«Αν και η ταινία αφηγείται ένα βάναυσο γεγονός, η πρόθεσή μου ήταν πάντα να αποκαλύψω το φως που μπορεί να υπάρχει μαζί με το σκοτάδι» τόνισε σε συνέντευξη στο ΑΠΕ- ΜΠΕ η Ανέτε Όστρε, σκηνοθέτρια και σεναριογράφος του ντοκιμαντέρ «The Golden Swan» που κάνει παγκόσμια πρεμιέρα αύριο στο 28ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
«Η απαγωγή και η δολοφονία του Χανς Κρίστιαν και όλα όσα συνέβησαν γύρω από το γεγονός, ήταν ένα τραύμα και μια εμπειρία που άλλαξε τη ζωή τόσο για τους γονείς μου όσο και για εμένα το 1995» επισήμανε η Ανέτε Όστρε, η οποία άρχισε να γυρίζει ταινίες λίγα χρόνια μετά τον θάνατο του αδερφού της και σπούδασε στην Εθνική Σχολή Κινηματογράφου της Νορβηγίας.
«Κατά τη διάρκεια των χρόνων μου στη Σχολή, οι άνθρωποι με ρωτούσαν συχνά πότε θα έκανα μια ταινία για αυτό που είχε συμβεί στον αδελφό μου. Πάντα απαντούσα ότι δεν ήξερα αν θα το έκανα ποτέ, ή αν ναι, πότε. Τα χρόνια πέρασαν και ενώ δούλευα με τη διαχείριση του πένθους κάνοντας θεραπεία, γύριζα άλλες ταινίες» είπε η δημιουργός του ντοκιμαντέρ.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η έκδοση, το 2014, του βιβλίου The Meadow των Βρετανών δημοσιογράφων Κάθι Σκοτ- Κλαρκ και Άντριαν Λέβι, το οποίο, αξιοποιώντας αποχαρακτηρισμένο υλικό πληροφοριών από το 1995, έφερε στο φως νέες πτυχές της υπόθεσης των ομήρων. Η έρευνά τους επηρέασε βαθιά την Ανέτε Όστρε και την οδήγησε σταδιακά στην απόφαση να δημιουργήσει την ταινία.
Όπως εξήγησε, της πήρε χρόνια για να επιστρέψει στην υπόθεση. «Ήταν επώδυνο αλλά απαραίτητο πριν ξεκινήσω τη δημιουργία της ταινίας. Η οπτική μου ήταν εντελώς διαφορετική είκοσι χρόνια αργότερα απ’ ό,τι όταν ήμουν 25 ετών και στο κέντρο του δράματος» ανέφερε.
«Χρειαζόμουν χρόνο για να αποφασίσω τι είδους ταινία ήθελα να κάνω, καθώς το περιστατικό ήταν περίπλοκο και αφορούσε έξι διαφορετικές χώρες και έξι ομήρους. Θα μπορούσα να είχα κάνει πολλές διαφορετικές ταινίες ανάλογα με την οπτική γωνία που επέλεγα» σημείωσε.
«Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, μου έγινε πολύ σαφές ότι η ιστορία του Χανς Κρίστιαν ήταν αυτή που ήθελα να αφηγηθώ. Το πιο σημαντικό, τα κείμενα, οι επιστολές και η ποίηση που άφησε πίσω του έγιναν η μεγαλύτερη πηγή έμπνευσης και η κινητήρια δύναμή μου» εξήγησε.
Αναφερόμενη στα γραπτά του αδερφού της, τόνισε ότι προσφέρουν μια μοναδική εικόνα από μέσα για το πώς είναι να είσαι όμηρος. «Τα λόγια του επέτρεψαν να είναι η αφήγηση της ιστορίας του όσο το δυνατόν πιο ειλικρινής. Η μακρά περίοδος έρευνας μου έδωσε επίσης χρόνο, να αφήσω την αδερφή μέσα μου να μπει στο παρασκήνιο και να εισέλθει πλήρως στον ρόλο της σκηνοθέτριας. Ο Χανς Κρίστιαν και εγώ γίναμε χαρακτήρες ταινίας, τους οποίους θα προσέγγιζα με τον ίδιο τρόπο που θα έκανα με οποιονδήποτε άλλο χαρακτήρα στη δημιουργική διαδικασία της ταινίας» διευκρίνισε.
Ο Χανς Κρίστιαν έγραψε πολλή ποίηση κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας του, οπότε πολύ νωρίς ήξερα ότι ήθελα η ταινία να έχει μια ποιητική οπτική γλώσσα που θα μπορούσε να συνδυαστεί με τα κείμενά του και στην οποία η φύση και το περιβάλλον των τόπων όπου κρατούνταν θα διαμόρφωναν το οπτικό στυλ, ανέφερε.
Η Ανέτε Όστρε αρχικά σκέφτηκε να χρησιμοποιήσει αναπαραστάσεις της αιχμαλωσίας, καθώς υπάρχει πολύ λίγο αρχειακό υλικό των ομήρων ενώ ήταν φυλακισμένοι. «Δούλεψα με έναν ηθοποιό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, αλλά ποτέ δεν μου φάνηκε σωστό. Αντ' αυτού, επέλεξα να πειραματιστώ και να αναπτύξω μια πολύ πιο αφηρημένη, καλλιτεχνική οπτική προσέγγιση, στην οποία η φύση παίζει κεντρικό ρόλο στην οπτικοποίηση της ποίησης του Χανς Κρίστιαν. Κάναμε γυρίσματα με αυτόν τον τρόπο τόσο στην Ινδία όσο και στη Νορβηγία. Ο μοντέρ μου, Σιβ Λαμάρκ, συνέχισε να εργάζεται με αυτές τις αφηρημένες εικόνες και τις συνδύασε με τα κείμενά του» εξήγησε.
«Δουλεύοντας σε αυτήν την ταινία βίωσα περισσότερο συμφιλίωση παρά αντιπαράθεση» σημειώνει η σκηνοθέτρια, τονίζοντας ότι η επιλογή του αδελφού της να στραφεί προς τη συμφιλίωση αντί του μίσους επηρέασε βαθιά την ίδια και την ομάδα της.
Το ντοκιμαντέρ, όπως αποσαφήνισε, δεν είναι ούτε μια ταινία θεραπείας ούτε μια ερευνητική δημοσιογραφική καταγραφή. «Γνωρίζω το αποτέλεσμα. Ο Χανς Κρίστιαν δολοφονήθηκε και οι άλλοι όμηροι δεν βρέθηκαν ποτέ. Στόχος μου ήταν να απεικονίσω την εμπειρία του ως ομήρου στο Κασμίρ και πώς αντιμετώπισε την αιχμαλωσία και τη συνεχή απειλή του θανάτου» συμπλήρωσε.
«Η γεωπολιτική σύγκρουση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν αποτελεί το φόντο της ιστορίας, αλλά η ταινία καθοδηγείται από το μήνυμα του Χανς Κρίστιαν: επιλογή της συμφιλίωσης αντί του μίσους» σημείωσε.
Ένα από τα βασικά θέματα του ντοκιμαντέρ είναι ο φόβος. Όπως επισημαίνει η δημιουργός, μπορεί να είναι καταστροφικός ή μια δύναμη που ωθεί τον άνθρωπο να συνεχίσει να αγωνίζεται και να ανακαλύψει βαθύτερα τον εαυτό του.
«Για τον Χανς Κρίστιαν, ο φόβος έγινε μια δύναμη που τον βοήθησε να εμβαθύνει στην κατανόηση του ποιος πραγματικά ήταν» επισήμανε η Άνετ Όστρε.
Ο Χρυσός Κύκνος αντιπροσωπεύει την ικανότητα της ψυχής να παραμένει ελεύθερη
Ο τίτλος του ντοκιμαντέρ έχει βαθιά σημασία για τη δημιουργό του, επειδή, όπως ανέφερε, στη Σρικρισναπουράμ της Κεράλα αποκαλούσαν τον Χανς Κρίστιαν «Χάμσα», που σημαίνει «Χρυσός Κύκνος» στα σανσκριτικά. Είναι ένα κεντρικό και πολυεπίπεδο σύμβολο στην ινδική μυθολογία, φιλοσοφία και σανσκριτική παράδοση. Ο Χρυσός Κύκνος αντιπροσωπεύει την ικανότητα της ψυχής να παραμένει ελεύθερη, να διακρίνει την αλήθεια και να διατηρεί την αξιοπρέπειά της, κάτι που βίωσα ότι έκανε ο Χανς Κρίστιαν στο τέλος της ζωής του.
Η ποίηση, οι επιστολές και τα μυστικά γραπτά του Χανς Κρίστιαν γίνονται τα φτερά του, που του δίνουν τη δυνατότητα να ξεπεράσει την αιχμαλωσία και να διατηρήσει την ταυτότητά του αντί να αφήσει τον φόβο να τον καθορίσει. Χρησιμοποιεί τις λέξεις και τη δημιουργική δύναμη ως άγκυρά του, διατηρώντας την ανθρώπινη φύση του ακόμα και μπροστά σε θανάσιμο κίνδυνο.
«Με αυτόν τον τρόπο, ο τίτλος "Ο Χρυσός Κύκνος" αντιπροσωπεύει την εσωτερική σπίθα που δεν μπορεί να φυλακιστεί» τόνισε.
Η Ανέτε Όστρε ελπίζει το κοινό να αντλήσει από την ταινία μια αίσθηση φωτός, ελπίδας και ειρήνης, να εμπνευστεί να αναζητήσει τη συμφιλίωση σε όλες τις αποχρώσεις και τις προκλήσεις της ζωής.
«Η ταινία και το μήνυμά της είναι απαραίτητα στον κόσμο που ζούμε σήμερα, με τις πολεμικές συγκρούσεις να πληθαίνουν και την τρομοκρατία και την πόλωση να ενισχύονται. Το μήνυμά του Χανς Κρίστιαν, η επιλογή της συμφιλίωσης αντί του μίσους είναι ο λόγος που έκανα αυτή την ταινία. Πιστεύω ότι ο κόσμος μας σήμερα χρειάζεται αυτό το μήνυμα. Εύχομαι αυτή η ταινία να εμπνεύσει για περισσότερη δεκτικότητα, συνύπαρξη και συμφιλίωση» τόνισε.
Η ταινία «The Golden Swan» - συμπαραγωγή Νορβηγίας, Δανίας, Σουηδίας και Ολλανδίας- συμμετέχει στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα του 28ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, κάνει παγκόσμια πρεμιέρα, αύριο Κυριακή, 8/3 στο Ολύμπιον στις 20.00 και θα προβληθεί ξανά τη Δευτέρα 9/3 στην αίθουσα Τόνια Μαρκετάκη στις 13.00. Μετά τις προβολές θα ακολουθήσουν Q&A με τη σκηνοθέτρια.
Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ
