχές μας».
«Καταφέραμε να αντισταθούμε παραμένοντας αποφασισμένοι αλλά χωρίς κλιμάκωση και, το πιο σημαντικό, με μεγάλη ενότητα», τόνισε από την πλευρά της η κ. Φον ντερ Λάιεν.
Ο κ. Κόστα αναφέρθηκε στη φιλόδοξη ευρωπαϊκή ατζέντα που επικεντρώνεται στην άμυνα, τον ανταγωνισμό και την στρατηγικά πιο αυτόνομη Ευρώπη, θέματα που θα συζητήσουν οι ηγέτες στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, τη 12η Φεβρουαρίου, η οποία θα είναι αφιερωμένη στην ενίσχυση της Ενιαίας Αγοράς σε νέο γεωοικονομικό πλαίσιο.
