Η έννοια της ανάπτυξης στη Θεσσαλονίκη είναι πολυεπίπεδη και πολυπαραγοντική. Απαιτεί επίλυση χρόνιων προβλημάτων και ανταπόκριση σε προκλήσεις της νέας εποχής.
Παράλληλα, αυτή η γενική έννοια, όταν φτάνει στην εξειδίκευσή της, χρήζει πολύ καλής ανάγνωσης των υφιστάμενων δεδομένων, πλεονεκτημάτων, αλλά και κενών που έχουν παρατηρηθεί.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα το οποίο έρχεται από το παρελθόν, αλλά διαφοροποιείται, σύμφωνα με τη χρονική περίοδο που επισημαίνεται, είναι η έλλειψη διασύνδεσης της ακαδημαϊκότητας και γενικότερα της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, ο ανεπαρκής επαγγελματικός προσανατολισμός των νέων και η προβληματική ανάγνωση των πραγματικών αναγκών της αγοράς.
Έχουμε ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με φορείς της πόλης, ώστε να αναπτυχθεί μια γόνιμη συνεργασία προς την κατεύθυνση αυτήΞεκινώντας την περιγραφή του προβλήματος, ώστε να φτάσω σε συγκεκριμένες προτάσεις για την επίλυσή του, πρέπει να τονίσω, τις τεράστιες ελλείψεις σε εξειδικευμένο προσωπικό που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις του Νομού, σε σημείο να μην μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Ενδεικτικά της μεγάλης προσφοράς θέσεων εργασίας είναι τα στοιχεία της έρευνας «Mind the Gap: Γεφυρώνοντας το χάσµα µεταξύ Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης και Αγοράς Εργασίας» που υλοποίησε η ΕΥ. Όπως προκύπτει, η πληροφορική με ποσοστό 32,5% είναι ο κλάδος που βάσει αγγελιών αναζητά τους περισσότερους εργαζόμενους. Ακολουθούν, ο ξενοδοχειακός τομέας και η εστίαση (12,2%), οι επαγγελματικές υπηρεσίες (12%), το λιανικό εμπόριο (5,4%) και οι τηλεπικοινωνίες (4,9%).
Ο λόγος των ελλείψεων αυτών είναι, η μη παραγωγή νέων με εξειδίκευση σε θέσεις που ζητούν οι εταιρείες τεχνολογίας, αλλά και η απουσία «γέφυρας» που να συνδέει τις εταιρείες που αναζητούν προσωπικό, με αυτούς που μπορούν να καλύψουν αυτές τις ανάγκες. Παρατηρούνται αποκλίσεις ανάμεσα στις γνώσεις που παρέχει το εκπαιδευτικό σύστημα και σε αυτές που ζητούν οι εργοδότες. Οι επιχειρήσεις στη Θεσσαλονίκη αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό, το οποίο συχνά δεν είναι άμεσα διαθέσιμο.
Ενδιαφέρον είναι το στοιχείο, ότι στα ΑΕΙ της χώρας μας λειτουργούν 36 τμήματα στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) από όπου συνήθως προέρχονται οι επιστήμονες με προχωρημένες ψηφιακές δεξιότητες.
Ο αριθμός των εισακτέων (με βάση σχετική ανάλυση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης) είναι περίπου 9.000 ετησίως, αλλά οι απόφοιτοι είναι μόλις 4.500 (δηλαδή το 50% των εισακτέων). Ιδιαίτερα χαμηλός, είναι και ρυθμός αποφοίτησης στα σχετικά τμήματα των τέως ΤΕΙ.
Δυστυχώς στην Ελλάδα καταγράφουμε αρνητική «πρωτιά», καθώς ως χώρα έχουμε το χαμηλότερο ποσοστό απασχολούμενων στις Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ICT) στο σύνολο των εργαζομένων, αφού οι ανάλογοι επιστήμονες αντιπροσωπεύουν μόλις το 2,5% του συνολικού ανθρώπινου δυναμικού, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 4,6%.
Η Θεσσαλονίκη τα τελευταία χρόνια επενδύει σε ψηφιακές τεχνολογίες, καινοτόμες ειδικότητες και logistics. Η έλλειψη διασύνδεσης εμποδίζει την κάλυψη θέσεων εργασίας σε αυτούς τους τομείς.
Επομένως, η διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας στη πόλη μας είναι απαραίτητη, για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των δεξιοτήτων που αποκτούν οι απόφοιτοι και των πραγματικών αναγκών των τοπικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε τομείς αιχμής όπως η τεχνολογία, η βιομηχανία και ο τουρισμός.
Η σύνδεση αυτή προσφέρει σημαντικά οφέλη. Μείωση της νεανικής ανεργίας, συγκράτηση του επιστημονικού δυναμικού (brain drain) και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
Μια από τις λύσεις, είναι η σωστή επαγγελματική εκπαίδευση και ο κατάλληλος επαγγελματικός προσανατολισμός, για την άμεση ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας.
Η απορρόφηση αποφοίτων σε γρήγορο χρονικό διάστημα, μειώνει τη νεανική ανεργία και αποτρέπει τη μετανάστευση νέων επιστημόνων στο εξωτερικό.
Υπάρχει άμεση ανάγκη, ώστε η νεολαία της πόλης να κατευθύνεται σε επαγγέλματα που μπορούν να προσφέρουν εργασιακή εξασφάλιση με καλές αποδοχές και όχι σε κορεσμένα επαγγέλματα, όσο θελκτικά και να ακούγονται, τα οποία όμως οδηγούν τους νέους μας σε φυγή στο εξωτερικό για να βρουν εργασία στον τομέα που έχουν επιλέξει.
Η διασύνδεση αυτή, όπως αναφέρθηκε, αποτελεί ένα από τα βασικά αναπτυξιακά εργαλεία. Η τοπική αγορά ενισχύεται, καθώς οι επιχειρήσεις γίνονται πιο παραγωγικές και ανταγωνιστικές, βρίσκοντας στελέχη με δεξιότητες, προσαρμοσμένα στις σύγχρονες ανάγκες.
Στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, έχουμε κάνει διάγνωση του προβλήματος και έχουμε προχωρήσει σε ουσιαστική διαβούλευση ως διοίκηση, ώστε να προσφέρουμε στην επίλυσή τους και στην αναπλήρωση των υφιστάμενων κενών. Η εισαγωγή νέων προγραμμάτων σπουδών, σε συνεργασία της εκπαιδευτικής με την επιχειρηματική κοινότητα, αποτελεί στόχο, καθώς θεωρούμε ότι αναβαθμίζει το επίπεδο της επαγγελματικής κατάρτισης.
Έχουμε ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας με φορείς της πόλης, ώστε να αναπτυχθεί μια γόνιμη συνεργασία προς την κατεύθυνση αυτή.
Η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών πρόσβασης σε αυτές, ενισχύει την κοινωνική ισορροπία στην πόλη.
*Ο κ. Κυριάκος Μερελής είναι πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμλητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΕΘ)
