Η αεροπορία των Συμμάχων βομβάρδισε τη Δρέσδη από τις 13 ως τις 15 Φεβρουαρίου του 1945. Σύμφωνα με την ημερήσια γερμανική αναφορά Tagesbefehl υπ' αριθμόν 47, τα ανθρώπινα θύματα που είχαν αποκαλυφθεί μέχρι τις 22 Μαρτίου έφτασαν τα 20.204. Ο Γκέμπελς, θέλοντας ταυτοχρόνως να αποφύγει την εσωτερική ρήξη, αλλά και να κερδίσει την παγκόσμια κοινή γνώμη, κάνοντας τους Συμμάχους να φανούν ως τρομοκράτες, ξεχείλωσε τα γεγονότα και παρουσίασε ψευδή στοιχεία. Ανακοίνωσε ότι από τους βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν 200.000 άνθρωποι.
Ο στόχος της προπαγάνδας του Γκέμπελς να δημιουργήσει την εικόνα του θύματος φαίνεται ότι πέτυχε σε κάποιο βαθμό, καθώς σημαντικές εφημερίδες των ΗΠΑ και της Μεγάλης Βρετανίας, με βάση τον αριθμό των θυμάτων που ανακοίνωσε ο Γκέμπελς, αρχίσαν να αναρωτιούνται για την ηθική των συμμάχων. Ταυτόχρονα, ο Γκέμπελς εκμεταλλεύτηκε την καταστροφή για να δείξει την "αφάνταστη αγριότητα" των συμμάχων, ελπίζοντας να συσπειρώσει τον γερμανικό λαό γύρω από το καθεστώς. Και προπαγάνδιζε τους υπερασπιστές της πόλης ως ήρωες που μάχονταν μέχρι τέλους ενάντια στον "βάρβαρο εχθρό". Σας θυμίζουν όλα τα παραπάνω κάτι από την πολύ σύγχρονη ιστορία;
Η βάρβαρη επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ με τον θάνατο και ομηρεία απλών ανθρώπων προκάλεσε την αντίδρασή του, διότι η Χαμάς ξεκίνησε πολεμική επιχείρηση εναντίον του κράτους του Ισραήλ. Η πολεμική σύγκρουση μεταφέρθηκε στη Γάζα και το αποτέλεσμα του πολέμου ήταν να υπάρξουν χιλιάδες νεκροί. Αναμενόμενο σε μια πολεμική σύγκρουση. Και εδώ ξεκινά η μέθοδος Γκέμπελς. Η μοναδική σχεδόν πηγή πληροφόρησης για τον αριθμό των νεκρών ήταν η Χαμάς. Πώς λοιπόν το σύστημα της Χαμάς πληροφορούσε τον υπόλοιπο κόσμο; Ανακοινώνοντας το σύνολο των νεκρών του πολέμου χωρίς να διευκρινίζει ποιο μέρος ήταν στρατιώτες της Χαμάς και ποιο μέρος ήταν άμαχος πληθυσμός. Στον βομβαρδισμό της Δρέσδης σχεδόν το σύνολο ήταν άμαχοι πολίτες. Στην περίπτωση του πολέμου στην Γάζα όλοι οι νεκροί ήταν άμαχοι; Ενδιαφέρον επίσης είναι ότι ο αριθμός των νεκρών στρογγυλοποιήθηκε περίπου στις 63.000 αρκετά πριν από την εκεχειρία και για μεγάλο διάστημα παρέμενε σταθερός. Μόλις τον τελευταίο καιρό αρχίζει δειλά να εμφανίζεται ότι μεταξύ των νεκρών ήταν και αρκετές χιλιάδες μέλη της Χαμάς. Ας δούμε και μια ακόμη διαφορά σε σχέση με τη Δρέσδη. Στην περίπτωση της Δρέσδης οι βομβαρδισμοί ήταν απροειδοποίητοι. Ο Ισραηλινός στρατός, εξ όσων δημοσιεύθηκαν, προειδοποιούσε τον πληθυσμό μιας περιοχής ότι σε ορισμένο χρονικό διάστημα θα ξεκινήσει ο βομβαρδισμός και ότι θα έπρεπε να απομακρυνθούν οι άμαχοι. Οι λόγοι που ένα μέρος των αμάχων και ειδικά παιδιών δεν απομακρύνθηκαν είναι γνωστοί;
Τελικά, τόσο η προπαγάνδα του Γκέμπελς όσο και η προπαγάνδα της Χαμάς έπιασαν τόπο στη δύση. Στα μεγάλα μέσα ενημέρωσης, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίσθηκε ξανά η λέξη «γενοκτονία». Χιλιάδες διαδηλώσεις κατά του Ισραήλ και το σημαντικότερο, η τεράστια αύξηση των επιθέσεων σε Εβραίους, επειδή είναι Εβραίοι, και Ισραηλινούς πολίτες, επειδή είναι πολίτες του Ισραήλ.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι πώς η προπαγάνδα τη Χαμάς έσπειρε τόσο μίσος σε τόσο μικρό διάστημα, διότι περί μίσους πρόκειται, απέναντι στους παραπάνω. Αυτό κυρίως αφορά ορισμένους της αριστεράς (για τους ακροδεξιούς δεν το συζητώ διότι πάντα και για όλα φταίνε οι Εβραίοι! Α, και οι μασόνοι!). Όμως για να φυτρώσει ο σπόρος χρειάζεται κατάλληλο έδαφος. Και το έδαφος είναι η διαχρονική αντιπάθεια προς το μοντέλο φιλελεύθερης δημοκρατίας που υιοθέτησε το Ισραήλ από την πρώτη μέρα της δημιουργίας του κράτους. Η υιοθέτηση της δημοκρατίας πέτυχε και οδήγησε το Ισραήλ στην υψηλή θέση οικονομικής και τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας που απολαμβάνει σήμερα, διότι σε μια φιλελεύθερη δημοκρατία ανθίζει και το άτομο και η κοινότητα. Και αυτό σε έναν εχθρικό περίγυρο. Εξηγούμαι.
Το 1909 μια ομάδα εβραίων σοσιαλιστών από τη Ρωσία εγκαταστάθηκαν στην Παλαιστίνη και δημιούργησαν τα πρώτα κιμπούτς, σύμφωνα με το μοντέλο των σοβιέτ. Η διαφορά με τα σοβιέτ της μετέπειτα ΕΣΣΔ έγκειται στην κοινοκτημοσύνη όλων των λειτουργιών του κιμπούτς. Όλοι ήταν μέτοχοι εξ αδιαιρέτου στα έσοδα, έξοδα, κέρδη και τις αποφάσεις της κοινότητας. Σε αντίθεση με την ΕΣΣΔ και ειδικά μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, οπότε τα σοβιέτ μετασχηματίστηκαν σε κρατικούς γραφειοκρατικούς μηχανισμούς και κατά συνέπεια εξέλιπαν τα όποια κίνητρα για βελτίωση της παραγωγικότητας. Σήμερα, ο αγροτικός τομέας του Ισραήλ, που αναπτύχθηκε μέσω των κιμπούτς, είναι από τους πλέον παραγωγικούς στον κόσμο, εφαρμόζοντας την πλέον σύγχρονη τεχνολογία και τεχνογνωσία.
Το 1985 απετέλεσε μια χρονιά ορόσημο για το κράτος του Ισραήλ. Είναι η χρονιά που ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 350%. Η βασική αιτία ήταν η υπερζήτηση στις αγορές σχεδόν του συνόλου των προϊόντων. Η υπερζήτηση οφειλόταν στην εισροή εισοδημάτων από το εξωτερικό, όπως οι γερμανικές αποζημιώσεις και τα εμβάσματα από τους συγγενείς των Ισραηλινών που βρίσκονταν σε άλλες χώρες. Η στρατηγική απόφαση που πήρε τότε το κράτος του Ισραήλ, καθώς η κατάσταση στην οικονομία δεν πήγαινε άλλο, ήταν αντίστοιχη με αυτή που έλαβε η Κίνα επί Ντεγκ Χσιάο Πινκ. Η στρατηγική αυτή στηρίχθηκε σε δύο βασικούς πυλώνες: εκπαίδευση-έρευνα και καινοτομία - επιχειρηματικότητα. Ως προς τον πρώτο πυλώνα, η ώθηση στην ανάπτυξη των πανεπιστημίων της χώρας μέσω και των συνεργασιών με Εβραίους καθηγητές της διασποράς, πολλοί εκ των οποίων έχουν τιμηθεί με βραβείο Νόμπελ, είχε ως αποτέλεσμα τα πανεπιστήμια του Ισραήλ να κατατάσσονται σήμερα μεταξύ των κορυφαίων του κόσμου. Τρία από τα επτά Ισραηλινά πανεπιστήμια βρίσκονται στα 100 καλύτερα και τα υπόλοιπα σε θέσεις μεταξύ 200-700. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της UNESCO, το Ισραήλ έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά του πληθυσμού με πανεπιστημιακή εκπαίδευση (38,3%). Η έρευνα και εκπαίδευση οδήγησαν στην παραγωγή νέας τεχνολογίας και καινοτομίας. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, το Ισραηλινό οικοσύστημα των νεοφυών επιχειρήσεων είναι ένα από τα καλύτερα του κόσμου. Παράλληλα, η έρευνα των πανεπιστημίων βοήθησε στη ραγδαία ανάπτυξη του αγροτικού και του βιομηχανικού τομέα και του ICT.
Αποτέλεσμα της στρατηγικής αυτής ήταν η ανάπτυξη της οικονομίας και η βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης. Tο κατά κεφαλήν ακαθάριστο εθνικό εισόδημα αυξήθηκε από 2.035 δολάρια, το 1970, σε 54.700 δολάρια, το 2023. Συνολικά ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης του ΟΗΕ (HDI) για το Ισραήλ αυξήθηκε από 0,787 το 1990 (πρώτο έτος μετρήσεων ) σε 0,919, το 2024, ίσο περίπου με το αντίστοιχο της Γαλλίας.
Το Ισραήλ μάς δείχνει ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία είναι αποτελεσματική ως προς την οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας που διαθέτει ουσιαστικά έναν μόνο παραγωγικό πόρο, τους ανθρώπους. Ούτε εύφορες πεδιάδες, ούτε πρώτες ύλες, κ.α. Αντίθετα, τα αυταρχικά καθεστώτα χαρακτηρίζονται από κλεπτοκρατία και γι’ αυτό η όποια ανάπτυξή τους είναι βραχυχρόνια. Εξαιρείται η Κίνα, η οποία διαθέτει ένα πολύ σημαντικό μηχανισμό checks and balances και για την οποία ίσως επανέλθουμε σε άλλο άρθρο.
Όμως για να ανθίσει η δημοκρατία, το πολιτικό υποκείμενο πρέπει να διαπνέεται από τις ιδέες του φιλελευθερισμού, να είναι πολίτης, είτε συντηρητικός, είτε σοσιαλδημοκράτης, είτε αριστερός και όχι υπήκοος. Και αυτό χαρακτηρίζει τους Εβραίους, γενικότερα, και τους πολίτες του Ισραήλ, ειδικότερα. Ποιος λαός διαδηλώνει κατά της κυβέρνησής του εν μέσω πολέμου. Αυτό τα λέει όλα γιατί δεν αρέσει το Ισραήλ σε ορισμένους της αριστεράς και για τον λόγο αυτόν υιοθέτησαν χωρίς σκέψη την καλοπληρωμένη προπαγάνδα της Χαμάς. Αναφέρομαι στο άρθρο για ορισμένους της αριστεράς διότι η αριστερά ως παιδί του διαφωτισμού και της νεωτερικότητας θα πρέπει να χαίρεται για τη δημοκρατία του Ισραήλ.
*Ο κ. Νίκος Χ. Βαρσακέλης είναι καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, ΑΠΘ
