Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη σχετική επιστολή που απέστειλε στους βουλευτές της ΝΔ τους ζητάει να καταθέσουν τις προτάσεις τους για την επεξεργασία του προσδιορισμού των διατάξεων που θα προταθούν για αναθεώρηση και για τη σύνταξη της σχετικής αιτιολογικής έκθεσης έως το τέλος Μαρτίου, ώστε τον Απρίλιο να ξεκινήσουν οι εργασίες της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, που προβλέπεται από το Σύνταγμα και τον ΚτΒ.
Ανάλογες πρωτοβουλίες κατάθεσης προτάσεων, βέβαια, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον ΚτΒ μπορεί να αναπτυχθούν και να καταθέσουν, εάν θελήσουν σε αυτή την πρώτη φάση, και οι κοινοβουλευτικές ομάδες της αντιπολίτευσης, είτε ακόμα και μεμονωμένοι βουλευτές, υπό την προϋπόθεση όμως ότι για να εισαχθεί μια πρόταση θα πρέπει να υποστηρίζεται τουλάχιστον από 50 υπογραφές βουλευτών.
Οι προστάσεις αυτές με την αναθεώρηση του Συντάγματος και τις αναθεωρητέες διατάξεις θα κατατεθούν στον Πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος θα τις διανείμει στους «300», θα προβεί στη σχετική ανακοίνωση στην Ολομέλεια και θα τις παραπέμψει για εξέταση στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η Επιτροπή αυτή λειτουργεί με τις διαδικασίες που προβλέπονται για τις Διαρκείς Κοινοβουλευτικές Επιτροπές. Θα έχει συγκεκριμένη ημερομηνία για την ολοκλήρωση των εργασιών της και την κατάθεση της σχετικής Έκθεσής της στον Πρόεδρο της Βουλής με τις προτάσεις εκείνων των άρθρων όπου τελικά θα έχει καταλήξει δια της πλειοψηφίας ότι θα τεθούν για αναθεώρηση.
Οι εργασίες της Επιτροπής, είναι συνθετικού χαρακτήρα, -υπό την έννοια ότι μπορεί να συμπεριληφθούν επιπλέον αναθεωρητέες διατάξεις από εκείνες που αρχικά προβλέπονται στην πρόταση σύνθεσής της Επιτροπής- και μη δεσμευτικού χαρακτήρα ως προς την τελική διατύπωση που θα έχει η κάθε νέα συνταγματική διάταξη. Η οριστική και τελική μορφή της κάθε νέας συνταγματικής διάταξης θα προκύψει από τις εργασίες της επόμενης Αναθεωρητικής Βουλής.
Στην ουσία, σε αυτήν τη φάση η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος της παρούσης προτείνουσας Βουλής, θα προβεί στη διατύπωση επί της Αρχής της ανάγκης «ανοίγματος» της αναθεώρησης της κάθε προτεινόμενης διάταξης και την κατεύθυνσης που θα πρέπει να έχει, ως μια πολιτική δέσμευση των κομμάτων.
Η Έκθεση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος θα εισαχθεί για συζήτηση και λήψης απόφασης στην Ολομέλεια για την ανάγκη της Αναθεώρησης και για τις αναθεωρητέες διατάξεις.
Η Ολομέλεια στη συνέχεια θα κληθεί σε δύο συνεδριάσεις, που θα απέχουν ένα μήνα μεταξύ τους, μετά από διεξαγωγή συζήτησης, με ονομαστική ψηφοφορία να ψηφίσει μια προς μια τις προτεινόμενες για αναθεώρηση διατάξεις.
Η κάθε διάταξη για να περάσει από την πρώτη στη δεύτερη ψηφοφορία του επόμενου μήνα θα πρέπει να λάβει στην ψηφοφορία 151 θετικές ψήφους. Εάν μια διάταξη εξασφαλίσει, κατά την πρώτη ψηφοφορία, την πλειοψηφία, αλλά όχι και στη δεύτερη ψηφοφορία, τότε απορρίπτεται και δεν εισάγεται για αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή.
Όσες από τις αναθεωρητέες διατάξεις στις δύο ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλή λάβουν 180 και άνω ψήφους, στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή θα αρκεί να λάβουν 151 θετικές ψήφους για να τροποποιηθούν. Αντίθετα, όσες αναθεωρητέες διατάξεις λάβουν απλά 151 θετικές ψήφους κατά τις ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλής, αυτές θα πρέπει στην επόμενη Αναθεωρητέα Βουλή να λάβουν τουλάχιστον 180 θετικές ψήφους.
Τι σχεδιάζει η κυβέρνηση για τους δημόσιους υπαλλήλους
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο διάγγελμά του έθεσε σε πρώτο πλάνο το θέμα του επανακαθορισμού της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Συγκεκριμένα, τόνισε ότι «μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση».
Επιπλέον, ο πρωθυπουργός σε επιστολή του προς τους βουλευτές της ΝΔ εξήγησε ότι το Σύνταγμα του 1975 χρειάζεται αλλαγές προσαρμοσμένες στη νέα εποχή, ενώ παρουσίασε κάποια από τα ζητήματα που θα τεθούν επί τάπητος, όπως είναι η Δικαιοσύνη, η μονιμότητα στο Δημόσιο, η θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
«Οι μεγάλες αδράνειες στη λειτουργία του κράτους καθιστούν αναγκαία, μεταξύ άλλων, την καθολική καθιέρωση της αξιολόγησης στο δημόσιο και τον επανακαθορισμό της έννοιας της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων», αναφέρει χαρακτηριστικά στην επιστολή του ο κ. Μητσοτάκης.
Π. Μαρινάκης για συνταγματική αναθεώρηση: Δεν θέλουμε διεκπεραιωτική διαδικασία αλλά μέγιστη δυνατή συναίνεση
Ταυτόχρονα, ως «κορυφαία και ιστορική διαδικασία» χαρακτήρισε τη συνταγματική αναθεώρηση ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται για μια διεκπεραιωτική διαδικασία, αλλά για μια πολιτική μάχη που «θα κρίνει αν η χώρα κοιτάζει το 2030 και μετά ή αν μένει κολλημένη στο παρελθόν».
Όπως σημείωσε, η αναθεώρηση δεν εξαντλείται στην παρούσα κοινοβουλευτική περίοδο, αλλά επεκτείνεται και στην επόμενη, με όλα τα κόμματα να καλούνται «να αναμετρηθούν με την ιστορία και να δώσουν εξετάσεις στους πολίτες».
«Εμείς δεν θέλουμε μια διεκπεραιωτική διαδικασία αναθεώρησης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέλει αναθεώρηση με μέγιστη δυνατή συναίνεσης για νέο μοντέλο διακυβέρνησης», σχολίασε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στην ενημέρωση των συντακτών.
Πιο αναλυτικά, ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε ειδικά σε τέσσερα σημεία:
Το πρώτο να μην επιτρέψουμε ξανά η χώρα να βρεθεί στα βράχια από τους επόμενους λαϊκιστές και εμπόρους ελπίδας, να μην επιτρέπει να ψηφίζονται προϋπολογισμοί που παράγουν υπερβολικά ελλείμματα. Το «δώστα όλα» του 1980 να μείνει ως μια παλιά ανάμνηση. Για μένα είναι μια μάχη που κάθε κόμμα πέριξ του κέντρου θα αναμετρηθεί με την ιστορία και είτε θα το στηρίξουν και θα δείξουν ότι το κακό παρελθόν το απέβαλαν είτε θα πετάξουν τη μπάλα στην εξέδρα και θα δείξουν ότι δεν έχουν αλλάξει.
Το δεύτερο το άρθρο 86: Δεν πρέπει να περνάει μόνο από το φίλτρο των κομματικών συσχετισμών η παραμομπή κυβερνητικού στελέχους στη δικαιοσύνη
Τρίτο το άρθρο 16: η Ελλάδα είχε μείνει εξαίρεση με την Κούβα, να μην χαθεί άλλη ευκαιρία όπως το 2008 με την τότε ιστορική κυβίστηση του ΠΑΣΟΚ
Τέταρτο όλα όσα πρέπει να κάνουμε για την ηγεσία της δικαιοσύνης
Για την αξιολόγηση στο Δημόσιο και σύνδεση με τη μονιμότητα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Σύνταγμα, ξεκαθαρίζοντας ότι πρόκειται για διαφορετικό ζήτημα από τα πειθαρχικά παραπτώματα.
«Η αξιολόγηση έχει να κάνει με την αποδοτικότητα, τη συνέπεια και την αποτελεσματικότητα ενός υπαλλήλου», ανέφερε, προσθέτοντας ότι στόχος είναι να προστατευθεί το Δημόσιο από μελλοντικές κυβερνήσεις που θα μπορούσαν να καταργήσουν κάθε μορφή αξιολόγησης.
Όπως σημείωσε, πρόκειται για «μεγάλη πολιτική μάχη» που αφορά τη χώρα που θα παραδοθεί στις επόμενες γενιές.
Συναίνεση και κοινοβουλευτική διαδικασία
Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος επανέλαβε ότι η συνταγματική αναθεώρηση είναι αυστηρά κοινοβουλευτική και όχι κυβερνητική διαδικασία, ενώ υπογράμμισε ότι η συναίνεση προϋποθέτει υπομονή και ουσιαστικό διάλογο.
«Στο τέλος της ημέρας θα μετρήσει η ουσία», είπε, προσθέτοντας ότι όλα τα κόμματα θα κληθούν να τοποθετηθούν επί συγκεκριμένων θεμάτων.
Για την επιστολή Μητσοτάκη στους βουλευτές της ΝΔ
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, εξήγησε ότι η επιστολή εστάλη αποκλειστικά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, καθώς ο Πρωθυπουργός απευθύνθηκε με την ιδιότητά του ως Προέδρου του κόμματος, προκειμένου να συνδιαμορφωθεί η πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας πριν από τον διάλογο με τα υπόλοιπα κόμματα.
Τι ορίζει το Σύνταγμα για τους Δημοσίους Υπαλλήλους
Άρθρο 103: (Δημόσιοι υπάλληλοι)
1. Oι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εκτελεστές της θέλησης του Kράτους και υπηρετούν το Λαό, οφείλουν πίστη στο Σύνταγμα και αφοσίωση στην Πατρίδα. Tα προσόντα και ο τρόπος του διορισμού τους ορίζονται από το νόμο.
2. Kανένας δεν μπορεί να διοριστεί υπάλληλος σε οργανική θέση που δεν είναι νομοθετημένη. Eξαιρέσεις μπορεί να προβλέπονται από ειδικό νόμο, για να καλυφθούν απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες με προσωπικό που προσλαμβάνεται για ορισμένη χρονική περίοδο με σχέση ιδιωτικού δικαίου.
3. Oργανικές θέσεις ειδικού Eπιστημονικού καθώς και τεχνικού ή βοηθητικού προσωπικού μπορούν να πληρούνται με προσωπικό που προσλαμβάνεται με σχέση ιδιωτικού δικαίου. Nόμος ορίζει τους όρους για την πρόσληψη, καθώς και τις ειδικότερες εγγυήσεις τις οποίες έχει το προσωπικό που προσλαμβάνεται.
4. Oι δημόσιοι υπάλληλοι που κατέχουν οργανικές θέσεις είναι μόνιμοι εφόσον αυτές οι θέσεις υπάρχουν. Aυτοί εξελίσσονται μισθολογικά σύμφωνα με τους όρους του νόμου και, εκτός από τις περιπτώσεις που αποχωρούν λόγω ορίου ηλικίας ή παύονται με δικαστική απόφαση, δεν μπορούν να μετατεθούν χωρίς γνωμοδότηση ούτε να υποβιβαστούν ή να παυθούν χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου, που αποτελείται τουλάχιστον κατά τα δύο τρίτα από μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους.
Kατά των αποφάσεων των συμβουλίων αυτών επιτρέπεται προσφυγή στο Συμβούλιο της Eπικρατείας, όπως νόμος ορίζει.
5. Mε νόμο μπορεί να εξαιρούνται από τη μονιμότητα ανώτατοι διοικητικοί υπάλληλοι που κατέχουν θέσεις εκτός της υπαλληλικής ιεραρχίας, οι διοριζόμενοι απευθείας με βαθμό πρεσβευτικό, οι υπάλληλοι της Προεδρίας της Δημοκρατίας και των γραφείων του Πρωθυπουργού, των Yπουργών και Yφυπουργών.
6. Oι διατάξεις των προηγούμενων παραγράφων έχουν εφαρμογή και στους υπαλλήλους της Bουλής, οι οποίοι κατά τα λοιπά διέπονται εξ ολοκλήρου από τον Kανονισμό της, καθώς και στους υπαλλήλους των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των λοιπών νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
7. Η πρόσληψη υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, πλην των περιπτώσεων της παραγράφου 5, γίνεται είτε με διαγωνισμό είτε με επιλογή σύμφωνα με προκαθορισμένα και αντικειμενικά κριτήρια και υπάγεται στον έλεγχο ανεξάρτητης αρχής, όπως νόμος ορίζει.
Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας ή ειδικές διαδικασίες επιλογής προσωπικού για θέσεις το αντικείμενο των οποίων περιβάλλεται από ειδικές συνταγματικές εγγυήσεις ή προσιδιάζει σε σχέση εντολής.
8. Νόμος ορίζει τους όρους, και τη χρονική διάρκεια των σχέσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργανικών θέσεων και πέραν των προβλεπομένων στο πρώτο εδάφιο της παραγράφου 3 είτε πρόσκαιρων είτε απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών κατά το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2. Νόμος ορίζει επίσης τα καθήκοντα που μπορεί να ασκεί το προσωπικό του προηγούμενου εδαφίου. Απαγορεύεται η από το νόμο μονιμοποίηση προσωπικού που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου. Oι απαγορεύσεις της παραγράφου αυτής ισχύουν και ως προς τους απασχολουμένους με σύμβαση έργου.
9. Νόμος ορίζει τα σχετικά με τη συγκρότηση και τις αρμοδιότητες του «Συνηγόρου του Πολίτη» που λειτουργεί ως ανεξάρτητη αρχή.
Τι ισχύει σήμερα για απολύσεις Δημοσίων Υπαλλήλων
Σήμερα, η απόλυση μόνιμων δημοσίων υπαλλήλων επιτρέπεται κυρίως για σοβαρούς πειθαρχικούς λόγους (π.χ. παράβαση καθήκοντος, αναξιοπρεπής συμπεριφορά, ποινικά αδικήματα) ή αυτοδίκαια λόγω ορίου ηλικίας/συνταξιοδότησης (67ο έτος). Το πειθαρχικό δίκαιο έχει γίνει αυστηρότερο για την απομάκρυνση όσων διώκονται.
Βασικές Περιπτώσεις Απόλυσης Δημοσίων Υπαλλήλων:
- Πειθαρχικά Παραπτώματα: Παράβαση υπαλληλικού καθήκοντος, άρνηση αναγνώρισης του Συντάγματος, ανάρμοστη συμπεριφορά, χρησιμοποίηση της θέσης για ιδιωτικό όφελος, αδικαιολόγητη αποχή από τα καθήκοντα.
- Αυτοδίκαιη Απόλυση (Ηλικία): Οι δημόσιοι υπάλληλοι απολύονται αυτοδίκαια από την υπηρεσία με τη συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας τους.
- Ποινικές Διώξεις: Η ύπαρξη σοβαρής ποινικής δίωξης μπορεί να οδηγήσει σε αργία και εν τέλει σε απόλυση.
- Υποχρεωτική Αναστολή: Κατά τη διάρκεια της υποχρεωτικής αναστολής λειτουργίας επιχειρήσεων/υπηρεσιών, οι απολύσεις θεωρούνται άκυρες.
- Μετακινήσεις: Υπάλληλοι που προσλήφθηκαν χωρίς αξιολόγηση ενδέχεται να μετακινηθούν σε υπηρεσίες με ανάγκες, χωρίς να απολυθούν.
Το νομικό πλαίσιο εστιάζει στην προστασία του κύρους της δημόσιας διοίκησης, επιτρέποντας την απομάκρυνση προσωπικού που παραβιάζει θεμελιώδεις υποχρεώσεις.
