Οφείλουμε να μιλήσουμε καθαρά, χωρίς ωραιοποιήσεις και χωρίς μιζέρια. Το ΕΣΥ έχει σοβαρά προβλήματα. Το βλέπουμε καθημερινά όσοι εργαζόμαστε στην πρώτη γραμμή. Υπάρχει έλλειψη προσωπικού, υπερφόρτωση στα ΤΕΠ, χρόνιες παθήσεις που «κολλάνε» στην ΠΦΥ (Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας), και brain drain νοσηλευτών και γιατρών. Δεν θα πω ότι λύθηκαν όλα. Δεν είναι έτσι. Παρόλα αυτά, αναγνωρίζω την πρόοδο που έχει γίνει τα τελευταία χρόνια επί υπουργίας Άδωνι Γεωργιάδη.
Η πλήρης λειτουργία του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας και του MyHealthApp συνέβαλε σημαντικά στη μείωση των αναμονών. Η απορρόφηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης για ανακαινίσεις 93 νοσοκομείων και 156 Κέντρων Υγείας είναι αξιοσημείωτη. Επιπλέον, πριν λίγες μέρες παρουσιάστηκε η πλατφόρμα Quality for All του προγράμματος Health-IQ σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Πρόκειται για μια νέα ψηφιακή υποδομή με 179 δείκτες ποιότητας που επιτρέπει να εντοπίζουμε τις αδυναμίες και να προσαρμόζουμε τις υπηρεσίες αναλόγως.
Στη Θεσσαλονίκη, το Κέντρο Ανοσοθεραπείας στο Νοσοκομείο Παπανικολάου, το πρώτο στην Ελλάδα για παραγωγή ανοσοθεραπειών, παραδίδεται το πρώτο εξάμηνο του 2026. Αυτό σημαίνει εξατομικευμένη θεραπεία για ογκολογικούς ασθενείς. Το κόστος πέφτει από 400.000€ σε περίπου 45.000€ ανά περίπτωση. Έτσι, σταματούν οι αποστολές στο εξωτερικό. Είναι πραγματική καινοτομία που αλλάζει ζωές.
Τώρα έρχεται και η νέα προκήρυξη για χιλιάδες μόνιμες προσλήψεις. Ο στόχος είναι 5.000 μέσα στο 2026, με τις πρώτες σημαντικές προκηρύξεις για νοσηλευτές και γιατρούς να τρέχουν ήδη μέσω ΑΣΕΠ. Αυτό είναι το πιο δυνατό μήνυμα: το προσωπικό προηγείται. Ακριβώς επειδή η κατάσταση παραμένει δύσκολη, πρέπει να δείξουμε τις επόμενες λύσεις που δουλεύουν ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και μπορούν να εφαρμοστούν εδώ γιατί το ΕΣΥ χρειάζεται συνεχή καινοτομία και αναζήτηση δοκιμασμένων λύσεων.
Ως Επειγοντολόγος και Επιμελητής Β΄ στο ΤΕΠ του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, βλέπω καθημερινά πως χάνουμε πολύτιμο χρόνο σε εργασίες που θα μπορούσε να αναλάβει εξειδικευμένο προσωπικό. Για τον λόγο αυτό πρότεινα τη δημιουργία του θεσμού του Νοσηλευτή Προχωρημένης Κλινικής Πρακτικής. Αυτοί οι νοσηλευτές με επιπλέον κατάρτιση αναλαμβάνουν την παρακολούθηση χρόνιων ασθενών, τη συνταγογράφηση όπου επιτρέπεται, βασικές εξετάσεις και τη διαλογή στα ΤΕΠ, πάντα υπό ιατρική εποπτεία. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αυτό έχει μειώσει τον φόρτο των γιατρών και τις εισαγωγές, σύμφωνα με μελέτες. Στην Ελλάδα, με 3,8 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, θα ήταν πραγματική ανάσα. Θα μπορούσε επίσης να προσφέρει μισθολογικό κίνητρο με την ολοκλήρωση του κλάδου νοσηλευτών, που έρχεται πολύ σύντομα.
Για πραγματική καινοτομία που μπορεί να σώσει ζωές, αξίζει να συζητήσουμε τις Κινητές Μονάδες Εγκεφαλικών με αξονική και θεραπεία μέσα στο ασθενοφόρο. Μια πιλοτική εφαρμογή στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη θα ενίσχυε σημαντικά την άμεση φροντίδα πολιτών με ισχαιμικό εγκεφαλικό. Ο χρόνος που έχει ένας ασθενής για θρομβόλυση είναι περιορισμένος. Με έγκαιρη αντιμετώπιση πριν από τη μεταφορά στο νοσοκομείο, μπορούμε να βελτιώσουμε σημαντικά τα ποσοστά ανάρρωσης και να σώσουμε από μόνιμη αναπηρία κάποιον πολίτη ο οποίος δε θα έφθανε εγκαίρως στο νοσοκομείο. Φυσικά υπάρχει ακόμα δρόμος: καλύτερη διαχείριση στην ΠΦΥ, πραγματική αποσυμφόρηση στα ΤΕΠ, και περισσότερα κίνητρα παραμονής, όπως περαιτέρω μείωση του φόρου στην αυτοτελή φορολόγηση εφημεριών για άγονες περιοχές και νησιά.
Αλλά γι’ αυτό δεν μένουμε στο «όλα μαύρα». Υπάρχουν μετρήσιμες λύσεις που βασίζονται σε ό,τι δούλεψε αλλού και κοστίζουν λιγότερο από ό,τι νομίζουμε. Ως γιατρός που βλέπει την πραγματικότητα καθημερινά, ναι, γίνονται σημαντικά βήματα, αλλά μπορούμε να κάνουμε πολύ περισσότερα. Γρήγορα, με αξιολόγηση και δεδομένα. Όχι για να πούμε «μπράβο», αλλά για να σώσουμε χρόνο, χρήματα και κυρίως ανθρώπινες ζωές. Το ΕΣΥ θα θεραπευθεί με συνεχή διάλογο, προτάσεις, σκληρή δουλειά και έργα που μετριούνται, αξιολογούνται και επαναπροσδιορίζονται όταν πρέπει με βάση την απόδοσή τους. Η μιζέρια δεν θεραπεύει κανέναν. Η δουλειά θεραπεύει.
Ο κ. Απόστολος Ανθόπουλος είναι Επειγοντολόγος, Επιμελητής Β΄ ΕΣΥ, ΤΕΠ Νοσοκομείου Παπαγεωργίου
