Η συμφωνία, που αναμένεται να λάβει την τελική της έγκριση από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, δημιουργεί έναν νέο ισχυρό όμιλο με κύκλο εργασιών που προσεγγίζει τα 2 δισ. ευρώ και δίκτυο χιλιάδων καταστημάτων σε όλη τη χώρα. Πρόκειται για μία εξέλιξη που δεν αναδιατάσσει απλώς τα μερίδια αγοράς, αλλά σηματοδοτεί τη μετάβαση του κλάδου σε μια νέα φάση μεγαλύτερης συγκέντρωσης και σκληρότερου ανταγωνισμού.
Η ένωση δύο ισχυρών περιφερειακών παικτών, με συμπληρωματικές γεωγραφικές βάσεις –τη Μασούτης να κυριαρχεί στη Βόρεια Ελλάδα και την Κρητικός να έχει ισχυρό αποτύπωμα στη Νότια Ελλάδα, την Πελοπόννησο και τα τουριστικά νησιά– δημιουργεί έναν νέο εμπορικό πόλο ικανό να σταθεί απέναντι στους μεγάλους εθνικούς και πολυεθνικούς ομίλους του κλάδου σε διαφορετική κλίμακα.
Από τις διαπραγματεύσεις στην τρίτη θέση της αγοράς
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο ομίλων διήρκεσαν περίπου έναν χρόνο, πριν οδηγηθούν στην υπογραφή του ιδιωτικού συμφωνητικού – προσυμφώνου για την εξαγορά του 100% της ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός. Η τελική απόφαση πλέον περνά από την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία καλείται να εξετάσει τη γεωγραφική κατανομή των καταστημάτων και τις επιπτώσεις της συγκέντρωσης, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα προκύψει δεσπόζουσα θέση σε επιμέρους αγορές.
Με την ολοκλήρωση της συναλλαγής, ο όμιλος Μασούτης «ανεβαίνει πίστα». Ο συνδυασμένος κύκλος εργασιών των δύο εταιρειών τοποθετεί τον νέο όμιλο σε τροχιά διεκδίκησης της τρίτης θέσης στο οργανωμένο λιανεμπόριο, μεταβάλλοντας τη μέχρι σήμερα κατάταξη και ασκώντας αυξημένη πίεση στον ανταγωνισμό.
Ένα δίκτυο εθνικής εμβέλειας
Το νέο σχήμα θα αριθμεί περίπου 1.200 καταστήματα, επιτυγχάνοντας πανελλαδική κάλυψη. Για τη Μασούτης, η συμφωνία ανοίγει την «πόρτα» για δυναμική παρουσία στις νότιες και τουριστικές περιοχές της χώρας, όπου μέχρι σήμερα η Κρητικός διατηρούσε σημαντική θέση. Αντίστοιχα, η Κρητικός εντάσσεται σε έναν μεγαλύτερο οργανισμό με ισχυρή οργανωτική δομή και σημαντική εμπειρία στη διαχείριση μεγάλων δικτύων.
Στελέχη της Μασούτης έχουν επανειλημμένως επισημάνει ότι στρατηγικός στόχος είναι η δημιουργία του μεγαλύτερου δικτύου σημείων πώλησης στην Ελλάδα. Η επέκταση αυτή ενισχύει τη διαπραγματευτική ισχύ του ομίλου απέναντι στους προμηθευτές, δημιουργεί οικονομίες κλίμακας και, σύμφωνα με τη διοίκηση, ανοίγει τον δρόμο για συγκράτηση των τιμών προς όφελος του καταναλωτή.
Τι δείχνουν τα οικονομικά μεγέθη
Τα οικονομικά στοιχεία των δύο εταιρειών αποτυπώνουν τη δυναμική αλλά και τις πιέσεις του κλάδου. Η Διαμαντής Μασούτης έκλεισε το 2024 με κύκλο εργασιών 1,14 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 5,9%, με EBITDA 72,2 εκατ. ευρώ ενώ ο τζίρος του 2025 αναμένεται να ξεπεράσει την προηγούμενη χρονιά. Παρά τη βελτίωση των λειτουργικών επιδόσεων, η καθαρή κερδοφορία περιορίστηκε λόγω αυξημένου χρηματοοικονομικού κόστους, με το καθαρό χρέος να διαμορφώνεται περίπου στα 176 εκατ. ευρώ.
Η ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός εμφάνισε το 2024 τζίρο 777,7 εκατ. ευρώ (+10,8%) και EBITDA 37 εκατ. ευρώ, ωστόσο τα καθαρά κέρδη υποχώρησαν λόγω της σημαντικής αύξησης των χρηματοοικονομικών εξόδων. Οι τόκοι και τα κόστη μισθώσεων και δικαιωμάτων χρήσης άσκησαν έντονη πίεση στη «τελική γραμμή» των αποτελεσμάτων, υπογραμμίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ακόμη και οι ταχέως αναπτυσσόμενες αλυσίδες.
Η συγκέντρωση ως απάντηση στις πιέσεις
Το συγκεκριμένο deal εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση μετασχηματισμού του οργανωμένου λιανεμπορίου, το οποίο περνά σε φάση μεγαλύτερης συγκέντρωσης. Τα καθαρά περιθώρια κέρδους συρρικνώνονται, ενώ το λειτουργικό κόστος αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από τις πωλήσεις. Σε μια αγορά που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 15 δισ. ευρώ, οι επιχειρήσεις αναζητούν κλίμακα και συνέργειες για να διατηρήσουν τη βιωσιμότητά τους.
Η ανάπτυξη ισχυρών χαρτοφυλακίων προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, η βελτιστοποίηση της σχέσης τιμής–ποιότητας και η επέκταση σε «κατάλληλα» σημεία πώλησης αποτελούν βασικούς άξονες της στρατηγικής της Μασούτης. Η εξαγορά της Κρητικός ενισχύει σημαντικά αυτή τη στρατηγική, προσφέροντας μεγαλύτερη γεωγραφική κάλυψη και αυξημένη διαπραγματευτική δύναμη.
Το επόμενο ορόσημο και η «επόμενη μέρα»
Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Μέχρι τότε, οι δύο πλευρές δηλώνουν κοινή προσήλωση στη διατήρηση της επιχειρησιακής συνέχειας, της απασχόλησης και της απρόσκοπτης εξυπηρέτησης των καταναλωτών, στέλνοντας μήνυμα σταθερότητας προς εργαζόμενους και συνεργάτες.
Σε κάθε περίπτωση, η συμφωνία Μασούτης – Κρητικός θεωρείται ήδη από την αγορά ως μία από τις πιο σημαντικές κινήσεις συγκέντρωσης των τελευταίων ετών. Δημιουργεί έναν νέο «παίκτη» πανελλαδικής εμβέλειας, ο οποίος έχει πλέον τη δυνατότητα να διαμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τις ισορροπίες, τις τιμές και τον ανταγωνισμό στο οργανωμένο λιανεμπόριο της χώρας.
