Το έργο, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, αναμένεται να ολοκληρωθεί σε περίπου 14 μήνες και να αποδοθεί στους πολίτες της Θεσσαλονίκης την άνοιξη του 2027.
Η φετινή Πορεία Μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος των Εβραίων της Θεσσαλονίκης συνέπεσε με την έναρξη των εργασιών για την ανάπλαση της ιστορικής πλατείας. Σε μια συμβολική κίνηση, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης, ο πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης Δαυίδ Σαλτιέλ και η επιζήσασα του Ολοκαυτώματος από το στρατόπεδο Μπέργκεν - Μπέλσεν Λόλα Αντζέλ φτυάρισαν σε τμήμα της πλατείας, σηματοδοτώντας την έναρξη των εργασιών.
Παράλληλα πραγματοποιήθηκαν και τα αποκαλυπτήρια της πλάκας θεμελίωσης, η οποία υπενθυμίζει ότι το έργο ανάπλασης της πλατείας Ελευθερίας και της δημιουργίας του Πάρκου Μνήμης ξεκίνησε στις 15 Μαρτίου 2026, κατά τη θητεία του δημάρχου Στέλιου Αγγελούδη, «83 χρόνια μετά την αναχώρηση του πρώτου συρμού» για το Άουσβιτς - Μπίρκεναου.
Υπενθυμίζεται ότι λίγες ημέρες νωρίτερα, την Τετάρτη (11/3), υπογράφηκε στο δημαρχείο η σύμβαση για την υλοποίηση του έργου μεταξύ του δήμου Θεσσαλονίκης και του αναδόχου, ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει οι πρώτες εργασίες για την εγκατάσταση του εργοταξίου, με τις κύριες παρεμβάσεις να εκκινούν μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα.
Το έργο, προϋπολογισμού 6,33 εκατομμυρίων ευρώ, με τίτλο «Βιοκλιματική Ανάπλαση της Πλατείας Ελευθερίας», χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από το Πράσινο Ταμείο με δικαιούχο τον δήμο Θεσσαλονίκης.
Πώς θα αλλάξει η πλατεία
Η παρέμβαση αφορά την πλήρη αναμόρφωση μιας έκτασης περίπου 11 στρεμμάτων, με στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου, βιώσιμου και ιστορικά φορτισμένου δημόσιου χώρου στο κέντρο της πόλης.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
- ενίσχυση της φύτευσης με νέα δέντρα και δημιουργία ζωνών σκίασης για τη μείωση της θερμικής νησίδας
- υδάτινα στοιχεία για τη βελτίωση του μικροκλίματος
- καθιστικοί χώροι και χώροι στάσης για τους επισκέπτες
- πλήρως προσβάσιμες διαδρομές για πεζούς και άτομα με αναπηρία
- διακριτική ανάδειξη της ιστορικής μνήμης του τόπου
- σύγχρονος φωτισμός και ενεργειακά αποδοτικές υποδομές
Η συνολική φιλοσοφία της ανάπλασης επιδιώκει τη μετατροπή της πλατείας Ελευθερίας σε έναν δημόσιο χώρο πρασίνου, βιώσιμης κινητικότητας και συλλογικής μνήμης στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Οι εναλλακτικές θέσεις στάθμευσης
Υπενθυμίζεται ότι το πάρκινγκ της πλατείας Ελευθερίας έκλεισε από τις 28 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την έναρξη των εργασιών. Ως αντιστάθμιση για τις θέσεις στάθμευσης που χάθηκαν, λειτουργούν ήδη 237 θέσεις στάθμευσης εντός του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, μέσα στον επόμενο μήνα αναμένεται να διαμορφωθεί και να δοθεί προς χρήση ως χώρος στάθμευσης το οικόπεδο της ΓΑΙΑΟΣΕ απέναντι από το Δικαστικό Μέγαρο, το οποίο έχει παραχωρηθεί στον δήμο Θεσσαλονίκης και θα προσφέρει περίπου 100 επιπλέον θέσεις.
Αγγελούδης: «Μια μέρα δικαίωσης για τη Θεσσαλονίκη»
Στις ομιλίες που ακολούθησαν στην τελετή θεμελίωσης του έργου, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης υπογράμμισε τον ισχυρό ιστορικό συμβολισμό της στιγμής, τονίζοντας ότι η δημιουργία του Πάρκου Μνήμης αποτελεί πράξη ιστορικής δικαιοσύνης.
«Νομίζω πως σήμερα (σ.σ. χθες) είναι μια μέρα δικαίωσης. Είναι μια μέρα που η ιστορία θα γράψει ότι είναι μια νίκη για τη Θεσσαλονίκη, για την απόδοση στους πολίτες ενός ακόμη δημόσιου χώρου, της πλατείας Ελευθερίας, ενός από τους σημαντικότερους και ιστορικότερους δημόσιους χώρους της πόλης, που θα είναι χώρος πρασίνου αλλά και χώρος μνήμης», ανέφερε ο Στέλιος Αγγελούδης.
Ο δήμαρχος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον πρώην δήμαρχο της πόλης Γιάννη Μπουτάρη, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στην πρωτοβουλία για την ανάπλαση της πλατείας.
«Πριν ξεκινήσω θα ήθελα την οφειλόμενη τιμή σε έναν καλό φίλο που δεν είναι σήμερα μαζί μας, ενώ θα το ήθελα, στον πρώην δήμαρχο Γιάννη Μπουτάρη. Υλοποιούμε σήμερα τη δική του ιδέα, τη δική του αρχή, για να είμαστε σήμερα εδώ», σημείωσε.
Όπως είπε, η πόλη «κερδίζει το δικαίωμα να κοιτάξει ξανά στα μάτια τους 9.000 συμπολίτες μας, Έλληνες Εβραίους, που εκείνο το Μαύρο Σάββατο του Ιουλίου του 1942 υπέστησαν εξευτελισμούς σε αυτόν τον τόπο μαρτυρίου».
Παράλληλα τόνισε ότι το Πάρκο Μνήμης θα λειτουργεί ως ζωντανή υπενθύμιση της ιστορικής αλήθειας.
«Το Πάρκο Μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας θα είναι εδώ, στην καρδιά της πόλης, για να θυμίζει και να διδάσκει. Να θυμίζει στις νέες γενιές ότι αυτό το ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας της Θεσσαλονίκης διώχθηκε και εξοντώθηκε, αλλά και να μας υπενθυμίζει πως ο φασισμός είναι ο χειρότερος εχθρός και ότι η γνώση της ιστορίας είναι το ισχυρότερο ανάχωμα απέναντι στη ρητορική του μίσους».
Η Πορεία Μνήμης
Μετά τη θεμελίωση του Πάρκου Μνήμης ξεκίνησε η σιωπηλή Πορεία Μνήμης «Ποτέ Ξανά» με προορισμό τον Παλαιό Σιδηροδρομικό Σταθμό. Η πορεία ήταν αφιερωμένη στα θύματα του Ολοκαυτώματος, τους περίπου 50.000 Εβραίους της Θεσσαλονίκης που οδηγήθηκαν στα στρατόπεδα εξόντωσης, με τη συντριπτική πλειονότητα να μην επιστρέφει ποτέ.
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε για 13η χρονιά από τον δήμο Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος και το Προξενείο της Γαλλίας.
