Η πόλη βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής και αποτελεί τη φυσική πύλη των Βαλκανίων, αλλά και προς την Κεντρική Ευρώπη. Το γεγονός αυτό, της δίνει σημαντικό προβάδισμα έναντι άλλων μεγάλων πόλεων που διαδραματίζουν ρόλο στον διαμετακομιστικό κλάδο. Ωστόσο, το γεγονός ότι η Θεσσαλονίκη είναι μια πόλη με λιμένα, σε συνδυασμό με τα οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα, την καθιστούν κρίσιμο κρίκο στην εφοδιαστική αλυσίδα της ευρύτερης περιοχής.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το πλεονέκτημα της γειτνίασης της με τα σύνορα και άλλες Βαλκανικές χώρες. Η πόλη απέχει περίπου 80 χιλιόμετρα από τα βόρεια σύνορα της Ελλάδας, γεγονός που διευκολύνει την ταχεία διακίνηση εμπορευμάτων προς χώρες όπως η Βόρεια Μακεδονία, η Σερβία και η Βουλγαρία.
Με τις διεθνείς τάσεις να συγκλίνουν ότι υπάρχει μετατόπιση του εμπορίου προς τα λιμάνια της Μεσογείου, τα οποία κερδίζουν έδαφος ως πύλες εισόδου στην Ευρώπη, η ενδυνάμωση του ρόλου του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης αποτελεί μονόδρομο, ώστε η ένταξή του στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών να ενισχυθεί, παράλληλα με τον Διεθνή ρόλο της πόλης.
Στην υφιστάμενη συγκυρία δημιουργείται μια ιστορική ευκαιρία για τη Θεσσαλονίκη, να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο χάρτη των logistics. Η ανάδειξή της σε διαμετακομιστικό κέντρο (logistics hub) δεν αποτελεί απλώς μια τοπική επιδίωξη, αλλά μια στρατηγική εθνική επιλογή με ευρωπαϊκές προεκτάσεις.
Ο τομέας της διαμετακόμισης προσφέρει σημαντικά μεγαλύτερες προοπτικές ανάπτυξης σε σχέση με το παραδοσιακό εισαγωγικό–εξαγωγικό εμπόριο. Η εξυπηρέτηση φορτίων transit και transshipment μπορεί να πολλαπλασιάσει τον όγκο δραστηριότητας του λιμανιού και να δημιουργήσει σημαντική προστιθέμενη αξία, για την πόλη και ολόκληρη τη χώρα.
Η ανάπτυξη αυτή μπορεί να έχει ισχυρό οικονομικό αντίκτυπο. Εκτιμάται, ότι η πλήρης αξιοποίηση του λιμανιού ως διαμετακομιστικού κόμβου, θα μπορούσε να αποφέρει οφέλη έως και 1,5 με 2,5 δισ. ευρώ για την περιφερειακή οικονομία. Το αποτύπωμα του μπορεί να είναι τέτοιο ώστε να συμβάλει στη μείωση των ποσοστών ανεργίας με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στους κλάδους των μεταφορών, της μεταποίησης και των αναπτυσσόμενων κλάδων που αφορούν αποθήκευση και υπηρεσίες logistics.
Η Θεσσαλονίκη μπορεί να εξυπηρετήσει αποτελεσματικά τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου η ζήτηση για διακίνηση εμπορευμάτων αυξάνεται συνεχώς.
Ο θετικός αντίκτυπος σε γεωπολιτικό επίπεδο, από την ενίσχυση και την καθιέρωση της ως στρατηγικού εθνικού και ευρωπαϊκού κόμβου logistics ενισχύει τον σταθεροποιητικό της ρόλο στην ευρύτερη περιοχή, μαζί με τη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού και εμπορικού διαδρόμου.
Παρά τα σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, η πλήρης αξιοποίηση της Θεσσαλονίκης προϋποθέτει εκτεταμένες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα.
Η προγραμματισμένη επέκταση της 6ης προβλήτας και η αναβάθμιση του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων είναι κρίσιμες για την υποδοχή μεγαλύτερων πλοίων και την αύξηση της διακίνησης φορτίων.
Η ενίσχυση του σιδηροδρομικού δικτύου προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη αποτελεί ίσως το σημαντικότερο έργο. Η διασύνδεση του λιμανιού με σύγχρονες γραμμές υψηλής ταχύτητας και εμπορευματικών μεταφορών θα μειώσει το κόστος και τον χρόνο μετακίνησης και θα προσφέρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον μεταφορικό τομέα.
Η σύνδεση του λιμανιού με βασικούς οδικούς άξονες, όπως η Εγνατία Οδός και ο ΠΑΘΕ, είναι απαραίτητη για την ομαλή ροή των εμπορευμάτων.
Η ανάπτυξη οργανωμένων χώρων αποθήκευσης και διανομής (logistics hubs) στην ευρύτερη περιοχή θα επιτρέψει τη συγκέντρωση και επεξεργασία φορτίων.
Η εισαγωγή «έξυπνων» συστημάτων διαχείρισης λιμένων και logistics (smart logistics) είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.
Η Θεσσαλονίκη διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά για να εξελιχθεί σε βασικό διαμετακομιστικό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Είναι μια ευκαιρία με μεγάλη αναπτυξιακή προοπτική που δεν πρέπει να χαθεί.
Με εξασφάλιση επιπλέον κονδυλίων για υποδομές, σωστό προγραμματισμό και τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων που θα επιτρέψουν στα απαραίτητα έργα να υλοποιηθούν έγκαιρα, η πόλη μπορεί να αποτελέσει βασικό εθνικό αναπτυξιακό πυλώνα, αναβαθμίζοντας το οικονομικό περιβάλλον της, με θετικές προεκτάσεις και στο κοινωνικό γίγνεσθαι.
*Ο κ. Στέφανος Κουζώφ είναι Σύμβουλος Επιχειρήσεων και Business Broker
