Ο Τραμπ απείλησσε το Σάββατο να εφαρμόσει μια σειρά αυξήσεων στους δασμούς από την 1η Φεβρουαρίου σε Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία, καθώς και στη Βρετανία και τη Νορβηγία, έως ότου επιτραπεί στις ΗΠΑ να αγοράσουν τη Γροιλανδία, ένα βήμα που τα μεγάλα κράτη μέλη της ΕΕ καταδίκασαν ως εκβιασμό.
Έκτακτη Σύνοδος – Ποια αντίμετρα έχουν πέσει στο τραπέζι
Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να συζητήσουν τις επιλογές τους σε έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες την Πέμπτη (22/01).
Μία από τις επιλογές είναι η επιβολή ενός πακέτου δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ στις εισαγωγές από τις ΗΠΑ, το οποίο μπορεί να τεθεί αυτόματα σε ισχύ στις 6 Φεβρουαρίου έπειτα από εξάμηνη αναστολή.
Η άλλη είναι το μέχρι στιγμής αχρησιμοποίητο «Μέσο κατά της Εκβίασης» (ACI), το οποίο μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση σε δημόσιες προσφορές, επενδύσεις ή τραπεζικές δραστηριότητες ή να περιορίσει το εμπόριο υπηρεσιών, στο οποίο οι ΗΠΑ έχουν πλεόνασμα έναντι της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών υπηρεσιών.
Το πακέτο δασμών φαίνεται να έχει ευρύτερη υποστήριξη ως πρώτη αντίδραση σε σχέση με τα μέτρα κατά του εκβιασμού, όπου η εικόνα είναι επί του παρόντος «πολύ μικτή», σύμφωνα με πηγή της ΕΕ.
Οι αντιδράσεις εντός ΕΕ
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι διαβουλεύσεις του με τα μέλη της ΕΕ έδειξαν την ισχυρή δέσμευσή τους να υποστηρίξουν τη Δανία και τη Γροιλανδία και την ετοιμότητά τους να αμυνθούν ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή εξαναγκασμού.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, ο οποίος επισκέφθηκε τον ομόλογό του στη Νορβηγία στο Όσλο, δήλωσε ότι η Δανία θα συνεχίσει να επικεντρώνεται στη διπλωματία, αναφερόμενος σε μια συμφωνία που συνήψαν η Δανία, η Γροιλανδία και οι ΗΠΑ την Τετάρτη για τη σύσταση μιας ομάδας εργασίας.
«Οι ΗΠΑ δεν είναι μόνο ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Μόλις ήμουν εκεί. Υπάρχουν επίσης έλεγχοι και ισορροπίες στην αμερικανική κοινωνία», πρόσθεσε.
Το βλέμμα στο Νταβός
Οι προσπάθειες της ΕΕ για διάλογο είναι πιθανό να αποτελέσουν βασικό θέμα του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, όπου ο Τραμπ θα εκφωνήσει την Τετάρτη την εναρκτήρια ομιλία του, στην πρώτη του εμφάνιση στην εκδήλωση μετά από έξι χρόνια.
«Όλες οι επιλογές είναι ανοιχτές, οι συνομιλίες στο Νταβός με τις ΗΠΑ και οι ηγέτες θα συγκεντρωθούν μετά από αυτό», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ συνοψίζοντας το σχέδιο της ΕΕ.
Οι οκτώ χώρες-στόχοι, που ήδη υπόκεινται σε δασμούς 10% και 15% από τις ΗΠΑ, έχουν στείλει μικρό αριθμό στρατιωτικού προσωπικού στη Γροιλανδία, καθώς κλιμακώνεται η διαμάχη με τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον του τεράστιου νησιού της Δανίας στην Αρκτική.
«Οι απειλές για δασμούς υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και ενέχουν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής σπείρας», ανέφεραν σε κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε την Κυριακή, προσθέτοντας ότι είναι έτοιμες να συμμετάσχουν σε διάλογο, με βάση τις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, δήλωσε σε γραπτή δήλωση ότι ενθαρρύνθηκε από τα συνεπή μηνύματα από την υπόλοιπη ήπειρο, προσθέτοντας: «Η Ευρώπη δεν θα εκβιαστεί».
Η απειλή επιβολής δασμών προκάλεσε αναταραχή στις παγκόσμιες αγορές, με το ευρώ και τη στερλίνα να υποχωρούν έναντι του δολαρίου και να αναμένεται επιστροφή στη μεταβλητότητα.
Τι θα γίνει με τις εμπορικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ
Πηγή κοντά στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι ο τελευταίος πιέζει για την ενεργοποίηση του ACI. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μάικλ Μάρτιν δήλωσε ότι, ενώ δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι η ΕΕ θα ανταποδώσει τα μέτρα, είναι «λίγο πρόωρο» να ενεργοποιηθεί το μέσο αυτό, το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι στιγμής.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζιόρτζια Μελόνι, η οποία είναι πιο κοντά στον πρόεδρο των ΗΠΑ από ορισμένους άλλους ηγέτες της ΕΕ, χαρακτήρισε την απειλή επιβολής δασμών την Κυριακή ως «λάθος», προσθέτοντας ότι είχε μιλήσει με τον Τραμπ λίγες ώρες νωρίτερα και του είχε εκφράσει την άποψή της.
Ερωτηθείσα για το πώς θα αντιδράσει η Βρετανία στους νέους δασμούς, η υπουργός Πολιτισμού Λίζα Νάντι δήλωσε ότι οι σύμμαχοι πρέπει να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επίλυση της διαφοράς.
«Η θέση μας σχετικά με τη Γροιλανδία δεν είναι διαπραγματεύσιμη... Είναι προς το συλλογικό μας συμφέρον να συνεργαστούμε και να μην ξεκινήσουμε έναν πόλεμο λόγων», δήλωσε την Κυριακή στο Sky News.
Οι απειλές για επιβολή δασμών θέτουν ωστόσο υπό αμφισβήτηση τις εμπορικές συμφωνίες που συνήψε η ΗΠΑ με τη Βρετανία τον Μάιο και με την ΕΕ τον Ιούλιο.
Οι περιορισμένες συμφωνίες έχουν ήδη αντιμετωπίσει κριτική για τον άνισο χαρακτήρα τους, καθώς οι ΗΠΑ διατηρούν ευρείς δασμούς, ενώ οι εταίροι τους υποχρεούνται να καταργήσουν τους εισαγωγικούς δασμούς.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο φαίνεται αποφασισμένο να αναστείλει τις εργασίες του σχετικά με τη συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ. Είχε προγραμματιστεί να ψηφίσει την κατάργηση πολλών εισαγωγικών δασμών της ΕΕ στις 26-27 Ιανουαρίου, αλλά ο Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, της μεγαλύτερης ομάδας στο κοινοβούλιο, δήλωσε αργά το Σάββατο ότι η έγκριση δεν είναι δυνατή προς το παρόν.
Ο Γερμανός χριστιανοδημοκράτης βουλευτής Γιούργκεν Χαρτ επίσης πρότεινε στην εφημερίδα Bild πως αυτό που θα μπορούσε να είναι η τελευταία λύση «για να συνετίσει τον Πρόεδρο Τραμπ σχετικά με το ζήτημα της Γροιλανδίας», είναι το μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου που διοργανώνουν οι ΗΠΑ φέτος.
