Αν και τα πρώτα σημάδια εκτόνωσης του φαινομένου έχουν κάνει την εμφάνισή τους, η ανησυχία για την επόμενη μέρα είναι έκδηλη, όταν οι τόνοι νερού υποχωρήσουν και ο καλλιεργήσιμος κάμπος θα μοιάζει περισσότερο με απέραντη λίμνη λάσπης.
Ο καθηγητής Υδρογεωλογίας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνος Βουδούρης εξηγεί στα Μακεδονικά Νέα ποιοι παράγοντες οδήγησαν στην υπερχείλιση του Έβρου και ποια έργα πρέπει να υλοποιηθούν, προκειμένου να αποφευχθούν στο μέλλον πλημμυρικά φαινόμενα αυτής της έντασης.
Ακολουθεί συνέντευξη του καθηγητή Υδρογεωλογίας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνου Βουδούρη στην Αναστασία Κοσμίδου:
Πού οφείλονται τα έντονα πλημμυρικά φαινόμενα που καταγράφονται στον Έβρο από την προηγούμενη εβδομάδα;
Σίγουρα έχουμε παρατεταμένες βροχοπτώσεις σχεδόν από την αρχή του έτους. Το έδαφος έχει κορεστεί σε υγρασία. Αυτό παίζει ρόλο. Δηλαδή, δεν «διψάει» το έδαφος για να απορροφήσει νερό. Οπότε, αφού έχει κορεστεί σε νερό, οι συνεχείς πλημμύρες ευνοούν την επιφανειακή απορροή. Δηλαδή, τη ροή στα ποτάμια και στους χειμάρρους. Το κρίσιμο πρόβλημα στην περιοχή είναι ότι τα νερά αυτά είναι διακρατικά. Δηλαδή, οι δύο κύριοι παραπόταμοι του Έβρου, ο Άρδας και ο Ερυθροπόταμος, η ορεινή ζώνη των λεκανών απορροής τους είναι στη Βουλγαρία. Αυτά τα φαινόμενα για να αντιμετωπιστούν, θέλουν συνολική αντιμετώπιση σε όλη τη λεκάνη απορροής και πρωτίστως ξεκινώντας από την ορεινή ζώνη. Αλλά η ορεινή ζώνη είναι στη Βουλγαρία.
Η Βουλγαρία, πριν από λίγα χρόνια, δεν ήταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν υποχρεούνταν να εφαρμόσει τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τον κίνδυνο πλημμυρών. Όμως τα τελευταία χρόνια η Βουλγαρία, αφότου μπήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υπογράψει αυτές τις συμβάσεις και είναι υποχρεωμένη να τις τηρεί. Άρα χρειάζεται μια συνεργασία σε διακρατικό επίπεδο. Εδώ χρειάζονται υδροδιπλωματία, να υπάρχουν συμφωνίες και συνεργασία, ώστε να γίνουν διακρατικά έργα σε όλη τη λεκάνη απορροής. Από εκεί και πέρα δεν φταίει μόνο η Βουλγαρία, έχουμε κι εμείς ευθύνη ως χώρα γιατί δεν έχουν γίνει τα απαιτούμενα έργα. Οι δήμαρχοι καταγγέλλουν ότι φράγματα που είχαν σχεδιαστεί από τη δεκαετία του 70, όχι μόνο δεν έχουν υλοποιηθεί αλλά σε κάποιες περιπτώσεις δεν έχει ολοκληρωθεί η μελέτη τους. Άρα απαιτείται εκσυγχρονισμός και στη δική μας ζώνη, την πεδινή, με σύγχρονα αναχώματα, φράγματα, με πιθανές εκτροπές, ώστε να μην κατευθύνεται το νερό μέσα στην πόλη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που καταγράφονται έντονα πλημμυρικά φαινόμενα στην περιοχή. Είναι ένα πρόβλημα διαχρονικό, το οποίο το αντιμετωπίζουμε αποσπασματικά λόγω του ότι το νερό έρχεται από τη Βουλγαρία. Τώρα στη Βουλγαρία κατασκευάζονται κάποια φράγματα, στην ορεινή ζώνη, κρατάνε το νερό που χρειάζονται και το υπόλοιπο καταλήγει στη χώρα μας. Δηλαδή επείγει περισσότερο για εμάς η επίλυση του προβλήματος. Φέτος για παράδειγμα έχουμε παρατεταμένες βροχοπτώσεις και έχουν γεμίσει τα φράγματα, δεν μπορούν να συγκρατήσουν περισσότερο νερό και κατεβαίνει στον ελληνικό χώρο.
Αυτό είναι το πρόβλημα, είναι δύσκολο να επιλυθεί εκ των πραγμάτων λόγω του ότι εμπλέκονται δύο κράτη αλλά προφανώς πρέπει να γίνουν έργα και από εμάς. Έχει γίνει με τους Βούλγαρους κάποια συνεννόηση σε επίπεδο παρακολούθησης, μας ενημερώνουν έγκαιρες όταν ανεβαίνει η στάθμη του νερού αλλά αυτό είναι ένα πρώτο στάδιο συνεργασίας. Από εκεί πέρα πρέπει να γίνουν αντιπλημμυρικά έργα και στη χώρα μας.
Επί του πρακτέου ποια έργα δύναται να αποτρέψουν την είσοδο τόνων νερού που κατεβαίνουν όταν υπερχειλίζουν τα φράγματα στη γείτονα χώρα;
Πρέπει να γίνει σίγουρα διαπλάτυνση και εκβάθυνση της κοίτης του ποταμού σε κάποια σημεία, ώστε να χωράει ο όγκος του νερού και να μην πλημμυρίζει. Να γίνουν αναχώματα κοντά σε οικισμούς για να μην πλημμυρίζουν και τίθενται σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές και υποδομές. Φράγματα που θα συγκρατούν το νερό στην ορεινή ζώνη σε Βουλγαρία και Ελλάδα. Το φράγμα στο Μικρό Δέρειο Έβρου έχει μείνει πολλά χρόνια στο συρτάρι και δεν κατασκευάζεται. Υπάρχουν τα σχέδια για τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας της περιοχής, οπότε πρέπει να μπουν σε προτεραιότητα. Χρειάζονται έργα υποδομής, αντιπλημμυρικά έργα και συνεργασία των δύο κρατών.
Δεν πρόκειται επομένως για ένα σπάνιο φαινόμενο, πρωτοφανούς έντασης που αιφνιδίασε τις τοπικές αρχές.
Έχουν καταγραφεί στο παρελθόν έντονα πλημμυρικά φαινόμενα. Η περιοχή πλημμυρίζει συχνά. Απλά πρόκειται για δύσκολη περίπτωση, ως προς τη διαχείριση της ορεινής ζώνης και την υλοποίηση συνολικών έργων. Χρειάζεται ολιστική αντιμετώπιση σε όλη τη λεκάνη απορροής, ξεκινώντας από την ορεινή ζώνη.
Ενδεχομένως τα επόμενα χρόνια ως συνέπεια της κλιματικής κρίσης να αντιμετωπίζουμε συχνότερα φαινόμενα αυτής της έντασης;
Αυτό είναι δεδομένο. Τα τελευταία χρόνια αντιμετωπίζουμε φαινόμενα με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια. Βιώσαμε μια παρατεταμένη ανομβρία για σχεδόν τρία χρόνια. Η τελευταία υγρή χρονιά ήταν το 2021 και βλέπουμε ότι φέτος ήταν μια υγρή χρονιά με πολλές βροχοπτώσεις, περιμένουμε το λιώσιμο των χιονιών μέχρι το Πάσχα και ενδεχομένως να ακολουθήσει νέο κύμα βροχοπτώσεων. Θα είναι κρίσιμη η κατάσταση. Αλλά πρέπει να συνηθίσουμε, να προσαρμοστούμε. Αυτό λένε και οι ευρωπαϊκές οδηγίες. Πρέπει να προσαρμοστούμε για να μειώσουμε τις επιπτώσεις αυτών των ακραίων φαινομένων.
