Το στίγμα έδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στις δηλώσεις του αμέσως μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, λέγοντας ότι «είναι κοινός τόπος ότι όσο περισσότερο συνεχίζονται οι συγκρούσεις, τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι επιπτώσεις για την παγκόσμια, για την ευρωπαϊκή, κατά συνέπεια και για την ελληνική οικονομία», αναφερόμενος στα συμπεράσματα της συνεδρίασης που κατά τον πρωθυπουργό ανοίγουν την πόρτα «για περισσότερη ευελιξία στη λήψη μέτρων, εθνικών αλλά και ευρωπαϊκών, για την αντιμετώπιση αυτής της έκτακτης κρίσης».
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι «η κυβέρνηση είναι έτοιμη, στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της, να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και ενδεχομένως στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας», περιγράφοντας τα δύο πεδία στα οποία αναμένονται οι επόμενες παρεμβάσεις. «Κλειδί» φαίνεται να είναι το υπερπλεόνασμα του προϋπολογισμού, κυρίως αν ενεργοποιηθεί η ρήτρα διαφυγής από τις Βρυξέλλες, ώστε να μην υπάρχει ζήτηση οροφής δαπανών από τα κράτη μέλη.
Το οικονομικό επιτελείο καταρτίζει σενάρια, που σε αυτό το πλαίσιο μπορούν να περάσουν άμεσα σε φάση υλοποίησης, έχοντας το προηγούμενο της ενεργειακής κρίσης του 2022. Ωστόσο, οι όποιες αποφάσεις για μέτρα θα βασίζονται αφενός στην στόχευση αυτών, τον προσωρινό τους χαρακτήρα, αλλά και το πλαίσιο που θα αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία καλείται «να παρουσιάσει χωρίς καθυστέρηση μια εργαλειοθήκη στοχευμένων προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων που προέκυψαν από την κρίση στη Μέση Ανατολή» και να συνεργαστεί με τα κράτη μέλη για τον σχεδιασμό τους.
Η διάρκεια της κρίσης, που παραμένει ο άγνωστος Χ της εξίσωσης, είναι προφανές ότι θα καθορίσει και το εύρος των παρεμβάσεων και της ευρωπαϊκής ανάμειξης σε αυτές. Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι «χρειαζόμαστε μία συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε ζητήματα που αφορούν τις υψηλές τιμές της ενέργειας και τα οποία δυσχεραίνουν τη ζωή των καταναλωτών και τις επιχειρήσεις μας», επισημαίνοντας ότι η συζήτηση αυτή προστίθεται στην συζήτηση σχετικά με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Η μείωση του ΕΦΚ, που προκαλεί την πιο έντονη δημόσια συζήτηση, δεν έχει αποκλειστεί μεν, ωστόσο δεν προκρίνεται αυτή την ώρα ως ένα από τα πρώτα μέτρα προς εφαρμογή.
Η εικόνα των αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου προβληματίζει έντονα, με την τιμή του αργού να βρίσκεται σταθερά αρκετά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ στο «κόκκινο» βρίσκονται και οι τιμές φυσικού αερίου, στον απόηχο των επιθέσεων σε εγκαταστάσεις του Ιράν στο South Pars που αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος στον κόσμο, και στη βιομηχανική περιοχή Ras Laffan στο Κατάρ, όπου στεγάζεται η μεγαλύτερη μονάδα εξαγωγής LNG παγκοσμίως.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο δείκτης TTF στο Άμστερνταμ, βάσει του οποίου τιμολογούνται πολλά συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου στην Ευρώπη, διαπραγματεύεται κοντά στο υψηλό 52 εβδομάδων, πέριξ των 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όταν στις 27 Φεβρουαρίου, την τελευταία εργάσιμη ημέρα πριν το ξέσπασμα της κρίσης, βρισκόταν λίγο κάτω από τα 32 ευρώ. Αντίστοιχα, η τιμή του Brent, κινείται πέριξ των 110 δολαρίων ανά βαρέλι, όταν βρισκόταν λίγο στα 72 δολάρια στα τέλη Φεβρουαρίου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στις δηλώσεις του, έκανε λόγο για «ενεργειακό σοκ», επισημαίνοντας ότι «πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να διασφαλίσουμε ότι δεν θα εξελιχθεί σε μακροχρόνια ενεργειακή κρίση».
Η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και των ανατιμήσεων, που εκτιμάται ότι θα ακολουθήσουν στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι το ένα σκέλος του προβληματισμού, για την κυβέρνηση. Το δεύτερο, αφορά σε μια ενδεχόμενη προσφυγική-μεταναστευτική κρίση, που κανείς δε μπορεί αυτή την ώρα να αποκλείσει, κυρίως αν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχιστούν επί μακρόν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε η Ευρώπη να καταστήσει σαφές ότι θα προστατεύσει τα σύνορά της, θέση που περιλαμβάνεται και στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της δεν πρόκειται να επαναλάβει τα λάθη που έκανε το 2015», επεσήμανε ο Έλληνας πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της. Είναι υποχρέωσή μου να διασφαλίσω ότι τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται».
Στις προεκτάσεις και τα νέα δεδομένα, που δημιουργεί ο πόλεμος στο Ιράν, φαίνεται πλέον να μπαίνει και η άμυνα της Ευρώπης, με το προηγούμενο που δημιούργησε η κινητοποίηση αρχικά της Ελλάδας και στη συνέχεια άλλων ευρωπαϊκών χωρών για την αμυντική θωράκιση της Κύπρου, που αποτέλεσε κατά τον πρωθυπουργό μια «de facto, αν όχι de jure ενεργοποίηση του Άρθρου 42, παράγραφος 7».
Προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής, ο κ. Μητσοτάκης έθεσε ζήτημα καθορισμού ενός «οδικού χάρτη» για την ενεργοποίηση της ρήτρας με την τους κυρίους Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη να θέτουν το θέμα στη συνεδρίαση, όπου αναγνωρίστηκε κατά τον πρωθυπουργό, η ανάγκη «να χαράξουμε έναν σαφή οδικό χάρτη, με ορίζοντα μηνών και όχι ετών, έτσι ώστε να μπορούμε να έχουμε ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί αυτή η ρήτρα». Για την Αθήνα και την Λευκωσία η απόφαση αυτή χαρακτηρίστηκε από τον κ. Μητσοτάκη ως «μία πολύ σημαντική κατάκτηση», καθώς αλλάζει το κλίμα που επικρατούσε έως σήμερα.
Ελλάδα και Γαλλία πρόταξαν στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την ανάγκη να υπάρξει μορατόριουμ για τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε τον αμυντικό χαρακτήρα της συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, λέγοντας, μάλιστα, ότι αν είχαν χτυπηθεί οι εγκαταστάσεις που αποτελούσαν στόχο, τότε η τιμή του πετρελαίου θα παρουσίαζε ακόμη μεγαλύτερη αύξηση. Ο πρωθυπουργός απάντησε, όμως, και στις τουρκικές αιτιάσεις για την μετακίνηση της πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο. «Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι νομικά ανυπόστατοι, αλλά θα έλεγα ότι είναι και παντελώς άκαιροι, αν λάβει κανείς υπόψη την ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία. Η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο», ήταν η πλέον επίσημη απάντηση της Αθήνας.
Πηγή: Liberal.gr/Λίδα Μπόλα
