Έρευνα με εφαρμογές από τη ραδιολογική χαρτογράφηση και την ταυτοποίηση ραδιενεργών πηγών, έως την ανάλυση εικόνας και βίντεο για ελέγχους υποδομών και τη χαρτογράφηση καλλιεργειών, αλλά και οργανωμένη εκπαίδευση φοιτητών στη χρήση drone, υλοποιεί το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ).
Όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στα Μακεδονικά Νέα ο Αντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού και Ανάπτυξης του ΔΙΠΑΕ και Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης, Στέλιος Ξανθός, στόχος είναι οι απόφοιτοι να αποκτήσουν δεξιότητες που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς και της πολιτείας, ενώ στο ερευνητικό πεδίο αναπτύσσονται καινοτομίες σε ένα ευρύ φάσμα εφαρμογών.
Σύμφωνα με τον κ. Ξανθό, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία εφαρμογής αφορά ένα σύστημα drone με ραδιολογικούς αισθητήρες. «Έχουμε drone το οποίο διαθέτουμε για ραδιολογική χαρτογράφηση περιοχών και ανεύρεση ραδιενεργών πηγών. Μπορεί να κάνει κάποιος έναν έλεγχο σε ό,τι έχει σχέση με ραδιολογική ρύπανση», λέει χαρακτηριστικά και εξηγεί πως η χρήση αφορά, μεταξύ άλλων, και «γρανιτικά πετρώματα που είναι πλούσια σε φυσική ραδιενέργεια και τα οποία μπορεί κανείς να τα εντοπίσει και να τα χαρτογραφήσει με αυτόν τον τρόπο».
ΟΑντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού και Ανάπτυξης του ΔΙΠΑΕ, κ. Στέλιος Ξανθός
Έλεγχοι για ραδιενέργεια με μειωμένη έκθεση προσωπικού σε κίνδυνο
Ο Αντιπρύτανης του ΔΙΠΑΕ περιγράφει ένα πρακτικό σενάριο υψηλής χρησιμότητας που αφορά τον έλεγχο φορτίων σκραπ (παλαιών/χρησιμοποιημένων μετάλλων), τα οποία πρέπει να περνούν από ραδιολογικό έλεγχο. Με τη χρήση του drone, ο χειριστής μπορεί να κάνει τον απαραίτητο έλεγχο χωρίς να χρειάζεται προσωπικό να προσεγγίσει το φορτίο και όχι μόνο να διαπιστώσει αν υπάρχει ρύπανση, αλλά και να προχωρήσει στην ταυτοποίηση της ραδιενεργής πηγής.
Σε αυτό το πλαίσιο των ελέγχων για ραδιολογική ρύπανση, αναφέρει επίσης ότι το ΔΙΠΑΕ έχει αναπτύξει συνεργασίες με την Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας και συμμετέχει σε διασυνοριακά προγράμματα Interreg. Επισημαίνει ότι έχουν εγκατασταθεί πύλες (portal) ραδιενέργειας σε μεθοριακούς σταθμούς που συνδέουν τη χώρα μας με Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία και Τουρκία και ότι κατά καιρούς εντοπίζονται ραδιενεργά φορτία που, όπως λέει, συνήθως σχετίζονται με νοσοκομειακά απόβλητα ή ραδιοφάρμακα, ακόμη και με μπετόβεργες ρυπασμένες από κοβάλτιο.
Από την αγροτεχνολογία στους «μη καταστροφικούς ελέγχους»
Σε μια εξίσου καινοτόμα εφαρμογή, ο Αντιπρύτανης του ΔΙΠΑΕ συνδέει το ίδιο εργαλείο με τη γεωργία ακριβείας. Εξηγεί ότι, για παράδειγμα, μπορεί να ανιχνεύσει αν μια καλλιέργεια έχει επαρκή λίπανση καλίου, καθώς ένα από τα ισότοπα του καλίου, το κάλιο-40, είναι ραδιενεργό και μπορεί να ανιχνευτεί από τους αισθητήρες του drone. Στη συνέχεια μπορεί να εκτιμηθεί η διαθεσιμότητα του σταθερού ισοτόπου, του καλίου-39, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο στη θρέψη των φυτών.
Την ίδια στιγμή, σε μια άλλη εφαρμογή, τα drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μη καταστροφικούς ελέγχους (έλεγχοι που γίνονται στα υλικά με σκοπό τη διαπίστωση της ακεραιότητας και της κατάστασής τους) σε κατασκευές όπως οι γέφυρες. «Είναι ένα από τα μαθήματα τα οποία διδάσκονται οι φοιτητές μας στα πλαίσια του προπτυχιακού αλλά και μεταπτυχιακού προγράμματος. Στο προπτυχιακό, στους μη καταστροφικούς ελέγχους, ο πρώτος που διδάσκεται κανείς είναι ο οπτικός. Σκεφτείτε τώρα να κάνει κάποιος οπτικό έλεγχο σε μια γέφυρα όπου δεν μπορεί να ανεβαίνει με σχοινιά και σκάλες. Μπορεί να πετάξει ένα drone - έχει αποκτήσει τη δεξιότητα ο φοιτητής - και να δει τι ακριβώς γίνεται. Το ερευνητικό κομμάτι γίνεται μετά στο κομμάτι της επεξεργασίας της εικόνας. Δηλαδή να επεξεργαστεί την εικόνα και αυτοματοποιημένα το λογισμικό να μπορέσει να βρει ρωγμές, για παράδειγμα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Στόλος εκπαιδευτικών drones και ομάδα φοιτητών που εκπαιδεύει άλλους
Ιδιαίτερη έμφαση, πέρα από την έρευνα, δίνεται και στη συστηματική εκπαίδευση των φοιτητών, προπτυχιακών και μεταπτυχιακών, προκειμένου να αποκτήσουν τη δεξιότητα χειρισμού των drones. Όπως λέει ο κ. Ξανθός, στο πλαίσιο ενός μεταπτυχιακού που αφορά στα STEM και στην εκπαιδευτική ρομποτική, εκπαιδεύονται οι φοιτητές στην ορθή λειτουργία των drones. «Έχουμε δηλαδή περίπου 10-12 εκπαιδευτικά αεροχήματα, για να μπορούν να αντιλαμβάνονται οι φοιτητές αυτήν την τεχνολογία… Είναι μία δεξιότητα που πρέπει να την αποκτήσουν οι φοιτητές μας και το φροντίζουμε», αναφέρει.
Κάνει επίσης γνωστό ότι έχει δημιουργηθεί μία εθελοντική ομάδα φοιτητών, οι οποίοι εκπαιδεύονται πάνω στα drones, ενώ στη συνέχεια, με τη σειρά τους, εκπαιδεύουν άλλους συμφοιτητές τους, διαχέοντας με αυτόν τον τρόπο τη δεξιότητά τους.
Παράλληλα, ο Αντιπρύτανης του ΔΙΠΑΕ εξηγεί ότι, στο Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής και Διοίκησης, η ενασχόληση με το «μηχανικό» σκέλος των drones δεν γίνεται με στόχο την παραγωγή εμπορικών πλατφορμών – καθώς κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό σε πανεπιστημιακό επίπεδο – αλλά πρωτίστως ως εκπαιδευτική και ερευνητική διαδικασία που βοηθά τους φοιτητές να κατανοήσουν τη θεωρία που βρίσκεται από πίσω.
Προσθέτει ότι, σε επίπεδο διπλωματικών εργασιών και κατανόησης της τεχνολογίας, δημιουργούνται τετρακόπτερα και άλλα αντικείμενα, ενώ με τη χρήση 3D εκτυπωτών οι φοιτητές μπορούν να εκτυπώνουν πτέρυγες ή άλλα εξαρτήματα, αναβαθμίζοντας υφιστάμενο εξοπλισμό.
Κλείνοντας, ο κ. Ξανθός υπογραμμίζει πως η γνώση και οι δεξιότητες που αποκτούν οι φοιτητές του ΔΙΠΑΕ πάνω στο αντικείμενο των drones τους βοηθούν όπου κι αν συνεχίσουν, ερευνητικά ή επαγγελματικά, καθώς όλο και περισσότερες εταιρείες πλέον αξιοποιούν την τεχνολογία σε πολλούς τομείς.
Το κρίσιμο εδώ είναι ότι ο συνδυασμός δεξιότητας χειρισμού και ανάλυσης εικόνας δίνει μεγαλύτερη αξία στα δεδομένα και πλεονέκτημα στους αποφοίτους, οι οποίοι μπορούν να απορροφηθούν ευκολότερα από την αγορά εργασίας.
