Η ταχέως εξελισσόμενη κρίση στην Υεμένη έχει προκαλέσει μια μεγάλη διαμάχη μεταξύ των δύο δυνάμεων του Κόλπου και έχει διαρρήξει τη συμμαχία των δυνάμεων, με επικεφαλής τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση, που πολεμούν το κίνημα των Χούθι, το οποίο υποστηρίζεται από το Ιράν.
Οι ταχείες επιτυχίες της κυβέρνησης από την Παρασκευή έχουν ανατρέψει πολλές από τις επιτυχίες του Νοτίου Μεταβατικού Συμβουλίου (STC) τον περασμένο μήνα και έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα της πρόθεσής του να διεξαγάγει δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία εντός δύο ετών.
Κλιμάκωση
Οι δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία είχαν ήδη καταλάβει τον έλεγχο σημαντικών θέσεων στο Χαντραμούτ, μια μεγάλη επαρχία με εκτάσεις ερήμου κατά μήκος των συνόρων με τη Σαουδική Αραβία.
Οι δυνάμεις του STC μπλόκαραν τους δρόμους που οδηγούν στο Άντεν από τις βόρειες επαρχίες, σύμφωνα με κατοίκους. Η ομάδα κάλεσε τους περιφερειακούς και διεθνείς ηγέτες να παρέμβουν ενάντια σε αυτό που περιέγραψε ως «εκστρατεία στρατιωτικής κλιμάκωσης που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία».
Σε δήλωσή της, πρόσθεσε ότι οι ισλαμιστικές φατρίες του βορρά – μια προφανής αναφορά στο κόμμα Islah που αποτελεί μέρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης – είχαν στοχεύσει αμάχους και ζωτικές υποδομές.
Τα ΗΑΕ, ο κύριος υποστηρικτής του STC, κάλεσαν σε αυτοσυγκράτηση, δηλώνοντας ότι είναι «βαθιά ανήσυχες» για την κλιμάκωση της έντασης στην Υεμένη.
Η Υεμένη, που για μια δεκαετία ήταν χωρισμένη σε αντιμαχόμενες περιοχές, βρίσκεται σε μια εξαιρετικά στρατηγική θέση μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας, του μεγαλύτερου εξαγωγέα πετρελαίου στον κόσμο, και του στενού Bab al-Mandeb, που προστατεύει τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδό μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.
Η STC αποτελεί εδώ και χρόνια μέρος της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης που ελέγχει το νότιο και ανατολικό τμήμα της Υεμένης και υποστηρίζεται από τα κράτη του Κόλπου ενάντια στους Χούθι.
Χθες το βράδυ, ο ηγέτης αυτής της κυβέρνησης, ο πρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου Ρασάντ αλ-Αλίμι, δήλωσε ότι ζήτησε από τη Σαουδική Αραβία να φιλοξενήσει ένα φόρουμ για την επίλυση του ζητήματος του νότου, προσθέτοντας ότι ελπίζει ότι αυτό θα φέρει κοντά όλες τις φατρίες του νότου.
Το αεροδρόμιο του Άντεν, ο κύριος συγκοινωνιακός κόμβος για τις περιοχές της Υεμένης που δεν ελέγχονται από τους Χούθι, είναι κλειστό από την Πέμπτη, μετά από διαμάχη σχετικά με τους νέους περιορισμούς που ανακοίνωσε η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση για τις πτήσεις με τα ΗΑΕ.
Η STC και η Σαουδική Αραβία αλληλοκατηγορούνται για την ευθύνη της διακοπής της αεροπορικής κυκλοφορίας. Η STC, σε δήλωσή της το Σάββατο, ανέφερε ότι η νότια Υεμένη υφίσταται αποκλεισμό από ξηρά, θάλασσα και αέρα.
Περιφερειακή κρίση
Η κρίση ξεκίνησε στις αρχές του περασμένου μήνα, όταν το STC κατέλαβε ξαφνικά εκτεταμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένου του Χαντραμούτ, και έθεσε υπό τον απόλυτο έλεγχό του ολόκληρο το έδαφος του πρώην κράτους της Νότιας Υεμένης, το οποίο συγχωνεύθηκε με το βόρειο τμήμα το 1990.
Η ηγεσία της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, η οποία είχε την έδρα της στο Άντεν και περιλάμβανε αρκετούς υπουργούς από το STC, αναχώρησε για τη Σαουδική Αραβία, η οποία θεώρησε την κίνηση του νότου ως απειλή για την ασφάλειά της.
Η κρίση προκάλεσε τη μεγαλύτερη ρήξη των τελευταίων δεκαετιών μεταξύ των πρώην στενών συμμάχων Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ, καθώς οι διαφωνίες που υπήρχαν εδώ και χρόνια σε κρίσιμα ζητήματα έφτασαν στο αποκορύφωμά τους, απειλώντας να ανατρέψουν την περιφερειακή τάξη.
Η γειτονική μοναρχία του Κόλπου, το Κατάρ, που εδώ και καιρό έχει διαφορές στην περιφερειακή πολιτική με τα ΗΑΕ, δήλωσε ότι χαιρετίζει τις προσπάθειες της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης να αντιμετωπίσει το ζήτημα του νότου.
Το πόσο η διαμάχη μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ σχετικά με τις διαφορές τους στην περιφερειακή ασφάλεια επεκτείνεται και σε άλλα ζητήματα μπορεί να γίνει πιο σαφές το Σαββατοκύριακο, καθώς και οι δύο χώρες συμμετέχουν σε προγραμματισμένη συνάντηση του ΟΠΕΚ για να καθορίσουν την πολιτική παραγωγής πετρελαίου της ομάδας.
Στις αρχές αυτής της εβδομάδας, η Σαουδική Αραβία βομβάρδισε μια βάση στο Χαντραμούτ και ζήτησε από όλες τις δυνάμεις των ΗΑΕ που παρέμεναν στην Υεμένη να αποχωρήσουν, χαρακτηρίζοντας το ως κόκκινη γραμμή για την ασφάλειά της, και τα ΗΑΕ συμμορφώθηκαν.
Η δήλωση της STC την Παρασκευή ότι επιθυμεί μια διετή μεταβατική περίοδο που θα οδηγήσει σε δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία ενός νέου κράτους στη Νότια Αραβία ήταν η πιο σαφής ένδειξη μέχρι στιγμής της πρόθεσής της να αποσχιστεί.
