Η επιλογή αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και έχει γυρίσει πολιτικά μπούμερανγκ, μετά τις αποκαλύψεις για το βάθος της σχέσης του με τον Αμερικανό καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν, επιβαρύνοντας περαιτέρω το ήδη τεταμένο κλίμα στο εσωτερικό των Εργατικών.
Από την πλευρά του, ο Στάρμερ αρνήθηκε τη Δευτέρα να υποκύψει στις εκκλήσεις για παραίτηση — ακόμη και από τον ηγέτη του κόμματός του στη Σκωτία.
Υπό πίεση για την επιλογή ενός προσώπου του οποίου οι στενοί δεσμοί με τον Έπσταϊν έχουν έρθει στο επίκεντρο, ο Στάρμερ επιχείρησε να αλλάξει την πολιτική ατζέντα.
Ωστόσο, η απαίτηση του Ανάς Σαρβάρ, επικεφαλής των Σκωτσέζων Εργατικών, για αποχώρησή του, σε συνδυασμό με την αποχώρηση δεύτερου ανώτερου συμβούλου μέσα σε δύο ημέρες, δεν ανέκοψαν τα ερωτήματα για την κρίση του και την ικανότητά του να κυβερνά.
Η παραίτηση του διευθυντή επικοινωνίας Τιμ Άλαν ακολούθησε την έξοδο του στενότερου συνεργάτη του Στάρμερ, Μόργκαν Μόργκαν ΜακΣουίνι, ο οποίος ανέλαβε την ευθύνη για τη συμβουλή που οδήγησε στον διορισμό Μάντελσον στη σημαντικότερη διπλωματική θέση του Ηνωμένου Βασιλείου στις ΗΠΑ.
Νωρίτερα τη Δευτέρα, ο Στάρμερ επιχείρησε να ανυψώσει το ηθικό και να ενισχύσει την ενότητα, απευθυνόμενος στο προσωπικό της Ντάουνινγκ Στριτ, ενώ στη συνέχεια έλαβε δημόσια μηνύματα στήριξης από κορυφαίους υπουργούς και πιθανούς διαδόχους του.
«Πρέπει να αποδείξουμε ότι η πολιτική μπορεί να είναι δύναμη για το καλό», τους είπε, χαρακτηρίζοντας τον ΜακΣουίνι «φίλο» που συνέβαλε στην αλλαγή του Εργατικού Κόμματος και στη νίκη των εκλογών του 2024 με μία από τις μεγαλύτερες κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες στη σύγχρονη βρετανική ιστορία.
Ωστόσο, ο Σαρβάρ, μιλώντας στη Σκωτία όπου οι Εργατικοί έχουν χάσει έδαφος μετά τις εκλογές του 2024, δήλωσε ότι «με βαριά καρδιά» καλείται να υπερασπιστεί τη Σκωτία και να ζητήσει αλλαγή ηγεσίας στο Λονδίνο.
«Ο αποπροσανατολισμός πρέπει να τελειώσει και η ηγεσία στην Ντάουνινγκ Στριτ πρέπει να αλλάξει», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου.
Εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ απάντησε ότι ο Στάρμερ διαθέτει «σαφή πενταετή εντολή από τον βρετανικό λαό για να φέρει την αλλαγή — και αυτό θα κάνει».
Δυσκολία αλλαγής της ατζέντας
Με τη δήλωσή του, ο Σαρβάρ έγινε το πιο υψηλόβαθμο στέλεχος των Εργατικών που ζητά την παραίτηση Στάρμερ, τροφοδοτώντας την τεταμένη ατμόσφαιρα στο κοινοβούλιο στο Ουεστμίνστερ.
Το κόστος δανεισμού της βρετανικής κυβέρνησης αυξήθηκε, αντανακλώντας ανησυχίες των επενδυτών ότι ένας πιο αριστερός ηγέτης των Εργατικών, πρόθυμος για μεγαλύτερο δανεισμό και δαπάνες, θα μπορούσε να αναλάβει.
Οι αποδόσεις και η ισοτιμία της στερλίνας έναντι του ευρώ υποχώρησαν αργότερα, αφού πιθανοί διάδοχοι εξέφρασαν στήριξη στον Στάρμερ.
Με την αποχώρηση και τέταρτου διευθυντή επικοινωνίας, το κυβερνητικό του έργο τίθεται στο μικροσκόπιο, μαζί με κάποιες πολιτικές αναδιπλώσεις που έχουν σημαδέψει σχεδόν δύο χρόνια εξουσίας.
«Είναι οδυνηρό», δήλωσε ανώνυμα βουλευτής των Εργατικών. «Είναι σαν να παρακολουθείς ένα θανατηφόρο τροχαίο σε αργή κίνηση».
Στήριξη εξέφρασαν, μεταξύ άλλων, ο αναπληρωτής του Ντέιβιντ Λάμι, η υπουργός Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς και η υπουργός Εσωτερικών Ιβέτ Κούπερ, ενώ η Άντζελα Ρέινερ εξέφρασε «πλήρη στήριξη».
Ο ηγέτης των Συντηρητικών, Κέμι Μπάντενοτς κατηγόρησε τον Στάρμερ ότι αδυνατεί να ελέγξει την κυβέρνησή του.
Συνάντηση με βουλευτές
Υπενθυμίζεται ότι, το νέο σκάνδαλο για τον Μάντελσον, ο οποίος είχε αποπεμφθεί από τη θέση του πρεσβευτή τον Σεπτέμβριο, ξέσπασε μετά τη δημοσιοποίηση αρχείων του αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης που περιείχαν emails, τα οποία φέρονται να δείχνουν διαρροή συζητήσεων για πιθανές πωλήσεις βρετανικών περιουσιακών στοιχείων και φορολογικές αλλαγές προς τον Έπσταϊν κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση.
Ο Μάντελσον δεν έχει σχολιάσει δημόσια τις καταγγελίες.
Ο Στάρμερ αναμένεται να συναντήσει βουλευτές των Εργατικών, επιχειρώντας να κατευνάσει την οργή για τον χειρισμό του διορισμού και να περιορίσει τις φωνές που ζητούν την αποχώρησή του.
Ο Μάντελσον βρίσκεται πλέον υπό αστυνομική έρευνα για φερόμενη κατάχρηση εξουσίας.
Ο Στάρμερ υπερασπίστηκε τις δικές του ενέργειες, κατηγορώντας τον Μάντελσον για «σωρεία εξαπατήσεων» σχετικά με τους δεσμούς του με τον Έπσταϊν και υποσχόμενος να δημοσιοποιήσει έγγραφα για τη διαδικασία διορισμού του.
Τι θα γίνει στη Βρετανία αν παραιτηθεί ο Στάρμερ ή αντιμετωπίσει πρόταση μομφής;
Παράλληλα, το ερώτημα που απασχολεί τόσο την εγχώρια όσο και την παγκόσμια πολιτική σκηνή αφορά στο τι προβλέπεται να συμβεί εάν ο Στάρμερ παραιτηθεί ή βρεθεί αντιμέτωπος με εσωκομματική πρόκληση ηγεσίας.
Το Reuters επιχειρεί να εξετάσει όλα τα σενάρια για την επόμενη μέρα στη Βρετανία μετά το σκάνδαλο με τον Μάντελσον:
Τι θα συμβεί αν παραιτηθεί ο Στάρμερ;
Το κόμμα θα προχωρήσει σε εσωκομματική εκλογική διαδικασία για την ανάδειξη νέου ηγέτη.
Κάθε υποψήφιος θα πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη του 20% των βουλευτών των Εργατικών. Με το κόμμα να διαθέτει σήμερα 404 έδρες, αυτό μεταφράζεται σε 81 υποστηρικτές.
Οι υποψήφιοι πρέπει, επίσης, να πληρούν προϋποθέσεις στήριξης από τις οργανώσεις βάσης του κόμματος, καθώς και από συνδεδεμένους φορείς, όπως τα συνδικάτα.
Αν μόνο ένας υποψήφιος πληροί τα κριτήρια, δεν διεξάγεται ψηφοφορία: εκλέγεται χωρίς αντίπαλο ως ηγέτης των Εργατικών και γίνεται πρωθυπουργός.
Αν πληρούν τις προϋποθέσεις περισσότεροι του ενός, ο νικητής αναδεικνύεται μέσω ψηφοφορίας των μελών και των συνδεδεμένων οργανώσεων και, συνεπώς, ο νικητής αναλαμβάνει την πρωθυπουργία.
Πώς μπορεί να αμφισβητηθεί η ηγεσία του Στάρμερ;
Μια πρόκληση ηγεσίας μπορεί να δρομολογηθεί, εφόσον υπάρξει επαρκής στήριξη πίσω από υποψήφιο που επιδιώκει να τον αντικαταστήσει.
Οι υποψήφιοι που θα διεκδικήσουν την ηγεσία θα πρέπει να συγκεντρώσουν το όριο των 81 βουλευτών. Ο Στάρμερ θα βρίσκεται αυτομάτως στο ψηφοδέλτιο σε μια τέτοια αναμέτρηση.
Η διαδικασία που ακολουθεί είναι η ίδια με εκείνη που ισχύει σε περίπτωση παραίτησης.
Γενικά, είναι δυσκολότερο για τους βουλευτές των Εργατικών να απομακρύνουν έναν εν ενεργεία πρωθυπουργό σε σχέση με το Συντηρητικό Κόμμα, το οποίο άλλαξε πέντε πρωθυπουργούς σε οκτώ χρόνια από το 2016. Οι εσωκομματικοί αντίπαλοι στους Εργατικούς πρέπει να συσπειρωθούν γύρω από συγκεκριμένο υποψήφιο και όχι απλώς γύρω από μια πρόταση δυσπιστίας.
Στα περισσότερα από 125 χρόνια ιστορίας του κόμματος, οι βουλευτές των Εργατικών δεν έχουν καταφέρει ποτέ να εκδιώξουν εν ενεργεία πρωθυπουργό.
Ο πρώην πρωθυπουργός, Τόνι Μπλέρ είχε θέσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης το 2006, μετά από παραιτήσεις κατώτερων μελών της κυβέρνησής του, αλλά δεν παραιτήθηκε άμεσα.
Πηγή: Reuters
